Μέσα σε μια δεκαετία η βιομηχανία των εφαρμογών γνωριμιών έχει βγάλει δισεκατομμύρια δολάρια υποσχόμενη την αγάπη. Πόσο έχει αλλάξει το φλερτ και το σεξ από τότε που τα dating apps έγιναν ο κύριος μεσάζων στις ερωτικές γνωριμίες για πάρα πολλούς ανθρώπους; Μας θέλουν ζευγαρωμένους ή σε διαρκή αναζήτηση;
«Ενα βοηθητικό εργαλείο πρόσβασης σε κοινότητες που σου αρέσουν και τους αρέσεις». «Εχει και η έξαψη και το άγνωστο της εφαρμογής κάτι το απελευθερωτικό και το εκδημοκρατικό». «Ολοι έχουν δικαίωμα στο σεξ και οι εφαρμογές βοηθούν στον εκδημοκρατισμό του». «Είναι το αναγκαίο κακό». «Εχω σχέση αγάπης – μίσους με τις εφαρμογές». «Δίκοπο μαχαίρι και εθιστικό οι εφαρμογές». «Ενας φαύλος κύκλος που όλο ξαναμπαίνεις μέσα του». «Εχουν την πλάκα τους, για κάτι περιστασιακό είναι μια χαρά». «Τις χρησιμοποιώ και τις μισώ ταυτόχρονα. Είναι λύση ανάγκης». Αυτές είναι λίγες φράσεις που περιγράφουν την εμπειρία χρηστών από τις εφαρμογές γνωριμιών όπως μας τις μοιράστηκαν με «ΤΑ ΝΕΑ» μέσα από σειρά συνεντεύξεων μαζί τους.
Οι περισσότεροι άνθρωποι της γενιάς Ζ, μπήκαν στον μαραθώνιο που λέγεται φλερτ και σεξ με ένα κινητό ανά χείρας και τις εφαρμογές γνωριμιών να αποτελούν εκ των πραγμάτων αναγκαίο «εργαλείο της εποχής». Δέκα χρόνια μετά το χρονικό σημείο που το «Tinder», η βασίλισσα των εφαρμογών, βρέθηκε στην κορυφή της επιλογής των χρηστών για πρώτη φορά, αποτελώντας πλέον το βασικό προϊόν του MatchGroup, της εταιρείας που χειρίζεται ένα μεγάλο πορτφόλιο αντίστοιχων εφαρμογών (45 τον αριθμό με εκατομμύρια ενεργούς χρήστες και δεκάδες εκατομμύρια downloads μηνιαίως) βγάζοντας εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια ετησίως.
Μόνο το 2021 για παράδειγμα το Tinder είχε τζίρο 1,7 δισεκατομμύρια δολάρια σύμφωνα με το New York Magazine. Το ερώτημα είναι πώς έχει αλλάξει ο έρωτας και το φλερτ; Οι άνθρωποι «ζευγαρώνουμε» πιο αποτελεσματικά πια;
«ΤΑ ΝΕΑ» πραγματοποίησαν είκοσι συνεντεύξεις με είκοσι άτομα ηλικιακού εύρους 22-45 ετών θέτοντας κλειστού και ανοιχτού τύπου ερωτήματα που άπτονται της χρήσης και της εμπειρίας τους από τις εφαρμογές γνωριμιών.
Οι συνεντεύξεις πραγματοποιήθηκαν με άνδρες και γυναίκες ετεροφυλόφιλους και ΛΟΑΤΚΙ+ χρήστες, με εμπειρία από 1 έως 8 έτη χρήσης εφαρμογών, από Αθήνα και περιφέρεια που επιλέχθηκαν τυχαία μέσω Διαδικτύου ύστερα από σχετικό κάλεσμα.
Δεκατέσσερις από τους είκοσι ερωτηθέντες περιγράφουν αρνητικά την εμπειρία τους δηλώνοντας πως είτε ένιωθαν ύστερα από κάθε συσχέτιση με κάποιο άτομο, έπειτα από κάθε ραντεβού ή ερωτική επαφή «πιο μόνοι» και «πιο άδειοι».
Ολοι οι συνεντευξιαζόμενοι μας μίλησαν για εθισμό στη χρήση των εφαρμογών και σπατάλη χρόνου, ενώ πολλοί αποκρυστάλλωσαν την εμπειρία τους στις φράσεις «ξόδεμα ενέργειας και αυτοπεποίθησης» και «παραμορφωτική εικόνα της πραγματικότητας». Πιο ικανοποιημένοι δήλωσαν οι χρήστες που έψαχναν κυρίως περιστασιακό σεξ και εναλλαγή ερωτικών συντρόφων ή ευκαιρίες πειραματισμού.
Οσοι χρήστες (5 από τους 20 ερωτηθέντες) γνώρισαν κάποιο άτομο και σε κάποια περίσταση εκτός οθόνης κινητού και ταίριαξαν μαζί του, δήλωσαν πως έκλεισαν και τις εφαρμογές γνωριμιών.
«Διαφορά φάσης»
Προχωρώντας τις ερωτήσεις, αναζητώντας να δούμε αν ο μέσος χρήστης «ταίριαξε» με κάποιο άτομο ουσιαστικά, οι τέσσερις στους είκοσι δήλωσαν πως έχουν κάνει σχέση με άτομο που γνώρισαν σε εφαρμογή ενώ οι υπόλοιποι δήλωσαν πως αντιμετώπισαν δυσκολίες διαφορετικής έντασης στο να βρουν το άλλο τους μισό.
Η απάντηση ίσως έρχεται εμμέσως από τη δήλωση μιας νεαρής χρήστριας του Tinder: «Σπάνια συντονιζόμουν με κάποιο άτομο ως προς τον λόγο που χρησιμοποιούμε την εφαρμογή».
Γιατί συμβαίνει άραγε αυτό, αυτή η «διαφορά φάσης» μεταξύ ατόμων που «ματσάρουν» σε εφαρμογές που υποτίθεται ότι έχουν φτιαχτεί για να τους ταιριάξουν και να τους βοηθήσουν να βρουν το άλλο τους μισό; Σίγουρα τους βοηθούν να καταναλώσουν το σεξ αλλά τη συντροφικότητα;
Μακροχρόνιοι χρήστες δηλώνουν πως νιώθουν «burned out» έχοντας δοκιμάσει δύο και τρία διαφορετικά apps. Επιμένοντας στις ερωτήσεις στο κατά πόσο βρίσκουν οι χρήστες ταιριαστά άτομα για να γνωρίσουν, ένας χρήστης δήλωσε πως μοιάζει σαν οι εφαρμογές να προσπαθούν να σε κάνουν να ξοδέψεις όλο και περισσότερο χρόνο σε αυτές, παρά να γνωρίσεις κάποιον και να βγεις ένα ραντεβού. «Για να είμαι ειλικρινής έχω βρεθεί περισσότερες φορές σε lockdown με τις καραντίνες του Covid παρά σε σχέση» μας λέει ένας συνεντευξιαζόμενος αστειευόμενος.
Εμφάνιση και ΑΙ
Μετά τις καραντίνες, όπου οι εφαρμογές γνωριμιών γνώρισαν τεράστια επιτυχία και εδραίωσαν ακόμα περισσότερο την παρουσία τους, άλλαξαν πολύ και οι αλγόριθμοί τους. Περισσότερος προσανατολισμός στην εμφάνιση χρηστών βάσει γεωγραφικού στίγματος, περισσότερες δυνατότητες επί πληρωμή, πολλές – πάρα πολλές – διαφημίσεις και εσχάτως ενσωμάτωση λειτουργιών τεχνητής νοημοσύνης είναι μόνο κάποιες από τις αλλαγές που έχουν δει οι χρήστες σε διάστημα 2-3 ετών.
Πολλοί χρήστες εφαρμογών, μοιραζόμενοι την εμπειρία τους σε διαδικτυακά φόρα τύπου «reddit» μιλούν για προτίμηση του αλγόριθμου σε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά ώστε να προωθήσουν το προφίλ σου και να σε δείξουν σε πιο πολλά άτομα- δυνητικούς εραστές. Είσαι μαύρος; Είσαι λευκός; Είσαι Ασιάτης; Ολα παίζουν ρόλο στο αν θα σε «πουλήσει» ο αλγόριθμος στην αγορά της εφαρμογής.
Ποιος είναι ο σκοπός τους;
Μια νέα δυνατότητα βάσει ανάλυσης δεδομένων από τεχνητή νοημοσύνη να επιλέξεις τις πλέον «ελκυστικές» – σύμφωνα με τις συστάσεις της εφαρμογής – φωτογραφίες ώστε να γίνεις πιο θελκτικός σε όσα άτομα σε βλέπουν από την οθόνη τους ενσωματώθηκε πρόσφατα στο Tinder.
Αραγε πώς θα μοιάζει το τοπίο των εφαρμογών γνωριμιών με την επέλαση της ΑΙ; Θα μοιάζει με αγώνα δρόμου προς την κατάκτηση της πλέον θελκτικής φόρμουλας κατάρτισης προφίλ; Ή θα καταστήσει τις εφαρμογές ακόμα πιο άνυδρες;
Δέκα χρόνια μετά την ακραία άνοδο στη χρήση των εφαρμογών γνωριμιών το ερώτημα παραμένει ανοιχτό: ποιος είναι ο σκοπός τους; Να μας βοηθήσουν να βρούμε σύντροφο ή να διαιωνίσουν την αναζήτησή μας και συνεπώς την παραμονή μας εντός τους;
Σε μια οικονομία, όπου τα επιχειρηματικά μοντέλα των εφαρμογών καθορίζονται μόνο από το κέρδος και το κέρδος με τη σειρά του παράγεται μονάχα από τον διαρκώς αυξανόμενο χρόνο παραμονής του χρήστη στην οθόνη, ίσως το «ματσάρισμα» να μην είναι ακριβώς το τελικό ζητούμενο της εφαρμογής.
Οι εφαρμογές με τους αλγόριθμούς τους υπόσχονται συμβατότητα στις επιθυμίες, στα γούστα και στις γνωριμίες – η εμπειρία πολλών χρηστών όμως μαρτυρά μια ατέρμονη αναζήτηση που δεν οδηγεί τις περισσότερες φορές κάπου. Μπορεί μια εφαρμογή που τροφοδοτείται από την ατέρμονη επιθυμία, να παράξει σταθερή συντροφικότητα;
