Μια μητέρα στην Καλιφόρνια κατήγγειλε ότι έχασε χιλιάδες δολάρια μέσα σε έναν μήνα, έπειτα από τηλεφώνημα στο οποίο άκουσε αυτό που πίστεψε πως ήταν η κόρη της να καλεί σε βοήθεια. Όπως υποστηρίζει, επρόκειτο για απάτη που βασίστηκε σε τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης, σε ένα από τα ολοένα και πιο συχνά περιστατικά λεγόμενης «κλωνοποίησης φωνής» (voice cloning).

Το περιστατικό εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα απατών με τεχνητή νοημοσύνη, όπου εργαλεία AI δημιουργούν πειστικά αντίγραφα ανθρώπινων φωνών ακόμη και από λίγα δευτερόλεπτα ηχητικού υλικού. Σύμφωνα με το Ομοσπονδιακό Γραφείο Ερευνών των ΗΠΑ (FBI), οι Αμερικανοί έχασαν πάνω από 893 εκατομμύρια δολάρια το περασμένο έτος σε απάτες που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη, όπως επιθέσεις με κλωνοποιημένες φωνές ή αυτοματοποιημένα phishing emails.

Αυξανόμενος κίνδυνος και προειδοποιήσεις

Αρχές και ειδικοί προειδοποιούν ότι αυτού του είδους οι επιθέσεις μπορούν να μιμηθούν οποιονδήποτε – από μέλη οικογένειας και φίλους έως συναδέλφους ή επαγγελματίες υπηρεσιών. Τράπεζες, όπως η βρετανική Starling και η Commonwealth Bank of Australia, έχουν ήδη εκδώσει σχετικές προειδοποιήσεις προς τους πελάτες τους. Οι ειδικοί τονίζουν ότι πλέον οι περισσότεροι άνθρωποι δεν μπορούν να διακρίνουν συνθετική φωνή από πραγματική.

«Για τον μέσο άνθρωπο, δεν είναι δίκαιο να περιμένουμε ότι θα μπορεί να εντοπίσει τέτοιου είδους απάτες», δήλωσε ο Henry Ajder, ειδικός σε περιεχόμενο που παράγεται από τεχνητή νοημοσύνη. «Ακόμη κι εγώ δυσκολεύομαι. Οι περισσότεροι δυσκολεύονται».

Πώς λειτουργούν οι απάτες φωνητικής κλωνοποίησης

Οι δράστες συνήθως χρησιμοποιούν ένα μικρό ηχητικό δείγμα του θύματος, αντλημένο από τα κοινωνικά δίκτυα ή από προηγούμενες κλήσεις. Με αυτό δημιουργούν ψηφιακό αντίγραφο της φωνής, σκηνοθετώντας σκηνές κρίσης –όπως υποτιθέμενες απαγωγές ή συλλήψεις– και απαιτώντας άμεση μεταφορά χρημάτων.

«Δεν υπήρχε χρόνος να σκεφτώ», είχε δηλώσει στο CNN ο δικηγόρος από τη Φιλαδέλφεια Gary Schildhorn, ο οποίος είχε πέσει θύμα παρόμοιας απάτης που μιμούνταν τη φωνή του γιου του. «Ήταν μόνο: πρέπει να αντιδράσω για να βοηθήσω τον γιο μου. Είναι σε κίνδυνο».

Σε πιο εξελιγμένες περιπτώσεις, οι επιτιθέμενοι αξιοποιούν εργαλεία text-to-speech ή τεχνικές voice skinning, που επιτρέπουν ζωντανή παραμόρφωση της φωνής ώστε να μοιάζει με του θύματος. Τεχνικές όπως το caller ID spoofing μπορούν επίσης να κάνουν μια κλήση να φαίνεται ότι προέρχεται από γνωστό αριθμό, ενισχύοντας την αξιοπιστία της απάτης.

Πώς να προστατευτείτε

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα παραδοσιακά «σημάδια» τεχνητής φωνής –όπως αφύσικες παύσεις ή ασυνήθιστες διακυμάνσεις– δεν είναι πλέον αξιόπιστα. Αντίθετα, συνιστούν στους πολίτες να αναγνωρίζουν γενικές ενδείξεις απάτης, όπως πίεση χρόνου, απαίτηση μυστικότητας και πίεση για άμεση μεταφορά χρημάτων.

Η πιο αποτελεσματική άμυνα, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι η επαλήθευση της ταυτότητας του καλούντος μέσω άλλων καναλιών, για παράδειγμα με μήνυμα ή δεύτερη κλήση σε γνωστό αριθμό. Προτείνεται επίσης η καθιέρωση ενός προκαθορισμένου «κωδικού λέξης» μεταξύ μελών οικογένειας για επιβεβαίωση ταυτότητας σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.

«Αν υποψιάζεστε ότι κάτι δεν πάει καλά, είναι πολύ καλύτερο να σας κοροϊδέψει το παιδί σας ή ο φίλος σας επειδή νομίσατε ότι είναι ρομπότ», σημείωσε ο Ajder, «παρά να τρέχετε ενδεχομένως σε ένα ΑΤΜ».