Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει τεράστιες απώλειες στην παγκόσμια παραγωγή αργού πετρελαίου, με αξία που ξεπερνά τα 50 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με αναλυτές και υπολογισμούς του Reuters. Οι συνέπειες της ενεργειακής κρίσης αναμένεται να διαρκέσουν για μήνες, ίσως και χρόνια.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι τα Στενά του Ορμούζ ανοίγουν ξανά, έπειτα από συμφωνία εκεχειρίας στον Λίβανο. Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εξέφρασε την πεποίθηση ότι μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν θα επιτευχθεί «σύντομα».

Ωστόσο, το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ αποδείχθηκε προσωρινό. Η Τεχεράνη ανακοίνωσε εκ νέου το κλείσιμό τους, επικαλούμενη ως αιτία τον αμερικανικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. Το ενδεχόμενο ενός σταθερού τέλους του πολέμου παραμένει αβέβαιο.

Από τα τέλη Φεβρουαρίου, περισσότερα από 500 εκατομμύρια βαρέλια αργού και συμπυκνωμάτων έχουν αφαιρεθεί από την παγκόσμια αγορά, σύμφωνα με την Kpler. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη διαταραχή ενεργειακού εφοδιασμού στη σύγχρονη ιστορία.

Οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία

Η απώλεια αυτή ισοδυναμεί, σύμφωνα με τον αναλυτή της Wood Mackenzie Ίαν Μόουατ, με μείωση της παγκόσμιας ζήτησης για αεροπορικά ταξίδια επί δέκα εβδομάδες ή με πλήρη παύση όλων των οδικών μετακινήσεων για έντεκα ημέρες. Αντίστοιχα, αντιστοιχεί σε πέντε ημέρες χωρίς πετρέλαιο για την παγκόσμια οικονομία.

Το Reuters εκτιμά ότι πρόκειται για ποσότητα ίση με σχεδόν έναν μήνα ζήτησης πετρελαίου στις ΗΠΑ ή περισσότερο από έναν μήνα για ολόκληρη την Ευρώπη. Επίσης, αντιστοιχεί σε έξι χρόνια κατανάλωσης καυσίμων του αμερικανικού στρατού ή σε τέσσερις μήνες λειτουργίας της διεθνούς ναυτιλίας.

Οι απώλειες των χωρών του Κόλπου

Οι αραβικές χώρες του Κόλπου έχασαν περίπου 8 εκατομμύρια βαρέλια ημερήσιας παραγωγής τον Μάρτιο – ποσότητα σχεδόν ίση με τη συνδυασμένη παραγωγή της Exxon Mobil και της Chevron. Οι εξαγωγές καυσίμων αεροσκαφών από τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Ομάν μειώθηκαν δραματικά, από 19,6 εκατομμύρια βαρέλια τον Φεβρουάριο σε μόλις 4,1 εκατομμύρια τον Μάρτιο και τον Απρίλιο.

Οι ποσότητες αυτές, σύμφωνα με το Reuters, θα επαρκούσαν για περίπου 20.000 πτήσεις μετ’ επιστροφής μεταξύ Νέας Υόρκης (JFK) και Λονδίνου (Χίθροου). Με μέση τιμή αργού στα 100 δολάρια το βαρέλι, οι απώλειες αντιστοιχούν σε περίπου 50 δισεκατομμύρια δολάρια χαμένων εσόδων, όπως σημειώνει ο αναλυτής της Kpler, Γιοχάνες Ράουμπολ. Το ποσό αυτό ισοδυναμεί με το 1% του ΑΕΠ της Γερμανίας ή περίπου με το συνολικό ΑΕΠ χωρών όπως η Λετονία ή η Εσθονία.

Αργή και δύσκολη ανάκαμψη

Ακόμη κι αν τα Στενά του Ορμούζ ανοίξουν πλήρως, η επιστροφή της παραγωγής και των ροών πετρελαίου αναμένεται να είναι σταδιακή. Τα παγκόσμια αποθέματα αργού έχουν ήδη μειωθεί κατά περίπου 45 εκατομμύρια βαρέλια τον Απρίλιο, σύμφωνα με την Kpler.

Από τα τέλη Μαρτίου, οι διακοπές παραγωγής φτάνουν τα 12 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Πεδία στο Κουβέιτ και το Ιράκ ενδέχεται να χρειαστούν τέσσερις έως πέντε μήνες για να επανέλθουν σε πλήρη λειτουργία, όπως αναφέρει ο Ράουμπολ, γεγονός που θα οδηγήσει σε περαιτέρω άντληση αποθεμάτων το καλοκαίρι.

Η ζημιά στις εγκαταστάσεις διύλισης και στο συγκρότημα LNG Ρας Λαφάν του Κατάρ δείχνει ότι η πλήρης αποκατάσταση των περιφερειακών ενεργειακών υποδομών μπορεί να απαιτήσει αρκετά χρόνια.