Ένα πολυετές οργανωμένο σύστημα παράνομων επιδοτήσεων που εκτείνεται από το 2019 έως το 2025 αποκαλύπτεται μέσα από την ογκώδη δικογραφία του Τμήματος Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Κρήτης, η οποία αφορά τις ενισχύσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, η δράση περιλάμβανε συνεχείς μεταβολές στο Ε9 για την κατοχή αγροτεμαχίων, χρήση της λεγόμενης «τεχνικής λύσης» και αξιοποίηση ΚΥΔ για τον εντοπισμό και τη δέσμευση «ελεύθερων» εκτάσεων, δημιουργώντας τεχνητή εικόνα νόμιμης αγροτικής δραστηριότητας.
Στη δικογραφία περιλαμβάνονται δεκάδες πρόσωπα που εμφανίζονται ως μισθωτές αγροτεμαχίων και φέρονται να έχουν εισπράξει παράνομα ποσά από μερικές χιλιάδες ευρώ έως και πάνω από 147.000 ευρώ για τα έτη 2019-2025. Το συνολικό παράνομο περιουσιακό όφελος που αποδίδεται στη φερόμενη εγκληματική οργάνωση προσεγγίζει τα 3 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2019-2024, χωρίς να έχουν ακόμη υπολογιστεί οι επιδοτήσεις του 2025.
Παράλληλα, στο πλαίσιο της ίδιας έρευνας ελέγχθηκαν ακόμη 46 περιπτώσεις φυσικών προσώπων που δεν συνδέονται με τη φερόμενη οργάνωση. Η μέχρι στιγμής εκτιμώμενη ζημία για τα κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανέρχεται σε τουλάχιστον 1,26 εκατ. ευρώ, ποσό που αναμένεται να αυξηθεί μετά την ολοκλήρωση των καταλογισμών από τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Τρεις βασικοί άξονες δράσης
Η πολυμελής εγκληματική οργάνωση φέρεται να στηριζόταν σε τρεις κύριους μηχανισμούς λειτουργίας.
Πρώτον, μεταβαλλόταν συστηματικά το δηλωθέν καθεστώς κατοχής των αγροτεμαχίων. Εκτάσεις που αρχικά δηλώνονταν ως μισθωμένες εμφανίζονταν αργότερα ως ιδιόκτητες μέσω καταχώρισης στο Ε9, ώστε να αποφεύγονται μισθωτήρια και ελεγκτικά ίχνη.
Δεύτερον, αξιοποιήθηκε η λεγόμενη «τεχνική λύση» με δηλώσεις ζωικού κεφαλαίου και κατανομές εκτάσεων από το εθνικό απόθεμα για θεμελίωση δικαιωμάτων ενιαίας ενίσχυσης. Ωστόσο, σύμφωνα με τη δικογραφία, οι δηλώσεις βασίζονταν σε ανακριβή ή εικονικά στοιχεία, δημιουργώντας ψευδή εικόνα νόμιμης δραστηριότητας.
Τρίτον, μετά το 2023 διαπιστώθηκε οργανωμένη στρατολόγηση νέων προσώπων, τα οποία εμφανίζονταν ως ιδιοκτήτες ή εκμισθωτές αγροτεμαχίων. Η πρακτική αυτή διευκόλυνε την υποβολή νέων ψευδών δηλώσεων και αντικαθιστούσε πρόσωπα που είχαν εκτεθεί σε ελέγχους, διατηρώντας έτσι την πλασματική εικόνα νομιμότητας.
Όπως σημειώνεται στη δικογραφία, «η εναλλαγή αυτή του δηλωθέντος καθεστώτος κατοχής και χρήσης των αγροτεμαχίων δεν υπήρξε τυχαία ή αποσπασματική, αλλά εντάσσονταν σε οργανωμένο και προσχεδιασμένο επιχειρησιακό σχεδιασμό της οργάνωσης», με στόχο τη διατήρηση της δυνατότητας παράνομης λήψης κοινοτικών ενισχύσεων και τη δημιουργία δαιδαλώδους σχήματος που δυσχέραινε τον εντοπισμό των πραγματικών ωφελουμένων.
Ρόλος των ΚΥΔ και των συνεταιρισμών
Στη δικογραφία περιλαμβάνονται και ΚΥΔ γνωστών αγροτικών συνεταιρισμών. Στους δύο λογιστές, αδέρφια από το Ρέθυμνο, αποδίδεται ηγετικός ρόλος και αντιμετωπίζουν την κατηγορία της διεύθυνσης εγκληματικής οργάνωσης. Κατά τη δικογραφία, αυτοί κινούσαν τα νήματα, στρατολογούσαν και οργάνωναν τη δράση.
Για τα εμπλεκόμενα ΚΥΔ αναφέρεται, ότι χρησιμοποιήθηκαν για την εξεύρεση και τη δέσμευση «ελεύθερων» αγροτεμαχίων, καθώς και για την τεχνική υποστήριξη των δηλώσεων, έχοντας πρόσβαση στο χαρτογραφικό υπόβαθρο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Όπως επισημαίνεται, «λειτουργούσαν ως εκτελεστικά μέλη, παρέχοντας την αναγκαία υποστήριξη για τη διασφάλιση της παράνομης λήψης οικονομικών ενισχύσεων».
Στο κατηγορητήριο περιλαμβάνονται επίσης ΚΥΔ σημαντικών αγροτικών συνεταιρισμών των νομών Ηρακλείου και Ρεθύμνου. Ως προς τα μέλη-εκμισθωτές της οργάνωσης, προκύπτει ότι ορισμένα φέρονται να «στρατολογήθηκαν» ήδη από το 2020-2021, δηλώνοντας για πρώτη φορά στο περιουσιολόγιό τους αγροτεμάχια που δεν κατείχαν.
Οι σχετικές καταχωρήσεις στο Ε9 εντοπίζονται σε περιοχές όπως τα Δωδεκάνησα, η Χίος, τα Ψαρά, η Κάλυμνος, η Λέρος και τα Ιωάννινα.
