Ο νοροϊός μεταδίδεται ιδιαίτερα εύκολα από άτομο σε άτομο, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την τήρηση μέτρων πρόληψης, ειδικά σε χώρους με μεγάλο συνωστισμό.
Πρόκειται για την πιο συχνή αιτία γαστρεντερίτιδας και η πρόληψή του είναι δύσκολη, καθώς ακόμη και μικρός αριθμός σωματιδίων μπορεί να προκαλέσει λοίμωξη. Ένα άρρωστο άτομο μπορεί να μολύνει πολλούς άλλους, αυξάνοντας τον κίνδυνο διασποράς.
Η πρόσφατη έξαρση κρουσμάτων γαστρεντερίτιδας στο νοσοκομείο «Αττικόν», μεταξύ υγειονομικών, ασθενών και συνοδών, που ξεκίνησε από τη νευροχειρουργική κλινική, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της ευκολίας με την οποία ο ιός εξαπλώνεται σε νοσοκομεία, σχολεία, κρουαζιερόπλοια και γηροκομεία.
Τι είναι ο νοροϊός και ποια είναι τα συμπτώματα
Οι ιογενείς γαστρεντερίτιδες είναι λοιμώξεις του γαστρεντερικού συστήματος που προκαλούνται κυρίως από νοροϊούς. Σύμφωνα με τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), παγκοσμίως ο νοροϊός ευθύνεται για περίπου 1 στις 5 περιπτώσεις οξείας γαστρεντερίτιδας. Υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο καταγράφονται 685 εκατομμύρια κρούσματα, εκ των οποίων τα 200 εκατομμύρια αφορούν παιδιά κάτω των 5 ετών.
Η γαστρεντερίτιδα από νοροϊό εκδηλώνεται με οξεία έναρξη εμέτων (συχνά ρουκετοειδών), υδαρή διάρροια, κοιλιακές κράμπες, ναυτία και ενίοτε πυρετό. Μπορεί επίσης να παρουσιαστούν κεφαλαλγία ή αρθραλγίες.
Οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν χωρίς επιπλοκές, εκτός από βρέφη, ηλικιωμένους και ανοσοκατεσταλμένα άτομα, που ενδέχεται να εμφανίσουν σοβαρότερη κλινική εικόνα.
Η περίοδος επώασης κυμαίνεται από 12 έως 48 ώρες. Η μετάδοση είναι μεγαλύτερη κατά τη διάρκεια των συμπτωμάτων, αλλά μπορεί να συμβεί και πριν ή έως 48 ώρες μετά την υποχώρησή τους.
Πώς μεταδίδεται ο νοροϊός
Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, ο νοροϊός μεταδίδεται μέσω:
– Στενής επαφής με άτομο που έχει προσβληθεί.
– Επαφής με μολυσμένες επιφάνειες και στη συνέχεια αγγίγματος του στόματος ή της μύτης.
– Κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων ή νερού.
– Κατανάλωσης τροφής ή ποτού που έχει χειριστεί άτομο που φέρει τον ιό.
Η παθολόγος Marianne Sumego, MD, συνεργάτης της Κλινικής του Κλίβελαντ, επισημαίνει ότι ο νοροϊός είναι ιδιαίτερα ανθεκτικός. «Μπορεί πραγματικά να παραμείνει σε επιφάνειες. Έτσι, αν το έχετε και δεν πλένετε καλά τα χέρια σας ή απλώς δεν είστε αρκετά προσεκτικοί, θα το αφήσετε σε διάφορες επιφάνειες για να το κολλήσει κάποιος άλλος», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Επτά συμβουλές πρόληψης
Η παθολόγος εξηγεί ότι υπάρχουν πρακτικά μέτρα για την αποφυγή μόλυνσης:
– Πλύνετε τα χέρια σας σχολαστικά για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα, με σαπούνι και νερό. – Μην αγγίζετε το πρόσωπό σας πριν πλύνετε τα χέρια. – Απολυμάνετε συχνά επιφάνειες όπως πόμολα και πάγκους, χρησιμοποιώντας διάλυμα χλωρίνης. – Διασφαλίστε την υγιεινή των τροφίμων στο σπίτι και πλένετε τα χέρια πριν το σερβίρισμα. – Ελέγχετε τις συνθήκες υγιεινής στα εστιατόρια. – Μην βασίζεστε αποκλειστικά σε απολυμαντικά χεριών, καθώς «δεν είναι πολύ αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση του νοροϊού», τονίζει η Δρ. Sumego. – Αποφύγετε την επαφή με άτομα που έχουν πρόσφατα παρουσιάσει εμετό ή διάρροια.
Τι να κάνετε αν νοσήσετε
Δεν υπάρχει θεραπεία με αντιβιοτικά για τον νοροϊό. Η αντιμετώπιση περιορίζεται στην υποστήριξη του οργανισμού με ξεκούραση, ενυδάτωση και ήπια διατροφή.
Ξεκούραση: Το σώμα χρειάζεται χρόνο για να αναρρώσει. Ενυδάτωση: «Όταν αντιμετωπίζετε εμετό και διάρροια, η πραγματική ανησυχία είναι η αφυδάτωση», σημειώνει η Δρ. Sumego, προτείνοντας διαλύματα αναπλήρωσης ηλεκτρολυτών. Ήπια διατροφή: Επιλέξτε τροφές που δεν επιβαρύνουν το στομάχι. Αποφύγετε αντιδιαρροϊκά φάρμακα: «Είναι καλύτερο να αφήσετε την ασθένεια να κάνει τον κύκλο της», λέει η ειδικός, υπενθυμίζοντας να ακολουθούνται πάντα οι οδηγίες του γιατρού.
Αν παρατηρηθεί αιματηρή διάρροια, υψηλός πυρετός ή σημάδια αφυδάτωσης, απαιτείται άμεση επικοινωνία με γιατρό.
Καθαριότητα και προστασία μετά την ανάρρωση
Η ειδικός τονίζει ότι ο νοροϊός μπορεί να επιβιώσει σε επιφάνειες για ημέρες ή και εβδομάδες. «Μόλις νιώσετε ότι είστε σε θέση να το αντιμετωπίσετε, καθαρίστε καλά το σπίτι σας, από το μπάνιο και τα κλινοσκεπάσματα μέχρι την κουζίνα και το πληκτρολόγιό σας — και μην ξεχνάτε τους διακόπτες φωτισμού και τα πόμολα», εξηγεί.
«Όσο δεν έχετε πλέον συμπτώματα, είστε πολύ λιγότερο μεταδοτικοί. Αλλά μπορείτε να συνεχίσετε να μεταδίδετε τον ιό για μερικές ημέρες, ακόμα και αφού αισθανθείτε καλύτερα. Έτσι, συνεχίστε να είστε προσεκτικοί με αυτά που αγγίζετε», καταλήγει η Δρ. Sumego.
