Έντονες αντιδράσεις στους Συλλόγους Επιστημόνων Μαιών έχει προκαλέσει το υπό διαμόρφωση καθηκοντολόγιο του υπουργείου Υγείας, με τις μαίες να κάνουν λόγο για μια ρύθμιση που συνιστά οπισθοχώρηση και δεν συνάδει με την επιστημονική γνώση, το ισχύον νομικό πλαίσιο και τις σύγχρονες ανάγκες των γυναικών.
Με κοινή τους ανακοίνωση, οι Σύλλογοι Επιστημόνων Μαιών (ΣΕΜ) σε όλη τη χώρα δηλώνουν την κατηγορηματική τους αντίθεση στο προτεινόμενο Καθηκοντολόγιο Μαιών – Μαιευτών, επισημαίνοντας ότι το νέο πλαίσιο περιορίζει αδικαιολόγητα το επαγγελματικό τους αντικείμενο και αποκλίνει από τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες.
Όπως τονίζουν, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρό δημογραφικό πρόβλημα και ιδιαίτερα χαμηλά ποσοστά φυσιολογικών τοκετών, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υπογραμμίζει τον κομβικό ρόλο της μαίας ως βασικού επαγγελματία υγείας για τη βελτίωση της μητρικής και νεογνικής φροντίδας. Ωστόσο, σύμφωνα με τις μαίες, το σχέδιο που εξετάζει το Υπουργείο Υγείας κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση.
«Δεν μπορούν να αφαιρέσουν τον τοκετό από τη μαία»
Η εκπρόσωπος Ένωσης Ανεξάρτητων Μαιών, Δήμητρα Κουτουμάνου και η Βικτώρια Βιβιλάκη, πρόεδρος του Συλλόγου Επιστημόνων Μαιών – Μαιευτών Αθήνας, μίλησαν στην «Κοινωνία Ώρα MEGA» για την υπουργική αυτή απόφαση που όπως αναφέρουν δεν γνωρίζει ο υφ. Υγείας, Μάριος Θεμιστοκλέους.
«Είναι ένα προσχέδιο υπουργικής Απόφασης. Η Υπουργική Απόφαση, δεν περνάει από διαβούλευση. Εμείς είχαμε καταθέσει πριν από δύο-τρία χρόνια το καθηκοντολόγιό μας και πήγαμε σε μία συνάντηση πριν από 15 μέρες στο υπουργείο, που ήταν έτοιμο αυτό το προσχέδιο της Υπουργικής Απόφασης, όπου διαπιστώσαμε ότι δεν υπήρχε ο τοκετός στην πρωτοβάθμια δηλαδή το να μπορεί να εκτελέσει η μαία τον τοκετό στην πρωτοβάθμια. Αυτό στη δευτεροβάθμια είπαν υπό ιατρική εποπτεία. Μας είπαν ότι δεν μπορεί να γίνει προγραμματισμένος ο τοκετός στην πρωτοβάθμια και τους είπαμε ότι προγραμματισμένος είναι μόνο η καισαρική τομή. Ο τοκετός είναι αυτόματος. Είναι αυτόματος ο τοκετός. Δεν ξέρουμε πότε θα ξεκινήσει. Έχουμε προτείνει το καθηκοντολόγιό μας και να μην αφαιρέσουν αυτά που αφαίρεσαν. Μας έχουν κλείσει ένα ραντεβού τώρα με τον κύριο Θεμιστοκλέους, ο οποίος δεν ήξερε τίποτα. Υπάρχει Ευρωπαϊκή οδηγία, η μαία κάνει τον τοκετό και υπάρχει και Ελληνική νομοθεσία. Δεν μπορούν να αφαιρέσουν τον τοκετό από τη μαία», ανέφερε η κ. Κουτουμάνου.
Η κ. Βιβιλάκη υπογράμμισε με την σειρά της: «Είναι πολύ ξεκάθαρα διαχωρισμένοι οι ρόλοι. Με το νέο νομοσχέδιο αφαιρείται και από το νοσοκομείο το δικαίωμα των μαιών να υποστηρίζουν τον φυσιολογικό τοκετό και μπαίνει εποπτεία γιατρού. Δηλαδή οδηγούμαστε σε μία περαιτέρω ιατρικοποίηση που θα οδηγήσει σε ολοκληρωτικά ποσοστά καισαρικών τομών, μηδενικά ποσοστά θηλασμού, αυξάνεται η επιλόχειος κατάθλιψη κτλ. φοβόμαστε ότι θα προτρέπονται οι γυναίκες σε καισαρική. Και κινδυνεύει η υγεία των γυναικών και των νεογέννητων. Είμαστε περίπου 6.000 μαίες αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα».
Η κ. Κουτουμάνου συμπλήρωσε:
«Σε όλη την Ευρώπη τον τοκετό τον κάνει η μαία. Γι’ αυτό δεν έχουν τα ποσοστά καισαρικών που έχουμε εδώ. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, που ήρθε εδώ επειδή έχουμε υψηλά ποσοστά, είπε αξιοποιήστε τις μαίες! Γιατί η μαία είναι μαζί με τη γυναίκα καθ’ όλη τη διάρκεια του τοκετού. Δεν μπορεί η γυναίκα, μετά από μία καισαρική να μείνει ξανά έγκυος, είναι πιο δύσκολο. Έχει κάνει ένα χειρουργείο στη μήτρα της. Είναι μια χειρουργημένη μήτρα, είναι μια λαπαροτομία η καισαρική. Έχουν φτάσει οι γυναίκες να νομίζουν ότι είναι τίποτα. Προφορικά μας διαβεβαιώνουν ότι δεν πρόκειται να συμβεί αυτό, αλλά αν δεν το δούμε γραπτά ότι το άλλαξαν, δεν μπορούμε να εφησυχάσουμε».
Τι αναφέρει η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση
Σύμφωνα με το περιεχόμενο της σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης, δεν προβλέπεται η ανεξάρτητη διενέργεια φυσιολογικού τοκετού από μαίες στο πλαίσιο της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, ενώ στη Δευτεροβάθμια και Τριτοβάθμια Φροντίδα Υγείας ο τοκετός παρουσιάζεται να πραγματοποιείται αποκλειστικά υπό την επίβλεψη ιατρού.
Οι Σύλλογοι Επιστημόνων Μαιών επισημαίνουν ότι το προτεινόμενο καθηκοντολόγιο δεν ανταποκρίνεται στον επιστημονικό, θεσμικό και επαγγελματικό ρόλο της μαίας, όπως αυτός κατοχυρώνεται τόσο από την ισχύουσα εθνική νομοθεσία (Π.Δ. 351/1989), όσο και από την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2005/36/ΕΚ, η οποία έχει ενσωματωθεί στο ελληνικό δίκαιο. Παράλληλα, τονίζουν ότι το προσχέδιο συγκρούεται με νεότερες νομοθετικές προβλέψεις, αλλά και με τα σύγχρονα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα παροχής φροντίδας.
Υπενθυμίζουν επίσης ότι η μαία αποτελεί τον βασικό επαγγελματία υγείας για τη φροντίδα της φυσιολογικής κύησης, του τοκετού και της λοχείας, την υποστήριξη του θηλασμού, τον οικογενειακό προγραμματισμό, καθώς και για τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία των γυναικών, συμβάλλοντας παράλληλα στην πρόληψη και την προαγωγή της υγείας σε όλα τα στάδια της ζωής.
Όπως αναφέρουν, τα σοβαρά θεσμικά, νομικά και επιστημονικά ζητήματα που εγείρει το προσχέδιο έχουν ήδη τεθεί ενώπιον των αρμόδιων αρχών, διευκρινίζοντας ότι δεν μπορούν να αποδεχθούν ένα πλαίσιο το οποίο, κατά την εκτίμησή τους, «υποβαθμίζει τον ρόλο της μαίας και θέτει σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία».
