Ο φιλορώσος πρώην πρόεδρος Ρούμεν Ράντεφ οδεύει προς σαρωτική νίκη στις εκλογές της Βουλγαρίας, σύμφωνα με τα exit polls, αφού υποσχέθηκε να βάλει τέλος στον φαύλο κύκλο των αδύναμων και βραχύβιων κυβερνήσεων. Ωστόσο, θα χρειαστεί συνεργάτες συνασπισμού για να εξασφαλίσει πλειοψηφία στο κοινοβούλιο.
Ο Ράντεφ, ευρωσκεπτικιστής και πρώην πιλότος μαχητικών που αντιτίθεται στη στρατιωτική στήριξη της Ουκρανίας απέναντι στη Μόσχα, παραιτήθηκε από την προεδρία τον Ιανουάριο για να συμμετάσχει στις βουλευτικές εκλογές. Οι εκλογές αυτές προκηρύχθηκαν μετά τις μαζικές διαδηλώσεις που οδήγησαν στην αποχώρηση της προηγούμενης κυβέρνησης τον Δεκέμβριο.
Η υποψηφιότητά του στηρίχθηκε στο κύμα αγανάκτησης για την πολιτική αστάθεια στη βαλκανική χώρα των 6,5 εκατομμυρίων κατοίκων, η οποία έχει πραγματοποιήσει οκτώ εκλογικές αναμετρήσεις μέσα σε πέντε χρόνια. Οι πολίτες δηλώνουν κουρασμένοι από τη διαφθορά και τα παλαιά κόμματα που κυριαρχούν επί δεκαετίες.
Σύμφωνα με την τελική δημοσκόπηση της εταιρείας Alpha Research με έδρα τη Σόφια, το κόμμα του Ράντεφ, Progressive Bulgaria, συγκεντρώνει 38,1%, ποσοστό υπερδιπλάσιο από το 15,9% του δεύτερου κόμματος, GERB, που ηγείται ο πρώην πρωθυπουργός Μπόικο Μπορίσοφ. Αν επιβεβαιωθεί, το αποτέλεσμα θα αποτελέσει μία από τις ισχυρότερες επιδόσεις κόμματος τα τελευταία χρόνια.
«Θα κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν για να μη χρειαστεί να ξαναπάμε σε εκλογές. Είναι καταστροφικό για τη Βουλγαρία», δήλωσε ο Ράντεφ σε σύντομες δηλώσεις του μετά τη δημοσιοποίηση των exit polls.
Ο ίδιος ανέφερε ότι είναι διατεθειμένος να συνεργαστεί με τον φιλοευρωπαϊκό μεταρρυθμιστικό συνασπισμό We Continue the Change–Democratic Bulgaria (PP-DB), που κατέλαβε την τρίτη θέση με 14,1%, σε θέματα δικαστικής μεταρρύθμισης. Δεν απέκλεισε, ωστόσο, και το ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης μειοψηφίας στο κοινοβούλιο των 240 εδρών.
«Είμαστε έτοιμοι να εξετάσουμε διαφορετικές επιλογές, ώστε η Βουλγαρία να αποκτήσει μια σταθερή και κανονική κυβέρνηση», πρόσθεσε ο Ράντεφ.
Τα τελικά αποτελέσματα των εκλογών αναμένονται τη Δευτέρα.
Προεκλογικές θέσεις και προκλήσεις
Κατά την προεκλογική του εκστρατεία, ο Ράντεφ υπογράμμισε την ανάγκη βελτίωσης των σχέσεων με τη Μόσχα και την επανέναρξη της ελεύθερης ροής ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.
Δεν είναι σαφές πόσο θα επηρεάσουν οι θέσεις αυτές την εξωτερική πολιτική της Βουλγαρίας, μέλους του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία εντάχθηκε στη ζώνη του ευρώ τον Ιανουάριο — εξέλιξη που ο Ράντεφ έχει επικρίνει.
Σε κάθε περίπτωση, η άρτια καμπάνια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η οικονομική ισχύς και η υπόσχεση για σταθερότητα ενίσχυσαν σημαντικά τη στήριξή του. Η συμμετοχή των ψηφοφόρων ανήλθε στο 47%, σύμφωνα με την Alpha Research, έναντι 39% στις εκλογές του Οκτωβρίου 2024.
Ο Μπορίσοφ, σε ανάρτησή του στο Facebook, φάνηκε να αποδέχεται το αποτέλεσμα, σημειώνοντας ωστόσο: «Το να κερδίζεις τις εκλογές είναι ένα πράγμα· το να κυβερνάς είναι άλλο. Οι εκλογές αποφασίζουν ποιος έρχεται πρώτος, αλλά οι διαπραγματεύσεις ποιος κυβερνά».
Οι προοπτικές μετά τη νίκη
Η Βουλγαρία έχει σημειώσει ταχεία ανάπτυξη από την πτώση του κομμουνισμού το 1989 και την ένταξή της στην ΕΕ το 2007. Το προσδόκιμο ζωής έχει αυξηθεί σημαντικά, η ανεργία είναι η χαμηλότερη στην Ένωση και η οικονομία διαθέτει πλέον μεγαλύτερα περιθώρια ασφάλειας μετά την ένταξη στη ζώνη του ευρώ.
Παρά ταύτα, η χώρα υπολείπεται άλλων κρατών-μελών σε πολλούς δείκτες, ενώ η διαφθορά παραμένει εκτεταμένη, ακόμη και στις εκλογικές διαδικασίες, όπου η αγορά ψήφων είναι συχνό φαινόμενο.
Το αυξανόμενο κόστος ζωής αποτελεί βασικό ζήτημα μετά την υιοθέτηση του ευρώ. Η προηγούμενη κυβέρνηση κατέρρευσε εν μέσω διαδηλώσεων κατά του νέου προϋπολογισμού, που προέβλεπε αυξήσεις φόρων και εισφορών κοινωνικής ασφάλισης.
Παρά τις δυσκολίες, δεν λείπουν οι φωνές αισιοδοξίας. «Τώρα υπάρχει μια ευκαιρία να γίνουν ορατές οι αλλαγές που οι πολίτες περίμεναν», δήλωσε η Έβελινα Κόλεβα, διευθύντρια εταιρείας ψηφιακού μάρκετινγκ. «Τώρα, στο άμεσο μέλλον, με αυτή την επιλογή».
