Longform / Τέμπη

Τέμπη: Τα 10 λεπτά που χώρισαν τη ζωή από τον θάνατο για έναν πατέρα και μια κόρη

Στις 28 Φεβρουαρίου 2023, 42 λεπτά πριν από τα μεσάνυχτα, ο χρόνος πάγωσε για 57 ανθρώπους. Για άλλους, τα λεπτά που ακολούθησαν έμοιαζαν με αιώνα – και με μια γραμμή που θα μπορούσε να χωρίζει τη ζωή από τον θάνατο.

Ρεπορτάζ: Βασίλης Τσουκαλάς - Επιμέλεια longform: Τάσος Οικονόμου

Το web doc των «ΝΕΩΝ» φωτίζει τη νύχτα που άλλαξε τη χώρα. Τη σύγκρουση των τρένων στα Τέμπη, τις ιστορίες των ανθρώπων που επέζησαν και την ανοιχτή πληγή που, τρία χρόνια μετά, παραμένει ζωντανή.

Η Αγγελική, 22 ετών τότε, φοιτήτρια στο ΑΠΘ και επιβάτης στη μοιραία αμαξοστοιχία, και ο πατέρας της Δημήτρης, περιγράφουν τα δέκα δραματικά λεπτά που συγκλόνισαν τον πλανήτη.

Η σύγκρουση μέσα από δύο ταυτόχρονες μαρτυρίες

Πρώτα η Αγγελική, μέσα στο πέμπτο βαγόνι. Επειτα ο Δημήτρης, στο σπίτι, πάνω από ένα τηλέφωνο που χτυπά.

Μαρτυρία
Αγγελική

«Είχα ανέβει στην Αθήνα για να δω τους γονείς μου και πήρα το τρένο για να γυρίσω στη Θεσσαλονίκη όπου και σπούδαζα. Ημουν στο πέμπτο βαγόνι την ώρα που έγινε η σύγκρουση» λέει η Αγγελική.

«Είχαμε κάνει μια πολύ μεγάλη στάση λίγο πριν από τη σύγκρουση, ένα χρονικό διάστημα που έμοιαζε να μην τελειώνει, γιατί μας είπαν ότι έχει συρμό μπροστά».

Γενικά είχε πολύ μεγάλη καθυστέρηση το τρένο και μάλιστα είχα πάρει τηλέφωνο τη μητέρα μου για να της το πω. Λίγη ώρα μετά έκλεισα τα μάτια μου για να κοιμηθώ. Σκεφτόμουν να πάω να πάρω και ένα νερό από το μπαρ, αλλά έλεγα “τώρα ποιος σηκώνεται; Θα φτάσουμε κάποια στιγμή Θεσσαλονίκη, πού θα πάει”».

“

Η γυναίκα μου πανικοβλήθηκε και μου πέταξε στην κυριολεξία το κινητό λέγοντας ότι κάτι φοβερό συμβαίνει.

Η κλήση της Αγγελικής προς τους γονείς της έπεσε σαν «βόμβα», όπως περιγράφει χαρακτηριστικά ο πατέρας της.

«Βρισκόμασταν στο σπίτι, βλέπαμε τηλεόραση και χτύπησε το τηλέφωνο της γυναίκας μου την οποία καλούσε η κόρη μου. Οταν μας πήρε ήταν ακόμα μέσα στο βαγόνι.

Η γυναίκα μου πανικοβλήθηκε και μου πέταξε στην κυριολεξία το κινητό λέγοντας ότι κάτι φοβερό συμβαίνει. Το παιδί μας έλεγε ότι κάτι έχει γίνει, ότι υπάρχουν φωτιές και από πίσω ακούγαμε φωνές μέσα στο βαγόνι από άλλα παιδιά, από άλλους νέους ανθρώπους οι οποίοι προσπαθούσαν να βγουν και έσπασαν την πόρτα. Εκεί η κόρη μας μάς λέει “σας αφήνω, προσπαθούμε να βγούμε έξω, θα σας πάρω σε λίγο”».

Τα 10 λεπτά που έσπασαν τη νύχτα στα δύο

57άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη σύγκρουση.
22ετών ήταν τότε η Αγγελική, φοιτήτρια στο ΑΠΘ και επιβάτιδα στη μοιραία αμαξοστοιχία.
~1 ώραείναι το χρονικό διάστημα που, όπως το περιγράφει η Αγγελική, απλώνεται βασανιστικά πριν από τη σύγκρουση.
10λεπτά συμπυκνώνουν τον πυρήνα αυτής της διπλής μαρτυρίας. 10 λεπτά που κάνουν τον χρόνο να μοιάζει αιώνιος, που μεταφέρουν τους ανθρώπους στην Κόλαση επί της Γης.

Πανικός στο πέμπτο βαγόνι

Η συνέχεια της αφήγησης είναι συγκλονιστική: «Εκείνη τη στιγμή έγινε η σύγκρουση. Εγώ, όπως και οι υπόλοιποι στο βαγόνι, πέσαμε κάτω. Θυμάμαι ότι είχα μια κυρία μπροστά μου που είχε επιβιβαστεί στη Λάρισα και είχε πέσει και εκείνη.

Εγώ ήμουν από την αριστερή πλευρά του βαγονιού που είχε γείρει και σηκώθηκα να πάω προς το παράθυρο γιατί όλοι φώναζαν ότι έχει φωτιά. Ηταν έξω χαμηλά, έτσι όπως κοιτούσες προς τα κάτω ήταν το μόνο πράγμα που φαινόταν γιατί είχαν κοπεί τα φώτα.

Επικρατούσε πανικός, κάποιοι φώναζαν, μια κοπέλα έπεσε κάτω. Μια άλλη με έπιασε από τους ώμους και μου φώναζε “καταλαβαίνεις πόσο επικίνδυνο είναι αυτό;”. Εγώ αυτό που έκανα εκείνη τη στιγμή, επειδή δεν μπορούσα να σκεφτώ καθαρά, ήταν να πάρω τη μητέρα μου τηλέφωνο».

Στο δυστύχημα σκοτώθηκαν 57 άνθρωποι
Στο δυστύχημα σκοτώθηκαν 57 άνθρωποι. Οι νεκροί ταυτοποιήθηκαν πλην μίας αγνοούμενης, για την οποία δεν βρέθηκε δείγμα DNA. Τα περισσότερα από τα θύματα ήταν Ελληνες, μεταξύ των οποίων δύο Ελληνοκύπριοι.

«Η πόρτα δεν ανοίγει»

Για την Αγγελική τα λεπτά που ακολούθησαν τη σύγκρουση έμοιαζαν ατελείωτα. «Πήρα τη μάνα μου και της είπα ότι κάτι είχε γίνει. “Είμαστε κλεισμένοι μέσα στο βαγόνι. Πάρε τηλέφωνο πυροσβεστική, αστυνομία, να έρθει κάποιος να μας βγάλει”. Της είπα επίσης ότι “έχει φωτιά έξω”. Εγώ, επειδή είχε γείρει το βαγόνι μας, νόμιζα ότι έχουμε εκτροχιαστεί. Απλά δεν μπορούσα να εξηγήσω το γιατί.

Ενα παιδί προσπαθούσε να ανοίξει την πόρτα. Δεν άνοιξαν όπως γίνεται σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.

Μετά πήρε αυτά τα σφυράκια που έχει στην άκρη και έσπασε ένα παράθυρο, το οποίο ήταν από την πλευρά που είχε τη φωτιά, οπότε άρχισε να μπαίνει καπνός. Πολλοί ήταν αυτοί οι οποίοι προσπαθούσαν να ανοίξουν την πόρτα για να βγούμε. Δεν μπορώ να θυμηθώ πόση ώρα πέρασε».

Το τηλεφώνημα που περίμεναν οι γονείς

Ο Δημήτρης και η γυναίκα του από το πρώτο τηλεφώνημα και μετά είχαν γεμίσει πανικό και άγχος. «Εκείνα τα δραματικά λεπτά που περιμέναμε από την Αγγελική να μας πάρει τηλέφωνο είχαμε τρομάξει πάρα πολύ και τελικά την πήραμε εμείς. Μας είπε ότι είχε βγει έξω από το βαγόνι. Νομίζω κανείς εκείνη τη στιγμή δεν μπορούσε να υπολογίσει το μέγεθος της τραγωδίας αυτής».

Η έξοδος από το βαγόνι και η πρώτη εικόνα της φωτιάς

Η περιγραφή της συνεχίζεται και φανερώνει πως οι μνήμες παραμένουν ζωντανές – και, πιθανότατα, δεν θα σβήσουν ποτέ. «Κάποια στιγμή κατάφεραν και άνοιξαν την πόρτα και έτσι μπορέσαμε και βγήκαμε έγκαιρα. Στη σύγκρουση χτύπησα το πόδι μου έτσι όπως έπεσα, αλλά δεν έπαθα κάτι σοβαρό. Κατευθυνθήκαμε προς μια σήραγγα μικρή που είναι σαν γέφυρα και καθίσαμε. Εκεί γύρισα πίσω μου και είδα ότι υπήρχε πολλή φωτιά, μεγαλύτερη από αυτή που είχα δει από μέσα.

Εκεί ξαναπήρα τους γονείς μου τηλέφωνο γιατί είχα αγχωθεί ότι θα εκραγεί το τρένο. Ο μπαμπάς μου, που ούτε αυτός μπορούσε να καταλάβει τι ακριβώς είχε γίνει, μου είπε ότι δεν μπορεί να εκραγεί για να με καθησυχάσει. Μετά βγήκαμε στον δρόμο. Ολοι ήταν μπερδεμένοι. Ηρθε αμέσως η αστυνομία με ένα περιπολικό, ωστόσο ούτε αυτοί είχαν καταλάβει είχε γίνει. Δεν μπορούσα καν να διανοηθώ αυτό που είχε συμβεί».

Γονείς των αδικοχαμένων παιδιών έξω από το νοσοκομείο της Λάρισας

Το τηλεφώνημα που περίμεναν οι γονείς

Ο Δημήτρης και η γυναίκα του από το πρώτο τηλεφώνημα και μετά είχαν γεμίσει πανικό και άγχος. «Εκείνα τα δραματικά λεπτά που περιμέναμε από την Αγγελική να μας πάρει τηλέφωνο είχαμε τρομάξει πάρα πολύ και τελικά την πήραμε εμείς. Μας είπε ότι είχε βγει έξω από το βαγόνι. Νομίζω κανείς εκείνη τη στιγμή δεν μπορούσε να υπολογίσει το μέγεθος της τραγωδίας αυτής».

Η ζωή μετά και το ανοιχτό τραύμα

Από τότε μέχρι σήμερα, η πληγή παραμένει ανοιχτή για την Αγγελική. «Οι γονείς μου με βρήκαν στη Θεσσαλονίκη τη μεθεπόμενη μέρα. Το διάστημα που ακολούθησε ήταν δύσκολο. Σταμάτησα να πηγαίνω στη σχολή και οι γονείς μου ερχόντουσαν εναλλάξ να με στηρίξουν.

Τρία χρόνια από την τραγωδία στα Τέμπη

Είχα ξεκινήσει ψυχοθεραπεία και αγωγή και μίλαγα μόνο με πολύ κοντινούς μου ανθρώπους. Ακόμα και τώρα υπάρχουν ζητήματα τα οποία με δυσκολεύουν. Φοβάμαι τη φωτιά ακόμα και αν τη μυρίσω, αλλά ανέπτυξα και αγοραφοβία, η οποία με δυσκόλευε ακόμα και όταν πήγαινα σε πορείες για τα Τέμπη».

Περιμένοντας τη Δικαιοσύνη

Η Αγγελική έχει ασκήσει παράσταση υποστήριξης της κατηγορίας στο ποινικό δικαστήριο, ωστόσο, όπως λέει, δεν έχει μεγάλη εμπιστοσύνη στη Δικαιοσύνη. «Τα Τέμπη αποκαλύπτουν όλες τις αντιφάσεις του κράτους και όλες τις ελλείψεις του.

Η πραγματική αντιπολίτευση δεν είναι αυτό που παρουσιάζεται στα βουλευτικά έδρανα και δεν μπορεί να δοθεί λύση με εναλλαγές προσώπων και κομμάτων. Για να το βάλω σε ένα παράδειγμα, όσα λέει ο ΣΥΡΙΖΑ για τα Τέμπη το λέει και η Νέα Δημοκρατία για το Μάτι. Δεν μπορείς να περιμένεις σωτήρες με όποιο προσωπείο και αν αυτοί εμφανίζονται. Το θετικό της υπόθεσης είναι ότι βλέπουμε πως υπάρχει πεδίο πραγματικής αντιπολίτευσης και ανατροπής», καταλήγει.