Μία μόνο ένεση γονιδιακής θεραπείας στο εσωτερικό αυτί αποκατέστησε την ακοή στη συντριπτική πλειονότητα των 42 συμμετεχόντων που γεννήθηκαν με μια σπάνια μορφή γενετικής κώφωσης. Τα αποτελέσματα, τα οποία διατηρήθηκαν έως και δυόμισι χρόνια, προέρχονται από τη μεγαλύτερη και μακροβιότερη κλινική δοκιμή για την κληρονομική απώλεια ακοής, σύμφωνα με δημοσίευση στο περιοδικό Nature.
Η διεθνής μελέτη πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Mass Eye and Ear, τμήματος του Mass General Brigham, και του νοσοκομείου Eye & ENT Hospital του Πανεπιστημίου Fudan στη Σαγκάη. Στόχος ήταν η αντιμετώπιση της αυτοσωμικής υπολειπόμενης κώφωσης 9 (DFNB9), που προκαλείται από μεταλλάξεις στο γονίδιο OTOF.
Το συγκεκριμένο γονίδιο είναι υπεύθυνο για την παραγωγή της ωτοφερλίνης, μιας πρωτεΐνης απαραίτητης για τη μετάδοση των ηχητικών σημάτων από τα τριχωτά κύτταρα του εσωτερικού αυτιού προς τον εγκέφαλο. Χωρίς αυτήν, οι ασθενείς γεννιούνται με σοβαρή ή ολική κώφωση.
Η θεραπεία βασίζεται σε έναν αδενο-συσχετισμένο ιό (AAV), ο οποίος μεταφέρει ένα λειτουργικό αντίγραφο του γονιδίου OTOF απευθείας στον κοχλία μέσω μιας μόνο ένεσης. Οι συμμετέχοντες, ηλικίας από 0,8 έως 32,3 ετών, υποβλήθηκαν στη διαδικασία σε οκτώ κέντρα στην Κίνα. Τριάντα έξι από αυτούς έλαβαν τη θεραπεία στο ένα αυτί, ενώ έξι σε αμφότερα.
Περίπου το 90% των συμμετεχόντων εμφάνισε βελτίωση της ακοής στο θεραπευμένο αυτί, οι περισσότεροι μέσα σε λίγες εβδομάδες, με σταδιακή πρόοδο στη συνέχεια. Δεν αναφέρθηκαν σοβαρές παρενέργειες σχετικές με τη θεραπεία. Τα μικρότερα παιδιά και όσοι είχαν πιο υγιείς δομές εσωτερικού αυτιού σημείωσαν τη μεγαλύτερη βελτίωση, ενώ εκείνοι που θεραπεύτηκαν και στα δύο αυτιά πέτυχαν υψηλότερες επιδόσεις στις δοκιμασίες λόγου και γλώσσας.
Ακόμη και δύο από τους τρεις ενήλικες που συμμετείχαν παρουσίασαν ανάκτηση ακοής, γεγονός αξιοσημείωτο καθώς οι ενήλικες συνήθως αποκλείονται από προηγούμενες δοκιμές για το OTOF. «Είναι εκπληκτικό να βλέπεις ασθενείς να περνούν από την ολική κώφωση στο να μπορούν να ακούν», δήλωσε ο Zheng-Yi Chen, κύριος συγγραφέας της μελέτης και αναπληρωτής επιστήμονας στο Mass Eye and Ear. «Για πολλούς ασθενείς, αυτό σημαίνει επίσης τη δυνατότητα να αναπτύξουν και να χρησιμοποιήσουν τον προφορικό λόγο».
Περίπου το 10% των συμμετεχόντων δεν ανταποκρίθηκε στη θεραπεία, και οι ερευνητές σκοπεύουν να συνεχίσουν τη μακροχρόνια παρακολούθηση για να κατανοήσουν τους λόγους. Οι μεταλλάξεις του γονιδίου OTOF ευθύνονται για περίπου 2 έως 8% των περιπτώσεων συγγενούς απώλειας ακοής, ενώ συνολικά οι γενετικές μεταλλάξεις ευθύνονται για έως και το 60% των περιστατικών κώφωσης από τη γέννηση.
Η ερευνητική ομάδα εργάζεται ήδη για την ανάπτυξη θεραπειών που θα καλύπτουν και άλλες μορφές γενετικής απώλειας ακοής, διερευνώντας παράλληλα πλατφόρμες άμεσης επεξεργασίας γονιδιακών μεταλλάξεων. Στόχος είναι η έναρξη κλινικών δοκιμών και στις Ηνωμένες Πολιτείες στο μέλλον.
«Αυτά τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η αποκατάσταση της ακοής είναι εφικτή ακόμα και μετά από χρόνια κώφωσης», δήλωσε ο Yilai Shu, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Fudan που ηγήθηκε της μελέτης. «Εργαζόμαστε τώρα για να επεκτείνουμε αυτή την προσέγγιση και σε άλλες γενετικές αιτίες απώλειας ακοής».
