Η κάθοδος του Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο πρέπει να αποτελέσει τη γέφυρα για τη μετάβαση από τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης σε διαπραγμάτευση επί της ουσίας, επισημαίνει στα «ΝΕΑ» ο υπουργός Εξωτερικών της Κύπρου, Κωνσταντίνος Κόμπος.
Τονίζει, παράλληλα, ότι το αποτέλεσμα της νέας προσπάθειας θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη στάση της Τουρκίας και από τα μηνύματα που θα λάβει ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ από την Αγκυρα.
Ο Κωνσταντίνος Κόμπος αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στο γεγονός ότι ο επικεφαλής των Ηνωμένων Εθνών επισκέπτεται την Κύπρο για πρώτη φορά έπειτα από δεκαέξι χρόνια. Οπως εξηγεί, μια τέτοια επίσκεψη δεν μπορεί να είναι εθιμοτυπική.
«Οταν έρχεται ένας γενικός γραμματέας ύστερα από δεκαέξι χρόνια, σημαίνει ότι θέλει κάτι να διαπιστώσει, να ακούσει, να πει και να μεταφέρει», αναφέρει. Προσθέτει ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά έχει ορισμένες ενδείξεις πως η διαδικασία μπορεί να προχωρήσει πέρα από το σημείο στο οποίο είχε παραμείνει, δηλαδή τη συζήτηση για τα ΜΟΕ.
«Ο γενικός γραμματέας πρέπει να προετοιμάσει το έδαφος» υπογραμμίζει, καθιστώντας σαφές ότι το ζητούμενο για τη Λευκωσία είναι πλέον η είσοδος «σε λογική ουσίας».
ΒΑΡΥΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΕΠΑΦΕΣ
Ο υπουργός Εξωτερικών της Κύπρου χαρακτηρίζει σημαντική τη νέα κινητικότητα που έχει δημιουργηθεί, τόσο με την εμπλοκή των Ηνωμένων Εθνών όσο και με την ενεργότερη παρουσία της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Προειδοποιεί, ωστόσο, ότι η προσπάθεια δεν είναι εύκολη και ότι δεν πρέπει να καλλιεργούνται υπερβολικές προσδοκίες.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδει η Λευκωσία στις επαφές της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα, Μαρίας Ανχελα Ολγκίν, στις Βρυξέλλες και, κυρίως, στην Αγκυρα.
«Αναλόγως των μηνυμάτων που θα λάβει και θα μεταφέρει στον γενικό γραμματέα, θα διαμορφωθεί και ο τρόπος με τον οποίο ο ίδιος θα διαχειριστεί την επίσκεψή του», εξηγεί ο κύπριος υπουργός. Υπογραμμίζει ότι ο Αντόνιο Γκουτέρες διαθέτει απευθείας πρόσβαση στην τουρκική ηγεσία και, επομένως, είναι ο βασικός αποδέκτης των κατ’ ιδίαν μηνυμάτων της Αγκυρας.
Ερωτηθείς κατά πόσον υπάρχουν στο παρασκήνιο ενδείξεις διαφορετικές από τις δημόσιες τουρκικές τοποθετήσεις υπέρ της λύσης δύο κρατών, ο υπουργός Εξωτερικών σημειώνει ότι η Λευκωσία μπορεί να κρίνει μόνο όσα δηλώνονται δημοσίως.
«Οι δηλώσεις της Τουρκίας είναι σταθερές και στέλνουν αυτή τη γραμμή. Ο γενικός γραμματέας, όμως, μιλά απευθείας με την Αγκυρα, κάτι που εμείς δεν έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε. Φαίνεται ότι εντοπίζει ή αναμένει κάτι. Εχει σημασία τι θα ακούσει από τη νέα συνάντηση στην Αγκυρα», τονίζει.
Από την πλευρά της, διαβεβαιώνει, η Κυπριακή Δημοκρατία παραμένει εποικοδομητική και θετική απέναντι στην εμπλοκή του γενικού γραμματέα. Δηλώνει, επίσης, έτοιμη να επιστρέψει άμεσα σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις, με σαφείς, ωστόσο, παραμέτρους: τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, το κεκτημένο των συνομιλιών και τα έξι σημεία του Γκουτέρες.
«Είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε και να διαπραγματευτούμε επί της ουσίας, άμεσα, από εκεί όπου σταμάτησε η συζήτηση το 2017», δηλώνει ο επικεφαλής της κυπριακής διπλωματίας.
Καθοριστικό ρόλο στη νέα προσπάθεια μπορεί, σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Κόμπο, να διαδραματίσει η Ευρωπαϊκή Ενωση. Η Λευκωσία επέμεινε από τον Μάρτιο του 2023 ότι οι Βρυξέλλες μπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτης. Η ενεργότερη εμπλοκή της ΕΕ και ο διορισμός του Ραφαέλε Φίτο αποτελούν, όπως αναφέρει, απτά αποτελέσματα αυτής της στρατηγικής.
Στο ευρωτουρκικό «καλάθι», εξηγεί, υπάρχουν ζητήματα που ενδιαφέρουν την Αγκυρα και μπορούν να δημιουργήσουν κίνητρο. Ξεκαθαρίζει, όμως, ότι αυτά δεν μπορούν να προχωρήσουν μονομερώς, αφήνοντας πίσω το Κυπριακό και τις κυπρογενείς υποχρεώσεις της Τουρκίας.
Παρά τη διαφοροποίηση που ενδεχομένως καταγράφεται στην τουρκοκυπριακή κοινότητα, η κεντρική εκτίμηση της Λευκωσίας παραμένει αμετάβλητη: «Το κλειδί βρίσκεται στην Αγκυρα. Αυτή είναι η πραγματικότητα», λέει ο κύπριος ΥΠΕΞ.
