Η κοινωνική κρίση ζήτημα ζωής και θανάτου

«Το μεγαλύτερο μέρος της αισιοδοξίας του 20ού αιώνα χάθηκε. Πόλεις που παλιαιότερα παρήγαγαν ατσάλι, γυαλί, έπιπλα ή παπούτσια, από τις οποίες είχαν ωραίες αναμνήσεις ως παιδιά οι σημερινοί 70άρηδες, διαλύθηκαν, με τα εργοστάσια να κλείνουν και τα καταστήματα να αδειάζουν». Αυτά αναφέρουν οι ακαδημαϊκοί Αν Κέις και Ανγκους Ντίτον στο βιβλίο τους «Θάνατοι απόγνωσης και το μέλλον του καπιταλισμού». Ενα βιβλίο που κοιτά όσους «αφέθηκαν πίσω», εξετάζει θέματα ασθένειας, εξαρτήσεων και αυξανόμενων ποσοστών θνησιμότητας για λευκούς Αμερικανούς ηλικίας 45 έως 54 ετών, τα οποία οι συγγραφείς συνδέουν με «αυτοκτονίες, υπερβολικές δόσεις ναρκωτικών και ασθένειες του ήπατος από αλκοολισμό». Μεταξύ 2014 και 2017, αυτοί οι παράγοντες συνέβαλαν στην πρώτη πτώση του μέσου προσδόκιμου όρου ζωής εδώ και έναν αιώνα, δηλαδή από τότε που υπάρχει καταγραφή. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως προβλήματα δεν έχουν και άλλες ομάδες, όπως οι αφροαμερικανοί ή οι ισπανόφωνοι. Ομως στους λευκούς άνδρες μέσης ηλικίας, χωρίς υψηλή μόρφωση, φαίνεται ότι είναι σοβαρότερες οι επιπτώσεις της αποβιομηχανοποίησης, της στασιμότητας των μισθών και της διάλυσης των οικογενειών – σε κοινότητες που κάποτε είχαν ένα βαθμό ασφάλειας και σταθερότητας.

Σύμφωνα με τους συγγραφείς του βιβλίου, παρόμοιες τάσεις καταγράφονται ήδη και στο Ηνωμένο Βασίλειο. «Δεν έχει να κάνει με φυλή, με λευκούς ή μαύρους», παρατηρεί ένας εξ αυτών. «Πια γνωρίζουμε πως εάν η πολιτεία αρχίζει να στερεί εφόδια προς τις κοινότητες για αρκετό καιρό, τότε άσχημα πράγματα θα αρχίζουν να συμβαίνουν στα μέλη τους». Ασθένειες – τόσο σωματικές όσο και ψυχικές – φαίνεται να αναπτύσσονται σε τέτοια περιβάλλοντα και μια δεκαετία περικοπών και έλλειψης κρατικού συντονισμού, κάνει τα πράγματα ακόμα χειρότερα για τους ανθρώπους αυτούς.