Ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό ζήτημα που αγγίζει τον πυρήνα της προστασίας των θυμάτων έμφυλης βίας έρχεται στο φως στην Ισπανία, μετά από καταγγελία της οργάνωσης La Volaera της Γρανάδας προς την Ισπανική Αρχή Προστασίας Δεδομένων.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι σοβαρές δυσλειτουργίες των ηλεκτρονικών βραχιολιών γεωεντοπισμού, τα οποία υποτίθεται ότι λειτουργούν ως βασικό εργαλείο ασφάλειας για γυναίκες που απειλούνται από τους κακοποιητές τους.
Η La Volaera, μια συλλογικότητα που δραστηριοποιείται ενεργά στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων των θυμάτων έμφυλης βίας, προχώρησε στη νομική αυτή κίνηση έπειτα από εκτεταμένη έρευνα πεδίου.
Μέσα από ασφαλή και εμπιστευτική διαδικασία, η οργάνωση συγκέντρωσε μαρτυρίες γυναικών από ολόκληρη τη χώρα, οι οποίες ανέφεραν σοβαρές αστοχίες στη λειτουργία του συστήματος γεωεντοπισμού που έχει τεθεί σε εφαρμογή από το ισπανικό κράτος.
Σύμφωνα με την πρόεδρο της οργάνωσης, Μαρία Μαρτίν, η καταγγελία βασίζεται σε ενδεχόμενες παραβιάσεις τόσο του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων όσο και της εθνικής νομοθεσίας για την προστασία προσωπικών δεδομένων και ψηφιακών δικαιωμάτων.
Οι παραβιάσεις αυτές απορρέουν από επαναλαμβανόμενα και σοβαρά τεχνικά προβλήματα, τα οποία –όπως τονίζει η οργάνωση– δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά αλλά συστημική αποτυχία.
Μεταξύ των προβλημάτων που καταγράφονται περιλαμβάνονται η απώλεια ή η μη διαθεσιμότητα ιστορικών δεδομένων, οι συχνές πτώσεις του συστήματος, ειδοποιήσεις που είτε ενεργοποιούνται λανθασμένα είτε δεν ενεργοποιούνται καθόλου, καθώς και η έλλειψη ιχνηλασιμότητας και ακεραιότητας των πληροφοριών.
Ακόμη πιο σοβαρές είναι οι καταγγελίες για πιθανή αλλοίωση ή διαγραφή καταγραφών και αναφορών που έχουν αποσταλεί σε δικαστικές αρχές.
Το σύστημα διαχείρισης των βραχιολιών υπάγεται στο Υπουργείο Ισότητας της Ισπανίας και υλοποιείται από κοινοπραξία εταιρειών, γεγονός που προσθέτει –σύμφωνα με τη La Volaera– κρίσιμα ερωτήματα για την ασφάλεια και την εποπτεία του μηχανισμού.
Η οργάνωση καταγγέλλει επίσης ότι δεν υπήρξε επαρκής ενημέρωση ούτε προς τις αρμόδιες αρχές προστασίας δεδομένων ούτε προς τις ίδιες τις γυναίκες, ακόμη και όταν υπήρξαν περιστατικά που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως παραβίαση δεδομένων.
Οι επιπτώσεις, ωστόσο, δεν είναι απλώς τεχνικές ή νομικές.
Όπως υπογραμμίζει η La Volaera, οι δυσλειτουργίες αυτές επηρέασαν άμεσα την ασφάλεια των θυμάτων, δημιουργώντας συνθήκες κινδύνου, αίσθημα εγκατάλειψης και σοβαρές προσωπικές και δικαστικές συνέπειες. Για πολλές γυναίκες, το σύστημα που υποτίθεται ότι θα λειτουργούσε ως δίχτυ προστασίας μετατράπηκε σε πηγή άγχους και ανασφάλειας.
Η πρόεδρος της οργάνωσης κάνει λόγο για «θεσμικό βασανισμό», τονίζοντας ότι η καταγγελία αυτή δεν αφορά μόνο τις γυναίκες που τόλμησαν να μιλήσουν, αλλά χιλιάδες πιθανές ωφελούμενες που ενδέχεται να έχουν εκτεθεί σε κίνδυνο χωρίς να το γνωρίζουν.
Παράλληλα, ασκεί έντονη κριτική στην κεντρική κυβέρνηση για την άρνησή της να αναγνωρίσει την ύπαρξη σοβαρών προβλημάτων, στάση που –όπως υποστηρίζει– επιτείνει τη ζημιά και υπονομεύει την εμπιστοσύνη στους θεσμούς.
Η υπόθεση ανοίγει μια ευρύτερη συζήτηση για το πώς η τεχνολογία χρησιμοποιείται στην αντιμετώπιση της έμφυλης βίας και τι συμβαίνει όταν τα ψηφιακά εργαλεία αποτυγχάνουν.
Όταν η προστασία ζωών εξαρτάται από συστήματα που δεν λειτουργούν αξιόπιστα, το πρόβλημα παύει να είναι τεχνικό και μετατρέπεται σε βαθιά πολιτικό και ηθικό.
