Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς φαίνεται να χάνει την εύθραυστη ισορροπία που είχε επιτύχει στις σχέσεις του με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, μετά από δηλώσεις που προκάλεσαν την οργή του Λευκού Οίκου. Ο Τραμπ, ενοχλημένος από την κριτική ότι οι ΗΠΑ έχουν «ταπεινωθεί» στο Ιράν, απείλησε ακόμη και με απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων από τη Γερμανία.
Σύμφωνα με το θέμα που παρουσιάζει το Politico, o Μερτς είχε καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για να διατηρήσει θετικές σχέσεις με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, θεωρώντας τη στενή συνεργασία στρατηγική αναγκαιότητα. Ωστόσο, η αυξανόμενη πολιτική πίεση στο εσωτερικό τον ώθησε να εντείνει την κριτική του τόσο προς τον Τραμπ όσο και προς τον πόλεμο στο Ιράν — ζητήματα εξαιρετικά αντιδημοφιλή στη γερμανική κοινή γνώμη.
Κατά τη διάρκεια επίσκεψής του σε σχολείο, ο καγκελάριος δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «ταπεινώνονται» από το ιρανικό καθεστώς, προκαλώντας την έντονη αντίδραση του Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και την απειλή για αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων.
Προσπαθώντας να υποβαθμίσει τη σύγκρουση, ο Μερτς εμφανίστηκε σε γερμανικό στρατιωτικό πεδίο ασκήσεων, επιμένοντας ότι οι σχέσεις με την Ουάσιγκτον παραμένουν ακέραιες. «Εργαζόμαστε εδώ, όπως και σε άλλες στρατηγικά σημαντικές τοποθεσίες στη Γερμανία, δίπλα στις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η Γερμανία ενισχύει τις ένοπλες δυνάμεις της «προς αμοιβαίο όφελος και για την εμβάθυνση του διατλαντικού δεσμού».
Η ισορροπία Μερτς και η οργή του Τραμπ
Ο καγκελάριος φαίνεται να υπολόγιζε ότι το επεισόδιο θα ξεπερνιόταν, βασιζόμενος στην αρχή που στη Wall Street αποκαλούν «TACO» – Trump Always Chickens Out (Ο Τραμπ πάντα το βάζει στα πόδια). Είχε άλλωστε δει τον Τραμπ να απειλεί με ακύρωση εμπορικών συμφωνιών το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ισπανία, χωρίς τελικά να υλοποιήσει τις απειλές του.
Ωστόσο, αυτή τη φορά, ο Αμερικανός πρόεδρος συνέχισε να εκφράζει την οργή του, επαναλαμβάνοντας τις επικρίσεις προς τον Μερτς. Παρά τις εντάσεις, ο Γερμανός καγκελάριος προσπαθεί να αποφύγει τη δημόσια αντιπαράθεση, διατηρώντας δίαυλο επικοινωνίας με την Ουάσιγκτον για ζητήματα όπως η Ουκρανία και το εμπόριο.
Η στρατηγική εξάρτηση και οι πολιτικοί υπολογισμοί
Η τακτική αυτή αντικατοπτρίζει τη γενικότερη στρατηγική του Βερολίνου απέναντι στη διοίκηση Τραμπ: παρά τις προσπάθειες απεξάρτησης από τις ΗΠΑ, η Γερμανία εξακολουθεί να βασίζεται στην αμερικανική στρατιωτική ισχύ, την πυρηνική αποτροπή και τη διαμοίραση πληροφοριών. Έτσι, ο Μερτς επιδιώκει να διατηρήσει λειτουργικές σχέσεις, ακόμη και μέσα σε ένα κλίμα βαθιών διαφορών.
Κατά διαστήματα, ωστόσο, ο καγκελάριος εκφράζει ανοιχτά τη δυσαρέσκειά του, ιδίως όταν οι ενέργειες του Τραμπ προκαλούν οικονομικές επιπτώσεις στη Γερμανία ή πολιτικό κόστος στο εσωτερικό. Η αναφορά του περί «ταπείνωσης» ίσως αποδειχθεί ένα βήμα πολύ πιο τολμηρό από όσο υπολόγιζε.
Οι αντιδράσεις στο Βερολίνο
Παρά τους κινδύνους, οι Γερμανοί πολιτικοί εμφανίζονται ψύχραιμοι. Όπως δήλωσε ο βουλευτής του SPD και κορυφαίος αξιωματούχος σε θέματα άμυνας, Κρίστοφ Σμιντ, «μια απόσυρση στρατευμάτων δεν είναι άμεσα εφικτή και μακροπρόθεσμα θα αποδυνάμωνε τις επιχειρησιακές δυνατότητες των ΗΠΑ παγκοσμίως».
Ο Τραμπ είχε ήδη ανακοινώσει κατά την πρώτη του θητεία σχέδιο απόσυρσης 9.500 στρατιωτών από τη Γερμανία, το οποίο όμως δεν υλοποιήθηκε. Τώρα έχει τρία χρόνια για να προχωρήσει σε νέα απόφαση, ενώ για τον Μερτς το μεγαλύτερο διακύβευμα ίσως είναι η απώλεια της προσωπικής του επιρροής στον πρόεδρο των ΗΠΑ, ειδικά σε θέματα που αφορούν την Ουκρανία.
Εν τω μεταξύ, ο Μερτς φαίνεται αποφασισμένος να ξανακερδίσει την εύνοια του Τραμπ. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά: «Η προσωπική σχέση μεταξύ του Αμερικανού προέδρου και εμού παραμένει, κατά την άποψή μου, εξίσου καλή όπως πάντα».
