Ο πόλεμος των drones έχει μπει σε μια νέα φάση. Αν μέχρι πρόσφατα η συζήτηση περιστρεφόταν γύρω από την ταχύτητα, το ύψος πτήσης και την ακρίβεια των πληγμάτων, σήμερα το πραγματικό ερώτημα είναι ποιος μπορεί να μείνει περισσότερο στον αέρα, να επιτηρεί συνεχώς και να χτυπά με οικονομικό κόστος, το οποίο να είναι ανεκτό.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο έρχεται να «κουμπώσει» η παρουσίαση του Camcopter S-301 της αυστριακής Schiebel, ενός οπλισμένου μη επανδρωμένου ελικοπτέρου που δείχνει πώς τα διδάγματα της Ουκρανίας επανακαθορίζουν τις προτεραιότητες της σύγχρονης αεροπορικής ισχύος.
Το S-301 δεν είναι ένα πειραματικό concept για εκθέσεις. Είναι η ένοπλη εξέλιξη μιας δοκιμασμένης φιλοσοφίας VTOL UAV, βασισμένης στη μακρά επιχειρησιακή εμπειρία του S-100. Με μέγιστο βάρος απογείωσης κοντά στα 485 κιλά και ωφέλιμο φορτίο που ξεπερνά τα 110 κιλά, μπορεί να μεταφέρει ταυτόχρονα αισθητήρες και οπλισμό, κάτι που μέχρι πριν λίγα χρόνια θεωρούνταν πολυτέλεια για μη επανδρωμένα συστήματα αυτού του μεγέθους.
Η δυνατότητα ενσωμάτωσης κατευθυνόμενων ρουκετών 70 χιλιοστών με ημιενεργή καθοδήγηση λέιζερ δείχνει ξεκάθαρα ότι ο ρόλος του δεν περιορίζεται πια στην επιτήρηση.
Το πραγματικό ενδιαφέρον, όμως, δεν βρίσκεται μόνο στο ότι το S-301 μπορεί να πλήξει στόχους εδάφους. Βρίσκεται στη συζήτηση γύρω από τη χρήση του ως εναέριου όπλου αναχαίτισης απέναντι σε UAV τύπου Shahed ή Geran.
Αυτά τα φθηνά, μαζικά χρησιμοποιούμενα drones έχουν φθείρει τα συμβατικά συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, αναγκάζοντας χώρες όπως η Ουκρανία να αναζητούν λύσεις που να συνδυάζουν χαμηλό κόστος ανά αναχαίτιση με συνεχή παρουσία στον αέρα.
Ένα μη επανδρωμένο ελικόπτερο με αντοχή έως και 10 ώρες, ικανό να απογειώνεται από πρόχειρα σημεία και να περιπολεί για μεγάλα χρονικά διαστήματα, ταιριάζει ιδανικά σε αυτή τη λογική.
Σε επίπεδο επιχειρησιακής φιλοσοφίας, το S-301 ενσαρκώνει τη μετάβαση από την «αντίδραση» στην «πρόληψη». Αντί να περιμένεις τον εισερχόμενο στόχο και να εκτοξεύσεις έναν ακριβό πύραυλο εδάφους-αέρος, διατηρείς ένα οπλισμένο UAV ήδη στον αέρα, με αισθητήρες ημέρας/νύχτας, πιθανώς ραντάρ και δυνατότητα άμεσης εμπλοκής. Το κόστος μιας κατευθυνόμενης ρουκέτας είναι ασύγκριτα χαμηλότερο από αυτό ενός αντιαεροπορικού πυραύλου, ενώ η απουσία πιλότου μειώνει δραστικά το επιχειρησιακό ρίσκο.
Υπάρχουν, φυσικά, και τα όρια. Η ταχύτητα παραμένει το μεγάλο ερωτηματικό. Τα προηγούμενα Camcopter δεν ήταν σχεδιασμένα για καταδιώξεις υψηλής ταχύτητας, κάτι που μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμο απέναντι σε ταχύτερα UAV ή στόχους που πετούν χαμηλά και εκμεταλλεύονται το ανάγλυφο.
Το αν το S-301 έχει βελτιώσεις που καλύπτουν αυτό το κενό μένει να φανεί στην πράξη. Ωστόσο, στον σημερινό πόλεμο φθοράς, δεν είναι πάντα ο πιο γρήγορος που κερδίζει, αλλά εκείνος που αντέχει περισσότερο και ξοδεύει λιγότερα.
Σε τελική ανάλυση, το Camcopter S-301 δεν είναι απλώς ένα ακόμη οπλισμένο drone. Είναι ένδειξη μιας ευρύτερης στροφής: από τις «ακριβές» λύσεις υψηλής τεχνολογίας προς πιο ευέλικτα, επίμονα και οικονομικά συστήματα, σχεδιασμένα για πραγματικό πόλεμο και όχι για ιδανικά σενάρια. Αν τελικά αποδειχθεί αποτελεσματικό ως όπλο αναχαίτισης Shahed, θα μιλάμε για μια μικρή αλλά ουσιαστική αλλαγή ισορροπίας στον αθέατο πόλεμο των ουρανών.
