- Οι κύριες συντάξεις στην Ελλάδα παραμένουν περίπου 20% χαμηλότερες σε σχέση με τα προ μνημονίων επίπεδα, παρά τις αυξήσεις που δόθηκαν την περίοδο 2023–2026.
- Οι επικουρικές συντάξεις υπέστησαν μειώσεις έως και 60% την περίοδο 2010–2016 και παραμένουν πλήρως παγωμένες έως το 2026.
- Παρά τις πρόσφατες αυξήσεις, οι απώλειες των προηγούμενων ετών δεν έχουν καλυφθεί και αναμένεται περαιτέρω υποχώρηση των αποδοχών των συνταξιούχων έως το 2070.
Σημαντικά μειωμένες σε σχέση με την προμνημονιακή περίοδο παραμένουν οι συντάξεις στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία και τις μακροπρόθεσμες προβλέψεις έως το 2070. Παρότι την περίοδο 2023–2026 καταγράφηκαν διαδοχικές αυξήσεις στις κύριες συντάξεις, αυτές δεν επαρκούν για να καλύψουν τις απώλειες που υπέστησαν οι συνταξιούχοι κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης.
Παρά τις αυξήσεις της τελευταίας τετραετίας, οι απώλειες των προηγούμενων ετών δεν έχουν αποκατασταθεί
Οι κύριες συντάξεις παραμένουν κατά περίπου 20% χαμηλότερες από την προμνημονιακή περίοδο, παρά τις διαδοχικές αυξήσεις των ετών 2023–2026.
Οι επικουρικές συντάξεις υπέστησαν μειώσεις έως και 60% την περίοδο 2010–2016 και εξακολουθούν να είναι πλήρως παγωμένες έως το 2026.
Μέχρι το 2070 προβλέπεται νέα μείωση της τάξης του 17% στις συνολικές συντάξεις, λόγω του τρόπου υπολογισμού που θεσπίστηκε με τον νόμο Κατρούγκαλου.
Κύριες συντάξεις: Αυξήσεις χωρίς πλήρη ανάκτηση απωλειών
Οι αυξήσεις των κύριων συντάξεων διαμορφώθηκαν σε 7,78% το 2023, 3% το 2024 και από 2,4% το 2025 και το 2026, οδηγώντας σε σωρευτική αύξηση 15,58%. Ωστόσο, παρά τη βελτίωση αυτή, οι κύριες συντάξεις εξακολουθούν να υπολείπονται κατά περίπου 20% των επιπέδων πριν από την περίοδο των Μνημονίων.
ύμφωνα με τα στοιχεία του συστήματος «ΗΔΙΚΑ/ΗΛΙΟΣ» για τον Δεκέμβριο του 2025, περισσότεροι από τους μισούς συνταξιούχους (55,2%) λαμβάνουν έως 940 ευρώ καθαρά τον μήνα.
Το 36,3% λαμβάνει έως 658 ευρώ, ενώ το 28,3% περιορίζεται σε ποσά έως 564 ευρώ.
Ένας στους πέντε συνταξιούχους (18%) ζει με έως 470 ευρώ μηνιαίως. Ο συνολικός αριθμός των συνταξιούχων ανέρχεται σε 2.527.531.
Επικουρικές συντάξεις: Μακροχρόνιες απώλειες και πάγωμα
Ακόμη πιο περιορισμένη είναι η εικόνα στις επικουρικές συντάξεις. Μετά τις μεγάλες περικοπές της περιόδου 2010–2016, που σε ορισμένες περιπτώσεις έφτασαν έως και το 60%, οι επικουρικές παρέμειναν αμετάβλητες την τετραετία 2023–2026, χωρίς να ενταχθούν στον μηχανισμό αυξήσεων των κύριων συντάξεων.
Το 92% των επικουρικών συντάξεων δεν ξεπερνά τα 300 ευρώ, με το μέσο ποσό να διαμορφώνεται στα 221 ευρώ για σύνταξη γήρατος, στα 129 ευρώ για σύνταξη λόγω θανάτου και στα 139 ευρώ για αναπηρίας. Ο συνολικός αριθμός των επικουρικών αγγίζει τα 1,39 εκατομμύρια.
Παρά τις αυξήσεις της τελευταίας τετραετίας, οι απώλειες των προηγούμενων ετών δεν έχουν αποκατασταθεί, ενώ οι μελέτες δείχνουν περαιτέρω συρρίκνωση των συνταξιοδοτικών παροχών τις επόμενες δεκαετίες.
Προοπτικές έως το 2070: Νέες πιέσεις στο συνταξιοδοτικό εισόδημα
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τη μεγαλύτερη προβλεπόμενη μείωση συντάξεων την περίοδο 2022–2070.
Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για συνολική υποχώρηση της τάξης του 17%.
Η μείωση των μελλοντικών συντάξεων στη χώρα μας οφείλεται σε δύο παράγοντες.
Ο πρώτος είναι η μείωση των συντελεστών αναπλήρωσης των Ν. 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου) και 4670/2020 (νόμος Βρούτση) σε σχέση με τους συντελεστές αναπλήρωσης πριν από τους μνημονιακούς νόμους, όταν με 40 έτη εργασίας ο συντελεστής αναπλήρωσης της ανταποδοτικής σύνταξης διαμορφώθηκε στο 50%.
Ο δεύτερος παράγοντας είναι η αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών, από τον μέσο όρο της τελευταίας 5ετίας στον μέσο όρο ολόκληρου του εργασιακού βίου του ασφαλισμένου, διάταξη η οποία καθορίστηκε με το πρώτο Μνημόνιο και τον Ν. 3863/2010 και διατηρήθηκε και στους Νόμους 4387/2016 και 4670/2020.
Την ίδια στιγμή, η συνταξιοδοτική δαπάνη στη χώρα μας εκτιμάται ότι θα μειωθεί από 14,5% του ΑΕΠ το 2022 σε 12% το 2070, όταν στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται ελαφρά αύξηση.
Διαβάστε ακόμα: Φορολογικές δηλώσεις: Το κόλπο για να μην χάσετε την έκπτωση 4% – Τα SOS που κοστίζουν ακριβά
Εθνικές συντάξεις 2026: Δείτε ποιες 10 ειδικές παροχές αλλάζουν – Ποιοι θα κερδίσουν πραγματικά
Αυξημένες κατά 2,4% χορηγούνται από 1η Ιανουαρίου 2026 οι κύριες συντάξεις, ενώ κατά το ίδιο ποσοστό αναπροσαρμόζεται το ύψος της εθνικής σύνταξης (ανάλογα με τα έτη ασφάλισης). Ετσι, με 15ετία το ποσό της εθνικής σύνταξης διαμορφώνεται στα 402,18 ευρώ (από 392,76 ευρώ πέρυσι), με 16 έτη στα 411,11 ευρώ (από 401,48 ευρώ), με 17 έτη στα 420,05 ευρώ (από 410,21 ευρώ), με 18 έτη στα 428,98 ευρώ (από 418,93 ευρώ), με 19 έτη στα 437,93 ευρώ (από 427,67 ευρώ) και με 20ετία στα 446,87 ευρώ μεικτά (από 436,40 ευρώ πέρυσι).
Αντίστοιχα έχουν αναπροσαρμοστεί δέκα ειδικές κατηγορίες συντάξεων, οι οποίες εξαρτώνται από το εκάστοτε ύψος της εθνικής σύνταξης.
Οπως επισημαίνει η ΕΝΥΠΕΚΚ, τα νέα ποσά διαμορφώνονται ως εξής:
1. Συντάξεις αναπηρίας. Σύμφωνα με τους Ν. 4387/2016 και 4670/2020:
- Συνταξιούχοι που έχουν αναπηρικό ποσοστό από 80% και άνω λαμβάνουν ολόκληρη την εθνική σύνταξη, ήτοι 446,87 ευρώ (μεικτά).
- Συνταξιούχοι με ποσοστό αναπηρίας από 67% έως 79,99% λαμβάνουν το 75% της εθνικής σύνταξης, ήτοι 335,15 ευρώ (446,87 x 75%).
- Συνταξιούχοι με ποσοστό αναπηρίας από 50% έως 66,99% λαμβάνουν το 50% της εθνικής σύνταξης, ήτοι 223,43 ευρώ (446,87 x 50%).
2. Συντάξεις χηρείας. Σύμφωνα με τον Ν. 4387/2016, το συνολικό ποσό της σύνταξης λόγω θανάτου τού επιζώντος ή και του διαζευγμένου συζύγου δεν μπορεί να υπολείπεται («κατώτατο όριο») του ποσού της εθνικής σύνταξης που αντιστοιχεί σε 20 έτη ασφάλισης (446,87 ευρώ για το 2026).
Αν ο χρόνος ασφάλισης του θανόντος ήταν μικρότερος των 20 ετών, το ως άνω ποσό βαίνει μειούμενο κατά 1,25% για κάθε έτος ασφάλισης που υπολείπεται μέχρι την 20ετία. Για χρόνο ασφάλισης μικρότερο των 15 ετών, το ποσό που δικαιούται ο επιζών ή και ο διαζευγμένος σύζυγος δεν μπορεί να υπολείπεται του κατώτατου ορίου (των 15 ετών). Από 1-1-2026, με την αύξηση της εθνικής σύνταξης κατά 2,4%, το συνολικό ποσό τής σύνταξης λόγω θανάτου δεν μπορεί να υπολείπεται του ποσού των 446,87 ευρώ (μεικτά). Η κατώτατη σύνταξη χηρείας με 15 ή λιγότερα χρόνια ασφάλισης ορίζεται στα 418,94 ευρώ (μεικτά).
3. Συντάξεις – επιδόματα ανασφάλιστων υπερηλίκων. Το πλήρες ποσό του μηνιαίου επιδόματος ανασφάλιστων υπερηλίκων ανέρχεται στο ύψος της «μικρής» εθνικής σύνταξης. Ετσι, οι συντάξεις – επιδόματα ανασφάλιστων υπερηλίκων που καταβάλλονται από τον ΟΠΕΚΑ, από 1-1-2026 διαμορφώνονται σε 418,94 ευρώ (μεικτά).
4. Συντάξεις ομογενών. Η πλήρης εθνική σύνταξη ομογενών χορηγείται μόνο σε όσους έχουν 30 έτη νόμιμης και μόνιμης διαμονής στην Ελλάδα με αφετηρία το 1992. Μετά την αύξηση της εθνικής σύνταξης οι συντάξεις των ομογενών έφτασαν από 1ης Ιανουαρίου 2026 σε 446,87 ευρώ (μεικτά).
5. Προσωρινές συντάξεις. Το ύψος της προσωρινής σύνταξης, που καταβάλλεται σε όλες τις κατηγορίες των συνταξιούχων, εξαρτάται από το ύψος τής εθνικής σύνταξης για 20 έτη ασφάλισης. Ετσι το ύψος της προσωρινής σύνταξης αναπροσαρμόστηκε προς τα πάνω, κατά το μέρος της εθνικής (όχι της ανταποδοτικής) σύνταξης, φτάνοντας στα 446,87 ευρώ (μεικτά).
6. Πρόωρες (μειωμένες) κύριες συντάξεις 1-5 έτη. Με την αύξηση κατά 2,4% το 2026, η μειωμένη εθνική σύνταξη ανά χρόνια ασφάλισης, πάντα μεικτή, εξελίσσεται ως εξής:
- 15 έτη ασφάλισης: 281,52 ευρώ
- 16 έτη ασφάλισης: 287,78 ευρώ
- 17 έτη ασφάλισης: 294,04 ευρώ
- 18 έτη ασφάλισης: 300,29 ευρώ
- 19 έτη ασφάλισης: 306,55 ευρώ
- 20 έτη ασφάλισης: 312,81 ευρώ
7. Συντάξεις των υπηρετούντων στην αλλοδαπή δημοσίων υπαλλήλων. Από την Πρωτοχρονιά το τελικό ποσό της σύνταξής τους αναπροσαρμόστηκε κατά 2,4% και ανήλθε στο ποσό των 446,87 ευρώ (μεικτά).
8. Kατώτατο όριο σύνταξης λόγω εργατικού ατυχήματος και επαγγελματικής νόσου. Σύμφωνα με τον Ν. 4387/2016, το ποσό της σύνταξης λόγω εργατικού ατυχήματος ή επαγγελματικής νόσου δεν μπορεί να υπολείπεται του ποσού που αντιστοιχεί στο διπλάσιο ποσό της εθνικής σύνταξης, για 20 έτη ασφάλισης, στο ύψος που εκάστοτε διαμορφώνεται. Ως εκ τούτου, από 1-1-2026, η εθνική σύνταξη λόγω εργατικού ατυχήματος και επαγγελματικής ασθένειας θα ανέρχεται (με την αύξηση) στο ποσό των 893,73 ευρώ.
9. Βασική σύνταξη πρώην ΟΓΑ. Το ποσό της βασικής σύνταξης του πρώην ΟΓΑ ανέρχεται πλέον σε 418,94 ευρώ.
10. Συντάξεις άγαμων θυγατέρων. Σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4151/2013, τέθηκε ως ανώτατο όριο μηνιαίας καταβλητέας σύνταξης στις συντάξεις των άγαμων ή διαζευγμένων θυγατέρων το ποσό των 720 ευρώ, το οποίο, για τον λόγο αυτό, δεν μεταβάλλεται και εξακολουθεί να ανέρχεται στο ίδιο ποσό.
- Βουλή: Σφοδρή αντιπαράθεση για το δυστύχημα της Χίου – Ενημέρωση από Κικίλια θέλει η αντιπολίτευση για το αν επιχειρήθηκε push back
- Πώς θα πάρετε έως 100 ευρώ για γυαλιά ή φακούς – Βήμα βήμα η ηλεκτρονική αίτηση
- «Άρωμα» κατασκοπείας στις Ένοπλες Δυνάμεις: Σύλληψη στελέχους για μετάδοση στρατιωτικού υλικού
