Μια νέα ανακάλυψη του διαστημικού τηλεσκοπίου TESS της NASA φέρνει στο φως έναν ακόμη εξωπλανήτη τύπου «Καυτού Δία». Η διεθνής ομάδα αστρονόμων εντόπισε τον πλανήτη TOI-7169 b, ο οποίος περιφέρεται γύρω από ένα άστρο με χαμηλή περιεκτικότητα σε μέταλλα — ένα σπάνιο φαινόμενο για τέτοιου είδους πλανητικά συστήματα. Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν σε επιστημονική εργασία που δημοσιεύθηκε στις 26 Μαρτίου στην πλατφόρμα arXiv.
Η αποστολή TESS και οι νέες ανακαλύψεις
Το TESS συνεχίζει την αποστολή του, παρατηρώντας περίπου 200.000 φωτεινά άστρα κοντά στον Ήλιο με στόχο τον εντοπισμό διερχόμενων εξωπλανητών. Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί σχεδόν 8.000 πιθανοί εξωπλανήτες, γνωστοί ως TESS Objects of Interest (TOI), εκ των οποίων 765 έχουν επιβεβαιωθεί επισήμως.
Η ομάδα του αστρονόμου Τζόσουα Ντ. Σάιμον από το Observatories of the Carnegie Institution for Science στην Πασαντίνα της Καλιφόρνια επιβεβαίωσε ένα ακόμη αντικείμενο TOI. Το τηλεσκόπιο εντόπισε σήμα διέλευσης στην καμπύλη φωτός του άστρου TOI-7169, τύπου G3V, σε απόσταση περίπου 1.477 ετών φωτός. Η πλανητική φύση του σήματος επιβεβαιώθηκε μέσω επίγειων παρατηρήσεων και φασματοσκοπικών μετρήσεων.
«Σε αυτή την εργασία παρουσιάζουμε την ανακάλυψη του TOI-7169 b, ενός γιγάντιου πλανήτη που περιφέρεται σε μικρή τροχιά γύρω από ένα άστρο φτωχό σε μέταλλα», σημειώνουν οι ερευνητές στη μελέτη τους.
Ένας διογκωμένος καυτός Δίας
Ο νέος πλανήτης έχει ακτίνα 1,475 φορές μεγαλύτερη από αυτή του Δία και μάζα περίπου 0,41 φορές τη μάζα του, με πυκνότητα 0,159 g/cm3. Ολοκληρώνει μία τροχιά γύρω από το άστρο του κάθε 3,44 ημέρες, σε απόσταση περίπου 0,043 AU. Η θερμοκρασία ισορροπίας του εκτιμάται στους 1.631 Κελσίου.
Με βάση αυτά τα χαρακτηριστικά, οι αστρονόμοι ταξινομούν τον TOI-7169 b ως «διογκωμένο καυτό Δία». Οι πλανήτες αυτής της κατηγορίας μοιάζουν με τον Δία του Ηλιακού Συστήματος, αλλά κινούνται σε πολύ κοντινές τροχιές με περιόδους μικρότερες των δέκα ημερών, γεγονός που τους προσδίδει εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες επιφάνειας.
Μια σπάνια ανακάλυψη
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν πως η ανίχνευση του TOI-7169 b είναι ιδιαίτερα σπάνια, καθώς οι πλανήτες συνήθως σχηματίζονται γύρω από άστρα πλούσια σε μέταλλα. Η περαιτέρω μελέτη του συστήματος μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση της σχέσης ανάμεσα στη χημική σύσταση των άστρων και στα χαρακτηριστικά των πλανητών, καθώς και να καθορίσει το ελάχιστο επίπεδο μεταλλικότητας που απαιτείται για τον σχηματισμό ενός πλανήτη.
Το άστρο TOI-7169 είναι ένας ελαφρώς εξελιγμένος αστέρας τύπου G, με ακτίνα περίπου 1,5 φορές εκείνη του Ήλιου και μάζα 0,88 ηλιακών μαζών. Έχει θερμοκρασία 5.714 Κ, μεταλλικότητα -0,72 dex και ηλικία περίπου 12,3 δισεκατομμυρίων ετών. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι μπορεί να είναι το αρχαιότερο και πιο φτωχό σε μέταλλα άστρο που φιλοξενεί γνωστό διερχόμενο γιγάντιο πλανήτη.
Η μεγάλη ακτίνα του πλανήτη, η χαμηλή μεταλλικότητα του άστρου και η φωτεινότητά του καθιστούν το σύστημα TOI-7169 ιδανικό στόχο για μελλοντικές μελέτες μέσω φασματοσκοπίας διέλευσης.
«Μελλοντικές παρατηρήσεις της ατμόσφαιρας του TOI-7169 b θα μπορούσαν να αποκαλύψουν πώς η μεταλλικότητα επηρεάζει τις φυσικές ιδιότητες των γιγάντιων πλανητών», καταλήγουν οι επιστήμονες.
