Η θέσπιση ενός νέου, εκσυγχρονισμένου πλαισίου για την Προτεραιότητα 6 «Επισιτιστική Βοήθεια και Υλική Στέρηση» του Προγράμματος «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή 2021–2027» ανακοινώθηκε μέσω Κοινής Υπουργικής Απόφασης της υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνας Μιχαηλίδου και του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκου Παπαθανάση. Με την απόφαση τίθεται σε εφαρμογή νέο ενιαίο εθνικό σύστημα επισιτιστικής βοήθειας μέσω vouchers, συνολικού προϋπολογισμού 400 εκατ. ευρώ.
Όπως εκτιμούν τα δύο υπουργεία, με το νέο μοντέλο η επισιτιστική βοήθεια οργανώνεται για πρώτη φορά με ενιαίους κανόνες σε όλη τη χώρα, ενισχύοντας την αυτονομία των δικαιούχων. Από ένα σύστημα υπόδειξης επισιτιστικών αναγκών με προκαθορισμένα πακέτα προϊόντων, περνάμε σε ένα σύστημα όπου ο ίδιος ο ωφελούμενος αποφασίζει τι χρειάζεται, πότε το χρειάζεται και από πού θα το προμηθευτεί. Από ένα κατακερματισμένο σύστημα με διαφορετικές πρακτικές και ταχύτητες ανά περιφέρεια, περνάμε σε κεντρική εφαρμογή που διασφαλίζει ταχύτερη υλοποίηση, απόλυτη διαφάνεια, λιγότερη γραφειοκρατία, ίση μεταχείριση των ωφελούμενων και —το κυριότερο— άμεση παροχή επισιτιστικής βοήθειας σε εκείνους που έχουν ανάγκη.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι η ενίσχυση θα καταβληθεί με αναδρομική ισχύ, ώστε τα ευάλωτα νοικοκυριά να λάβουν συγκεντρωμένα τα ποσά που αντιστοιχούν στην περίοδο μετάβασης στο νέο σύστημα. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι κανένα νοικοκυριό δεν χάνει τη στήριξη που δικαιούται και ότι οι διαθέσιμοι πόροι φτάνουν ακέραιοι στους ανθρώπους που τους έχουν περισσότερο ανάγκη.
Η στήριξη παρέχεται μέσω κουπονιών (vouchers) σε ηλεκτρονική ή άλλη μορφή, τα οποία θα εξαργυρώνονται αποκλειστικά για τρόφιμα και είδη βασικής υλικής βοήθειας σε καταστήματα λιανικής που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, όπως σούπερ μάρκετ, οπωροπωλεία και άλλα καταστήματα τροφίμων. Με αυτόν τον τρόπο, οι πόροι κατευθύνονται απευθείας στους ωφελούμενους, ενισχύοντας την αγοραστική τους δύναμη και απλοποιώντας τις διαδικασίες.
Το νέο σύστημα συνδέεται άμεσα με το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, καθώς οι δικαιούχοι του εντάσσονται αυτοδίκαια στην επισιτιστική βοήθεια. Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα ένταξης και άλλων ατόμων ή νοικοκυριών που βιώνουν ακραία φτώχεια, κατόπιν πιστοποίησης από τις αρμόδιες κοινωνικές υπηρεσίες.
Η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, δήλωσε: «Η αξιοπρέπεια είναι αδιαπραγμάτευτη για τους συμπολίτες μας που δυσκολεύονται να καλύψουν ακόμη και τα απολύτως απαραίτητα για τη διαβίωσή τους. Με το νέο ενιαίο σύστημα επισιτιστικής βοήθειας αλλάζουμε ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο φτάνει η στήριξη στους ανθρώπους που τη χρειάζονται περισσότερο. Οι πόροι κατευθύνονται πλέον απευθείας στα νοικοκυριά, με ταχύτητα, λιγότερη γραφειοκρατία και ελευθερία επιλογής για τους δικαιούχους. Ταυτόχρονα, διασφαλίζουμε ότι το νέο σύστημα λειτουργεί με απόλυτη διαφάνεια και ίσους κανόνες για όλους, ώστε η βοήθεια να φτάνει απευθείας στους ανθρώπους που τη χρειάζονται. Η κοινωνική πολιτική οφείλει να στηρίζει ουσιαστικά τους πιο ευάλωτους και να φτάνει έγκαιρα εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη — και αυτό ακριβώς κάνουμε πράξη με το νέο σύστημα επισιτιστικής βοήθειας».
Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης υπογράμμισε: «Η στήριξη των πιο ευάλωτων συμπολιτών μας αποτελεί θεμελιώδη αξία για την Κυβέρνηση, όπως αποτυπώνουν έμπρακτα οι δεκάδες δράσεις που υλοποιήθηκαν και που βρίσκονται σε εξέλιξη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί και το νέο σύστημα επισιτιστικής βοήθειας με τη διάθεση ποσού 400 εκατ. ευρώ στον ΟΠΕΚΑ από πόρους του Προγράμματος ΕΣΠΑ «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή 2021-2027». Η συγκεκριμένη δράση έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι διασφαλίζει πως η στήριξη θα φτάνει έγκαιρα και με διαφάνεια στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν πραγματικές δυσκολίες, περιορίζοντας τις ανισότητες και αποφεύγοντας φαινόμενα κοινωνικού στιγματισμού ιδιαίτερα στις μικρές κοινωνίες. Προτεραιότητά μας συνεχίζει να αποτελεί η διάθεση κάθε διαθέσιμου ευρώ στην κοινωνία, η λειτουργία ενός πιο αποτελεσματικού, δίκαιου και συμπεριληπτικού κοινωνικού κράτος».
Τέλος, τα vouchers έχουν συγκεκριμένη διάρκεια, επαναφορτίζονται όσο διαρκεί η επιλεξιμότητα του νοικοκυριού και δεν εξαργυρώνονται σε χρήμα ούτε για καπνικά προϊόντα, αλκοολούχα ποτά ή είδη τυχερών παιγνίων. Στόχος είναι η κάλυψη βασικών αναγκών με διαφάνεια, ίσους κανόνες για όλους και σεβασμό στην αξιοπρέπεια των δικαιούχων. Παράλληλα με τη διανομή τροφίμων και βασικής υλικής βοήθειας, το πρόγραμμα περιλαμβάνει και συνοδευτικά μέτρα κοινωνικής ένταξης, ώστε η στήριξη να λειτουργεί ως γέφυρα προς υπηρεσίες υγείας, κοινωνικής φροντίδας και ένταξης στην εργασία για ευάλωτα άτομα και οικογένειες.
