EΛENH ZAΦEIPIΟY Έφυγε η «μάνα» του ελληνικού σινεμά

Μορφή του ελληνικού σινεμά και θεάτρου η Ελένη Ζαφειρίου, έζησε και αναχώρησε

από τον κόσμο ετούτο όρθια και σιωπηλή. Σωστή μάνα κουράγιο. Προτίμησε το

«Πικρό ψωμί» του τελευταίου ταξιδιού της να μην πάρει δημοσιότητα. Και ο

θάνατός της να μαθευτεί μετά τα εννιάμερα – που συμπληρώνονται την

Παρασκευή…

Τους τελευταίους τέσσερις μήνες είχε πάθει δύο εγκεφαλικά, αλλά μέχρι το τέλος

είχε επαφή με το περιβάλλον της και τη φρόντιζε η υιοθετημένη κόρη της. Πέθανε

την προηγούμενη Πέμπτη, η κηδεία της έγινε την Παρασκευή στο νεκροταφείο του

Χαλανδρίου – αν και η ίδια επειδή έμενε μόνιμα τα τελευταία χρόνια στο Πόρτο

Ράφτη ήθελε να αναπαυτεί στην Παιανία, αλλά δεν υπήρχε μνήμα.

H Ελένη Ζαφειρίου είχε γεννηθεί το 1916. Και μέσα από τις 200 ταινίες

που εμφανίστηκε, απέκτησε δικαιωματικά τον τίτλο της «μάνας του ελληνικού

σινεμά» καθώς στο πρόσωπό της θαρρείς και «μιλούσαν» οι μάνες όλου του τόπου.

Στο «Πικρό ψωμί» -’51 – του Γρηγόρη Γρηγορίου, η Ελένη Ζαφειρίου κάνει την

πρώτη εμφάνισή της. Και σίγουρα δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι αυτό το φιλμ

θεωρείται ως η πρώτη ταινία του «ελληνικού νεορεαλισμού». Επί 40 χρόνια ήταν η

υπ’ αριθμόν ένα μάνα του ελληνικού σινεμά και είχε «παιδιά» της τους πάντες:

Έλλη Λαμπέτη («Το κορίτσι με τα μαύρα», «Το τελευταίο ψέμα» του Μιχάλη

Κακογιάννη), Νίκο Ξανθόπουλο και Μάρθα Βούρτση στις περισσότερες ταινίες τους,

Κώστα Κακαβά, Νίκο Κούρκουλο, Αλίκη Βουγιουκλάκη, Τζένη Καρέζη κ.ά. Το ’73

πρωτοπαίζει στην τηλεόραση και μέχρι το ’96 εμφανίστηκε στα σίριαλ«Τελευταία

άνοιξη», «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται», «Το χρώμα του φεγγαριού» κ.ά.

Άρχισε να εμφανίζεται στο θέατρο σε πολύ μικρή ηλικία, στους περιοδεύοντες

θιάσους της μητριάς της Κυριακούλας Ζαφειρίου και του γιου της Δημητρίου

Ζαφειρίου και σε ηλικία 11 χρόνων έγινε μέλος του ΣΕΗ (Σωματείο Ελλήνων

Ηθοποιών)!. Σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου όπου και το

υπηρέτησε επί δεκαετίες. Ο πρώτος σημαντικός ρόλος της ήταν η Μπετίνα στο έργο

του Γκ. Χάουμπταν «Πριν από το ηλιοβασίλεμα» το 1936. Μέχρι το ’43 παρέμεινε

στο ίδιο θέατρο παίζοντας στα έργα «Ρωμαίος και Ιουλιέτα», «Άμλετ», Ηλέκτρα»

του Σοφοκλή και του Ευριπίδη, «Πέρα από τον ορίζοντα» του Ευγένιου Ο’ Νιλ,

«Μήδεια» του Ευριπίδη, «Ριχάρδος ο Γ’» του Σαίξπηρ, Ισμήνη στην «Αντιγόνη» του

Σοφοκλή, Αθηνά στην «Ιφιγένεια εν Ταύροις» του Ευριπίδη κ.ά. Από το 1946

αρχίζει εμφανίσεις με τους θιάσους των N. Χατζίκου-Μελίνας Μερκούρη και της

Μαρίκας Κοτοπούλη. Το ’47 επιστρέφει στο Εθνικό Θέατρο όπου και ερμηνεύει την

Άτοσσα στους «Πέρσες», παίζει στον «Παπαφλέσσα» του Σπύρου Μελά, στο

«Βασιλικό» του Αντ. Μάτεσι κ.ά. Μετά την αποχώρησή της από το Εθνικό Θέατρο

στα τέλη της δεκαετίας του ’70, συνεργάστηκε με αξιόλογους θιάσους: Αμάντα στο

«Γυάλινο σπίτι» του Τένεσι Ουίλιαμς στο Απλό Θέατρο, «Μάρτυς κατηγορίας» με

Αλεξανδράκη-Γαληνέα, «Τσάο» με την Κάτια Δανδουλάκη, «Βασικά με λεν Θανάση»

του Γιώργου Αρμένη με τον Θύμιο Καρακατσάνη. Και για πολλά χρόνια δίδασκε σε

δραματικές σχολές.