Η αλήθεια θαμμένη σε… μυστικά βιβλία

Τέσσερα χρόνια μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου στο βρεφοκομείο του Αγίου

Στυλιανού στη Θεσσαλονίκη και χιλιάδες άνθρωποι συνεχίζουν να αναζητούν τις

ρίζες τους σε όλη την Ελλάδα. Ήδη περίπου 500 άτομα που είχαν υιοθετηθεί

παράνομα έχουν βρει τις οικογένειές τους, όμως εκκρεμούν χιλιάδες αιτήσεις

(ξεπερνούν τις 3.000) που ακόμη βρίσκονται στο στάδιο της έρευνας. Το μεγάλο

πρόβλημα είναι ότι έχουν εξαφανιστεί τα διπλά βιβλία που δείχνουν τι είχε

γίνει, και μπροστά στο αδιέξοδο τα μέλη του συλλόγου της Θεσσαλονίκης άρχισαν

να καταθέτουν μαζικές αγωγές κατά του Ελληνικού Δημοσίου για παρεμπόδιση της

έρευνας. Υπολογίζεται ότι θα κατατεθούν συνολικά περίπου 2.000 αγωγές.

Παράλληλα, τα μέλη του συλλόγου στη Θεσσαλονίκη έχουν αναπτύξει μέσω του

Internet ένα δίκτυο ανταλλαγής πληροφοριών με 300 οργανώσεις σε όλο τον κόσμο,

ενώ πλέον επιμένουν να γίνονται εξετάσεις DNA προκειμένου να μην υπάρχει η

παραμικρή αμφιβολία για όσους φθάνουν στις ρίζες τους. Στην Αθήνα οι έρευνες

συνεχίζονται, ενώ ο σύλλογος έχει εκδώσει και περιοδικό με το οποίο ενημερώνει

τα μέλη του για τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να φθάσουν έως τους φυσικούς

γονείς. Όμως προβλήματα υπάρχουν και εδώ, αφού, όπως λένε οι ενδιαφερόμενοι,

έχουν εξαφανιστεί τα αριθμολόγια όπου αναφέρονταν τα στοιχεία κάθε παιδιού.

Έτσι, τέσσερα χρόνια μετά, χιλιάδες άνθρωποι κινούνται μεταξύ ιδρυμάτων,

ληξιαρχείων, πρωτοδικείων, δήμων, αλλά και νεκροταφείων, προκειμένου να βρουν

ένα στοιχείο που θα τους οδηγήσει κάπου. Οι περισσότεροι που ξαναβρέθηκαν με

τις οικογένειές τους δηλώνουν ευτυχισμένοι, όμως υπάρχουν και αυτοί που δεν

βρήκαν αυτό που περίμεναν. Κάποια μικροσυμφέροντα (περιουσίες), αλλά και άλλα

δράματα οικογενειακά, τους άφησαν μετέωρους…

ΜΑΖΙΚΕΣ αγωγές κατά του ελληνικού Δημοσίου ετοιμάζουν τα μέλη του συλλόγου των

παράνομα υιοθετημένων του βρεφοκομείου Άγιος Στυλιανός της Θεσσαλονίκης.

Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου με τις πωλήσεις

παιδιών, οι έρευνες δεν έχουν προχωρήσει και, όπως λέει η πρόεδρος του

συλλόγου κυρία Ιφιγένεια Καλφοπούλου, ήδη αρχίζουν να κατατίθενται οι

μηνύσεις, με σκοπό να διευκολυνθεί η έρευνα και να δοθούν στους

ενδιαφερόμενους τα μυστικά βιβλία.

Ήδη, δικηγόρος έχει αναλάβει εντελώς δωρεάν την υπόθεση, ενώ στην ιστορία

έχουν μπει ντετέκτιβ. Παράλληλα, όμως, υπάρχει και σελίδα στο INTERNET, όπου

υπάρχουν οι νόμοι για τις υιοθεσίες σ’ όλο τον κόσμο, υπάρχουν οι σύλλογοι οι

οποίοι συνεργάζονται μεταξύ τους, και όλα αυτά τα στοιχεία μέσω των οποίων

μπορεί κάποιος να φτάσει στις ρίζες του.

Τις ημέρες αυτές, εκτός των μηνύσεων στον εισαγγελέα έχουν γίνει καταγγελίες

για αρκετές περιπτώσεις παράνομων υιοθεσιών, οι οποίες ερευνώνται. Ήδη, στη

Θεσσαλονίκη περίπου 2.000 άτομα ψάχνουν τις ρίζες τους μέσω του συλλόγου, ενώ

ήδη έχουν βρεθεί 355 με τους φυσικούς τους γονείς.

ΑΓΩΝΑΣ

«Στην αρχή, δεν είχαμε την ανάλογη εμπειρία. Είχαμε, όμως, να αντιμετωπίσουμε

και σοβαρά προβλήματα στην έρευνα, καθώς πολλά στοιχεία είχαν εξαφανιστεί και

σε πολλές περιπτώσεις οι απαντήσεις ήταν οι τυπικές, αφού στην ουσία γινόταν

αντιγραφή όσων αναφέρονταν στα επίσημα βιβλία. Όμως, υπάρχουν και άλλα, τα

οποία δεν έφτασαν σ’ εμάς. Από την αρχή κάνουμε έναν αγώνα μεταξύ του

βρεφοκομείου, αστυνομικών τμημάτων, ληξιαρχείου, πρωτοδικείων, προκειμένου να

συγκεντρώσουμε όλα τα στοιχεία. Είναι μία από τις πιο δύσκολες περιπτώσεις,

καθώς έχουν περάσει πολλά χρόνια», λέει η κυρία Καλφοπούλου, η οποία έχει

αναλάβει και τις περιπτώσεις παράνομων υιοθεσιών. Στον σύλλογο απευθύνονται

και παιδιά που σήμερα ζουν στην Αμερική, τη Σουηδία αλλά και την Αμερική, ενώ

μέσω της σελίδας στο INTERNET έχει αναπτυχθεί συνεργασία με άλλους 300

συλλόγους από όλον τον κόσμο, ώστε να υπάρχει κοινή δράση στους διεθνείς οργανισμούς.

ΠΕΡΙΠΟΥ 46.000 παιδιά έχουν περάσει από το Δημοτικό Βρεφοκομείο της Αθήνας,

που πέρσι έκλεισε 140 χρόνια λειτουργίας! Όταν ιδρύθηκε από τον Δήμο Αθηναίων

είχε σκοπό τη «φιλοξενία και περίθαλψη νηπίων και βρεφών, καθώς επίσης και την

προστασία της αγάμου κυοφορούσης μητρός». Οι λειτουργίες του στεγάζονταν μέχρι

το 1973 στην οδό Πειραιώς.

Στη συνέχεια μεταφέρθηκε σε κτίριο δίπλα στον Σταθμό Λαρίσης, όμως το 1979

σταμάτησε να δέχεται παιδιά, αναλαμβάνοντας την ευθύνη για τους δημοτικούς

παιδικούς σταθμούς.

Είκοσι έξι άνθρωποι έχουν απομείνει σήμερα υπό την επιμέλεια του Δημοτικού

Βρεφοκομείου. Όλοι τους αντιμετώπιζαν προβλήματα υγείας όταν ήρθαν ως νήπια

στο βρεφοκομείο και σήμερα ως ενήλικες ζουν σε ιδρύματα ή σε ανάδοχες οικογένειες.

«Η πλειοψηφία των παιδιών που έρχονταν εδώ είχαν γεννηθεί εκτός γάμου και τα

έφερναν οι μητέρες τους για περίθαλψη. Αρκετά παιδιά, επίσης, τα βρίσκαμε σε

ένα πεζούλι ή στη βρεφοδόχο του βρεφοκομείου», λέει η κ. Σοφία Κουμέντη,

διευθύντρια του Βρεφοκομείου.

Τρεις ήταν, συνήθως, οι δρόμοι που συναντούσαν, στη συνέχεια της ζωής τους, τα

παιδιά του βρεφοκομείου: είτε δίνονταν για υιοθεσία (τα υγιή), είτε όσα

αντιμετώπιζαν προβλήματα υγείας δίνονταν σε ιδρύματα ανάλογα με την πάθηση ή

σε ανάδοχες οικογένειες έναντι ενός συμβολικού ποσού, είτε επέστρεφαν στις

φυσικές τους μητέρες. Σήμερα αυτό που απέμεινε από το βρεφοκομείο είναι τα

φθαρμένα ντοσιέ, η χαρτούρα και, βέβαια, τα κενά στην «ιστορία ζωής» ορισμένων ανθρώπων.

«Είμαστε ανοικτοί, σύμφωνα με την εντολή που μας έδωσε ο δήμαρχος, σε κάθε

άμεσα ενδιαφερόμενο που θέλει να ψάξει στα αρχεία μας. Όταν γίνεται μια

αίτηση, εμείς ψάχνουμε να βρούμε τη φυσική μητέρα. Υπάρχουν ορισμένα κενά λόγω

των ελλιπών στοιχείων που είχαν συγκεντρωθεί τότε, τα οποία δεν μας επιτρέπουν

να προχωρήσουμε.

Μοιραία, έτσι, είναι εξαιρετικά δύσκολο για κάποιους να βρουν τους φυσικούς

τους συγγενείς», λέει η κοινωνική λειτουργός του βρεφοκομείου κ. Ιωάννα Μαχαίρα.

Σύντομα, όπως λέει η κοινωνική λειτουργός κ. Ευανθία Μονοκρούσου, ελπίζεται να

μπει μια τάξη στα αρχεία του βρεφοκομείου με τη μηχανογράφηση των στοιχείων

που συγκεντρώνονται από το 1857. Η περίοδος που παρουσιάζει πολλά κενά είναι

αυτή μεταξύ 1940-49. «Δεν μπορούμε, σε καμία περίπτωση, να πούμε ότι έγιναν

ατασθαλίες από τη στιγμή που δεν έχουμε στοιχεία για κάτι τέτοιο», λέει η κ. Κουμέντη.

«Ακόμα και θεωρητικά να πάρουμε την υπόθεση ότι έγιναν τέτοιες πράξεις», λέει

η αντιδήμαρχος Αθηναίων και υπεύθυνη του βρεφοκομείου κ. Μαρία Αδαμοπούλου,

«δεν πρέπει να λησμονούμε την τεράστια κοινωνική προσφορά του βρεφοκομείου

τόσα χρόνια».

ΗΤΑΝ Φεβρουάριος του 1995. Παιδιά που είχαν υιοθετηθεί μέσω του βρεφοκομείου

του Αγίου Στυλιανού, στη Θεσσαλονίκη, αναζητούν τις ρίζες τους. Συγκεντρώνουν

στοιχεία, όπου διαπιστώνουν ότι είχαν περάσει στα μητρώα του ιδρύματος ως

νεκροί. Το πρώτο βήμα για να βρουν τους δικούς τους είχε γίνει. Λίγο μετά τον

πόλεμο και κυρίως την περίοδο του Εμφυλίου, οι τότε υπεύθυνοι πουλούσαν τα

βρέφη και, στη συνέχεια, δήλωναν ότι ήταν νέκρα. Με τον τρόπο αυτόν είχαν

δώσει χιλιάδες παιδιά σ’ όλο τον κόσμο… Από το Πάσχα και μετά και αφού οι

ενδιαφερόμενοι κατάφεραν να σπάσουν τους κωδικούς, άρχισαν πάλι να βρίσκουν

τους δικούς τους. Όταν δημοσιοποιήθηκε η περιπέτειά τους, χιλιάδες άνθρωποι

από όλη την Ελλάδα προσπαθούν να φτάσουν ως τις ρίζες τους. Γίνονται σύλλογοι

και οι έρευνες πλέον παίρνουν, παρά τις αντιρρήσεις που προβάλλουν στην αρχή

οι υπεύθυνοι των ιδρυμάτων, ομαδικό χαρακτήρα. Οι αποκαλύψεις γίνονται η μία

μετά την άλλη. Οι λεπτομέρειες που έρχονται στο φως, συγκλονίζουν την κοινή

γνώμη. Μάλιστα, μετά τον θόρυβο που ξέσπασε, άλλαξε και στην Ελλάδα ο νόμος

για τις υιοθεσίες..

Για τη Θεσσαλονίκη, το αποτέλεσμα είναι σημαντικό. Μέχρι πριν από λίγες

ημέρες, είχαν βρει τις οικογένειές τους 355 άτομα, σύμφωνα με την κυρία

Ιφιγένεια Κλαφοπούλου, που είναι πρόεδρος του συλλόγου. Η ιστορία του Αγίου

Στυλιανού είχε απασχολήσει αρχικά την αμερικανική Δικαιοσύνη το 1962. Ο

Ελληνοαμερικανός δικαστής Σκόπας δικάζεται για εμπόριο παιδιών από την Ελλάδα.

Τότε γίνεται και δίκη στη Θεσσαλονίκη για τον γιατρό Δημήτρη Παπαδόπουλο, με

την κατηγορία του εμπορίου βρεφών. Η υπόθεση ξεχάστηκε και ήρθε στην επιφάνεια

πριν από τέσσερα χρόνια και μαζί μ’ αυτή το δράμα χιλιάδων παιδιών που είχαν

υιοθετηθεί παράνομα. Οι λεπτομέρειες πολλές φορές σοκάρουν κυρίως τους ίδιους,

που φτάνουν ως τις ρίζες τους. Διαπιστώνουν (τουλάχιστον σε 10 περιπτώσεις)

πως τους χώριζαν λίγα μέτρα από τους φυσικούς τους γονείς, χωρίς να το

γνωρίζουν. Στην πορεία, προέκυψαν κι άλλες διαφορές. Μετά τον πρώτο

ενθουσιασμό και επειδή τα βρεφοκομεία δεν έδιναν όλα τα στοιχεία, άρχισαν οι

αμφισβητήσεις. Έγιναν εξετάσεις DNA σε εργαστήρια της Ελλάδας και του

εξωτερικού. Άλλωστε, για τον λόγο αυτό, ο σύλλογος της Θεσσαλονίκης τούς

υποχρεώνει πλέον να γίνονται οι εξετάσεις, ώστε να μην υπάρχει η παραμικρή

αμφιβολία.. Η περίπτωση του Αγίου Στυλιανού έφερε στην επιφάνεια ένα τεράστιο

πρόβλημα για την περίοδο μετά τον πόλεμο αλλά και μετά. Τα βρεφοκομεία Αθηνών,

Πάτρας, αλλά και άλλων πόλεων, μαιευτήρια, ιδιώτες γιατροί αλλά και υπάλληλοι

των αρμόδιων υπηρεσιών είχαν εμπλακεί σ’ ένα κύκλωμα πώλησης παιδιών και εκτός

Ελλάδας. Αμερική, Σουηδία, Ολλανδία, Αυστραλία είναι από τις χώρες που

υιοθέτησαν χιλιάδες παιδιά, πολλά από τα οποία ψάχνουν να βρουν τους δικούς

τους μέσα από συλλόγους…