Κρίση στις σχέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ ενδέχεται να προκαλέσουν οι ισραηλινές επιθέσεις στο μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου του κόσμου, το South Pars, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να εκφράζει την έντονη ενόχλησή του. Η ανησυχία επικεντρώνεται στον κίνδυνο εκτίναξης των τιμών της ενέργειας και στις πιέσεις που δέχεται το εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών.
Σε μακροσκελή ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ υποστήριξε ότι «οι ΗΠΑ δεν γνώριζαν τίποτα» για την ισραηλινή επίθεση στο κοίτασμα South Pars στο Ιράν, ενώ χαρακτήρισε το πλήγμα αποτέλεσμα «οργής». Όπως σημείωσε, επλήγη «ένα σχετικά μικρό τμήμα» της συνολικής εγκατάστασης και το Ισραήλ «αντέδρασε βίαια».
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι το Ισραήλ δεν πρόκειται να πλήξει ξανά το South Pars, το οποίο χαρακτήρισε «εξαιρετικά σημαντικό και πολύτιμο». Ωστόσο, προειδοποίησε ότι αν το Ιράν επιτεθεί εκ νέου στο Κατάρ, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «τινάξουν στον αέρα» το κοίτασμα, με «ισχύ και δύναμη που δεν έχει ξαναδεί ποτέ» η Τεχεράνη. Οι δηλώσεις αυτές ήρθαν μετά από δύο ιρανικές επιθέσεις, μέσα σε διάστημα 12 ωρών, σε μονάδα παραγωγής LNG του Κατάρ.
Ο Τραμπ αναγνώρισε ότι μια τέτοια κλιμάκωση θα είχε σοβαρές μακροπρόθεσμες συνέπειες για το Ιράν, τονίζοντας ότι δεν επιθυμεί να εγκρίνει «αυτό το επίπεδο βίας και καταστροφής». Παρ’ όλα αυτά, ξεκαθάρισε ότι σε περίπτωση νέου πλήγματος κατά του Κατάρ, «δεν θα διστάσει» να προχωρήσει.
Ενεργειακή αστάθεια και άνοδος των τιμών
Η τοποθέτηση του Τραμπ έρχεται σε μια περίοδο που η ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο. Το South Pars, το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στον πλανήτη, αποτελεί στρατηγικό κόμβο για την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Οι τελευταίες εξελίξεις έχουν οδηγήσει σε άνοδο των τιμών του πετρελαίου, με το μπρεντ να ξεπερνά τα 112 δολάρια το βαρέλι τις πρώτες πρωινές ώρες της Πέμπτης (19.03.2026).
Σύμφωνα με ανάλυση του Skynews, οι ρωγμές στη συμμαχία Ουάσιγκτον – Τελ Αβίβ δεν είναι ένα πρωτοφανές φαινόμενο. Όταν το Ισραήλ είχε πλήξει περίπου 30 ιρανικές αποθήκες καυσίμων λίγες ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου οι Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Axios ότι οι επιχειρήσεις ξεπέρασαν κατά πολύ όσα είχαν αρχικά γνωστοποιηθεί.
«Δεν πιστεύουμε ότι ήταν καλή ιδέα», ανέφερε χαρακτηριστικά ανώτερος αξιωματούχος, ενώ σύμβουλος του Τραμπ σημείωσε ότι ο πρόεδρος «δεν εγκρίνει τέτοιου είδους επιθέσεις», καθώς «θέλει να διατηρηθεί το πετρέλαιο και όχι να καταστραφεί». Προειδοποίησε, επίσης, ότι τέτοιες κινήσεις εντείνουν τις ανησυχίες για νέα άνοδο των τιμών καυσίμων.
Αντίστοιχα, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες έπληξαν το νησί Χαργκ την «καρδιά» της ιρανικής πετρελαϊκής βιομηχανίας η Κεντρική Διοίκηση επεσήμανε ότι στόχος ήταν να «διατηρηθούν» οι ενεργειακές υποδομές.
Ανησυχία για τις τιμές ενέργειας
Η επιφυλακτικότητα της Ουάσινγκτον συνδέεται με τον φόβο εκτίναξης των τιμών ενέργειας, ζήτημα με έντονο πολιτικό αντίκτυπο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Quinnipiac University, επτά στους δέκα Αμερικανούς ψηφοφόρους δηλώνουν ότι ανησυχούν πως ο πόλεμος θα οδηγήσει σε αύξηση των τιμών.
Αν και ο Τραμπ επιχειρεί να υποβαθμίσει τον κίνδυνο για τις αγορές, έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει το Ιράν για τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, ενός κρίσιμου θαλάσσιου διαύλου από τον οποίο διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου.
South Pars: Το «ενεργειακό θησαυροφυλάκιο» του Ιράν
Το South Pars είναι το μεγαλύτερο γνωστό κοίτασμα φυσικού αερίου παγκοσμίως. Βρίσκεται στον Περσικό Κόλπο και μοιράζεται μεταξύ Ιράν και Κατάρ το τμήμα του Κατάρ είναι γνωστό ως North Field. Πρόκειται για τεράστιο υπεράκτιο κοίτασμα φυσικού αερίου και υδρογονανθράκων, που λειτουργεί ως γιγαντιαία «δεξαμενή» κάτω από τον θαλάσσιο βυθό.
Το κοίτασμα περιέχει περίπου το 10%–20% των παγκόσμιων αποθεμάτων φυσικού αερίου και καλύπτει το 70%–75% της ιρανικής παραγωγής. Το Κατάρ, μέσω του North Field, έχει εξελιχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) διεθνώς.
Το ιρανικό τμήμα του κοιτάσματος έχει αναπτυχθεί σε πολλές φάσεις, με πλατφόρμες εξόρυξης, αγωγούς και εγκαταστάσεις επεξεργασίας φυσικού αερίου. Εκτιμάται ότι έως και 3,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερήσιας παραγωγής αργού πετρελαίου και 1,5 εκατομμύριο βαρέλια εξαγωγών θα μπορούσαν να απειληθούν από νέες επιθέσεις, με σημαντικές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές.
Τέλος, το South Pars θεωρείται «ενεργειακό θησαυροφυλάκιο» που επηρεάζει καθοριστικά την παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου και τη γεωπολιτική ισορροπία της περιοχής.
