|
|
Έχω τη χαρά να δέχομαι συχνά από πολλές περιοχές της Ελλάδας περιοδικά, που
μπορεί να μη διεκδικούν βραβεία εμφάνισης, να μη διαθέτουν πολλές και
αστραφτερές σελίδες, αλλά κρύβουν μέσα τους σπάνιους θησαυρούς. Ταμένοι
άνθρωποι σκαλίζουν ακούραστα την τοπική ιστορία και τη λαογραφία προσφέροντας
στους συντοπίτες τους αυτογνωσία και ταυτόχρονα απολαυστική ανάγνωση. Μάζεψα
τρία από την τελευταία σοδειά.
Ασημοχωρίτικα
Το Ασημοχώρι είναι χωριό της επαρχίας Κόνιτσας, κοντά σε άλλα γνωστά
Μαστοροχώρια, την Πυρσόγιαννη και τη Βούρμπιανη. Ο Σύλλογος με έδρα την Αθήνα
εκδίδει τα «Ασημοχωρίτικα», περιοδικό γεμάτο με μικρές μελέτες λαογραφικού
κυρίως περιεχομένου και για το ίδιο το χωριό και για τους γείτονές του.
Εξαιρετική, μεταξύ άλλων, η δουλειά των Θωμά Ζιώμα, με το γλωσσάρι ιδιωματικών
λέξεων (με ετυμολογικές ερμηνείες) των Μαστοροχωριών της Κόνιτσας. Δείγματα:
Αγκαντίρευτος-η-ο: αδικημένος από την τύχη, ανεπρόκοπος, στερημένος – ετυμ.
τουρκ. gadir (=αδικία). Αλάλεξ(η) η, και σπάνια άλεξη: βαριά ανίατη ασθένεια,
π.χ. φθίση – ετυμ. ελλ. στερητ. «α» + «αλέξω» (=αποκρούω, απωθώ) > άλεξη ή
αλάλεξη (=αμάχητη αρρώστια), όπως ήταν η φυματίωση.
Αλλά το περιοδικό προχώρησε και σε σύγχρονες μορφές διατήρησης των τοπικών
θησαυρών. Δημιούργησε CD (δωρεάν με το τεύχος) που περιέχει ηχογραφημένα
τραγούδια και παραδοσιακή μουσική του χωριού και της ευρύτερης περιοχής των
Μαστοροχωριών.
Παλμοί της Βατούσας
|
|
Από τον Γράμμο, στη Λέσβο με το περιοδικό του Εκπολιτιστικού Συλλόγου των
απανταχού Βατουσαίων «Παλμοί της Βατούσας». Ο υπεύθυνος ύλης Γιάννης Μανούκας,
που υπογράφει και τα περισσότερα θέματα του περιοδικού, αποθησαυρίζει και
ερμηνεύει λέξεις και φράσεις «από το παλιό Βατουσιανό γλωσσικό ιδίωμα». Π.χ.
τσιλβέδις κάν(ι): προβαίνει σε πράξεις γοητείας, κατευνασμού, καλοπιάσματος.
Από το τουρκικό cilve, που σημαίνει το θέλγητρο, την ερωτοτροπία.
Ο Βαγγέλης Γδοντέλης καταγράφει Βατουσιανές παροιμίες. Δείγμα: «Δεν είνι
σκατά, η καλόγρια τα ‘κάνι»: Συχνά κάνουμε το λάθος, το κακό και την αδικία.
Αρκετές φορές δεν έχουμε το θάρρος να το παραδεχτούμε αλλά, συνήθως αδέξια,
κοιτάζουμε να μπαλώσουμε τα πράγματα, να συγκαλύψουμε την υπόθεση, να μην
εκτεθούμε στους άλλους.
Ρίζα Αγρινιωτών
Κι από τη Λέσβο στο Αγρίνιο με τη «Ρίζα Αγρινιωτών». Ποικίλη ύλη με παλαιότερα
και σύγχρονα θέματα και πολλές φωτογραφίες από τοπικές εκδηλώσεις. Να
σημειώσω:
* Την κοπιώδη εργασία της Λένας Γιαννακοπούλου – Τριανταφυλλίδη για
τους βιβλιογράφους (μοναχούς, λαϊκούς) του 17ου και 18ου αιώνα. Από τους
λαϊκούς βιβλιογράφους η συγγραφεύς σταχυολογεί Αιτωλούς, Ακαρκάνες, Ευρυτάνες
και κάποιους από τη νότια Ήπειρο.
* Το συγκλονιστικό αφήγημα του Μιχάλη Σταφυλά για τον Γερμανό
αξιωματικό Γουίλι Λέμπε, που στην Κατοχή έσωσε πολλούς Αγρινιώτες από τον
θάνατο, που σιχάθηκε τους ταγματασφαλίτες, που «πήγε στον πόλεμο, ενώ
προσδοκούσε την ειρήνη…».
* Την τρυφερή περιγραφή της Μαρίας Αγγελή για «τα παιδιά των χωραφιών»,
εκείνα τα παιδιά που δεν γνώριζαν διακοπές από το σχολείο, καθώς το ίδιο
διάστημα δούλευαν στα καπνοχώραφα της περιοχής από την ανατολή ώς τη δύση του
ήλιου.
ΜΟΥΣΙΚΗ: Νέο μουσικό περιοδικό, το «Sonik», απευθύνεται σε όσους
«αντιμετωπίζουν τη μουσική χωρίς υφολογικούς περιορισμούς και συγκεκριμένους
τρόπους σκέψης ή δράσης» (διευθύνεται από τον Τάσο Βογιατζή και τον Νίκο
Χατζόπουλο). Κείμενα φευγάτα, αλλά όχι ανόητα, από γνώστες και καλούς
γραφιάδες του χώρου, σελιδοποίηση αεράτη – προσεγμένη δουλειά από την πρώτη ώς
την τελευταία σελίδα. Για πρόσωπο του μήνα διαλέγει τον Nick Cave, εξώφυλλο
και εξαιρετική – όχι αγιογραφική – παρουσίαση των U2, συνέντευξη, επί της
ουσίας, του Θανάση Παπακωνσταντίνου και άλλα, πάρα πολλά… Μαζί με το τεύχος
και ένα φροντισμένο τευχάκι 50 σελίδων με 100 δισκοκριτικές, ένα ειδικό
section με μουσικά DVD, στήλη με τα Demo των ελληνικών συγκροτημάτων και τα
καλύτερα singles του μήνα! Καλό ταξίδι…
K. Σ. ΚΩΝΣΤΑΣ KAI ΘΩΜΑΣ ΓΚΟΡΠΑΣ: «Τα Αιτωλικά», η έκδοση της Αιτωλικής
Πολιτιστικής Εταιρείας, τύπωσαν το δεύτερο τεύχος τους. Να επισημάνω κείμενα
για δύο μορφές του αιτωλικού χώρου: Μνήμες του Γιάννη N. Κουφού και του
Γιώργου Γ. Τριανταφύλλου για τον ιστοριοδίφη και συγγραφέα K. Σ. Κώνστα
(1911-1984) – «ερευνητή ανύστακτο» τον περιγράφουν – που δημοσίευσε
εκατοντάδες άρθρα και μελετήματα για τις παραχελωικές πατρίδες. Ο Θεόδωρος Δ.
Πολιτόπουλος υπογράφει ένα γενναίο πολυσέλιδο κείμενο για τον αξέχαστο φίλο
μου, Μεσολογγίτη ποιητή Θωμά Γκόρπα. Λέω «γενναίο», γιατί ανεξάρτητα από
επιμέρους αντιρρήσεις που μπορεί να διατυπωθούν, ο Πολιτόπουλος δεν διστάζει
να δημοσιεύσει έντονα επικριτικές επιστολές του ανυποχώρητου Γκόρπα για τον
ίδιο, για φορείς του χώρου και για τις αντιλήψεις τους.
ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ
ΑΣΗΜΟΧΩΡΙΤΙΚΑ: Βουλγαροκτόνου 40, Αθήνα 114 72, τηλ. 210-6450.884.
ΠΑΛΜΟΙ ΤΗΣ ΒΑΤΟΥΣΑΣ: Γρηγ. Σαράφη 11, Νέα Σμύρνη 171 23, τηλ.
210-9351.248.
PIZA ΑΓΡΙΝΙΩΤΩΝ: Αλκιμάχου 21, Αθήνα, 116 34, τηλ. 210-7243.954.
SONIK: Κολωνού 12-14, Αθήνα 104 37, τηλ. 210-5200.059.
TA ΑΙΤΩΛΙΚΑ: Λυκούργου 9, Αθήνα 105 51, τηλ. 210-3245.298.
