Ο πόλεμος μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν κλινακώνεται επικίνδυνα. καθώς η ένταση επεκτείνεται πλέον και στην Ερυθρά Θάλασσα. Οι Χούθι της Υεμένης ανακοίνωσαν ναυτικό αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας και απείλησαν να επιτεθούν σε πλοία που μεταφέρουν σαουδαραβικό πετρέλαιο, προκαλώντας ήδη αναταράξεις στις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές.
Τρία δεξαμενόπλοια, φορτωμένα με σαουδαραβικό αργό και με προορισμό την Κίνα και την Ινδία, αναγκάστηκαν να αλλάξουν πορεία στην Ερυθρά Θάλασσα. Κατευθύνθηκαν προς τη Διώρυγα του Σουέζ, αποφεύγοντας τις ακτές της Υεμένης και το στενό Μπαμπ ελ Μάντεμπ.
Η εξέλιξη αυτή σημειώθηκε ενώ οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ολοκλήρωσαν την 11η συνεχόμενη νύχτα βομβαρδισμών εναντίον του Ιράν. Η Τεχεράνη απάντησε με νέες επιθέσεις σε αμερικανικές εγκαταστάσεις και υποδομές συμμάχων των ΗΠΑ στην περιοχή.
Ναυτικός αποκλεισμός και αναστροφή δεξαμενόπλοιων
Οι Χούθι, σύμμαχοι της Τεχεράνης, ανακοίνωσαν ότι θέτουν σε εφαρμογή ναυτικό αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας, προειδοποιώντας τις ναυτιλιακές εταιρείες πως θα στοχοποιούν όσα πλοία φορτώνουν ή εκφορτώνουν σαουδαραβικό πετρέλαιο.
Η απειλή είχε άμεσες συνέπειες. Τρία δεξαμενόπλοια που είχαν φορτώσει αργό στο λιμάνι Γιανμπού και κατευθύνονταν προς την Ασία, άλλαξαν πορεία, επιλέγοντας τη Διώρυγα του Σουέζ αντί του στενού Μπαμπ ελ Μάντεμπ. Η παράκαμψη αυτή αυξάνει σημαντικά τόσο τη διάρκεια όσο και το κόστος των ταξιδιών προς την Ασία.
Η Σαουδική Αραβία διοχέτευε μέσω αγωγού εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως προς το Γιανμπού, ώστε να παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ. Μετά την κατάρρευση της κατάπαυσης του πυρός, η κυκλοφορία εκεί έχει περιοριστεί δραστικά.
Ενδεχόμενη παρεμπόδιση και αυτής της διαδρομής θα μπορούσε να πλήξει σοβαρά τις εξαγωγές της Σαουδικής Αραβίας, του μεγαλύτερου εξαγωγέα αργού πετρελαίου παγκοσμίως.
Το μήνυμα Τραμπ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι Χούθι δεν έχουν ακόμη κλείσει το Μπαμπ ελ Μάντεμπ, προειδοποιώντας πως οι ΗΠΑ θα αναλάβουν δράση εάν επιχειρήσουν να υλοποιήσουν την απειλή τους. «Μέχρι στιγμής δεν έχει συμβεί. Εάν συμβεί κάτι τέτοιο, θα το αντιμετωπίσουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις είχαν στο παρελθόν πραγματοποιήσει επιχειρήσεις εναντίον των Χούθι, όταν το κίνημα επιτίθετο σε πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας. Οι Χούθι ελέγχουν μεγάλο μέρος της δυτικής Υεμένης, συμπεριλαμβανομένων των ακτών κοντά στο Μπαμπ ελ Μάντεμπ, στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο που συνδέει τον Ινδικό Ωκεανό με τη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ.
Άνοδος στις τιμές του πετρελαίου
Η απειλή για ταυτόχρονη διατάραξη της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και στο Μπαμπ ελ Μάντεμπ προκάλεσε νέα άνοδο στις τιμές του πετρελαίου. Το Μπρεντ ενισχύθηκε κατά 1,1%, στα 92,01 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό WTI αυξήθηκε κατά 1%, στα 85,16 δολάρια.
Οι τιμές είχαν ήδη καταγράψει άνοδο άνω του 2% την Τρίτη, φθάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων πέντε εβδομάδων, σύμφωνα με το Reuters. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποίησε ότι «δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού» για την ασφάλεια των ενεργειακών προμηθειών.
Από τα 400 εκατομμύρια βαρέλια που αποφασίστηκε να διατεθούν από τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης των κρατών-μελών, έχουν ήδη απελευθερωθεί περίπου 290 εκατομμύρια. Παράλληλα, οι αγορές διυλισμένων προϊόντων, όπως η βενζίνη και το ντίζελ, παραμένουν πιο πιεσμένες από εκείνη του αργού πετρελαίου.
Το αυξανόμενο κόστος για τις ΗΠΑ
Το οικονομικό και ανθρώπινο κόστος του πολέμου αυξάνεται ραγδαία για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ενώπιον της Γερουσίας ότι το κόστος έχει φτάσει τα 37,5 δισ. δολάρια, περιλαμβάνοντας και δαπάνες που προβλέπεται να γίνουν έως τις 30 Σεπτεμβρίου.
Η εκτίμηση είναι αυξημένη κατά περίπου 30% σε σχέση με την προηγούμενη δημόσια αναφορά του Χέγκσεθ, που τοποθετούσε το κόστος στα 29 δισ. δολάρια. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ζητήσει από το Κογκρέσο σχεδόν 90 δισ. δολάρια πρόσθετης χρηματοδότησης, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας αφορά τις επιχειρήσεις στο Ιράν και την αναπλήρωση των αποθεμάτων πυραύλων.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, 18 Αμερικανοί στρατιωτικοί έχουν σκοτωθεί και περίπου 430 έχουν τραυματιστεί από την έναρξη του πολέμου. Από την πλευρά του Ιράν, αξιωματούχος του υπουργείου Υγείας ανέφερε ότι στα πρόσφατα αμερικανικά πλήγματα σκοτώθηκαν 50 άμαχοι και τραυματίστηκαν άλλοι 500, σύμφωνα με το Reuters.
Ο Ρούμπιο αφήνει ανοιχτό το παράθυρο για διάλογο
Παρά τη συνεχιζόμενη στρατιωτική κλιμάκωση, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επιστροφής στις διαπραγματεύσεις. Μιλώντας στη Μανίλα, στο περιθώριο της συνόδου των υπουργών Εξωτερικών της ASEAN, δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον παραμένει προσηλωμένη στη διπλωματία, κατηγορώντας την Τεχεράνη για έλλειψη σοβαρότητας.
«Εάν είναι σοβαροί, είμαστε και εμείς σοβαροί. Εάν δεν είναι, θα κάνουμε ό,τι είναι απαραίτητο για να προστατεύσουμε τα συμφέροντά μας και των συμμάχων μας», τόνισε ο Ρούμπιο. Προειδοποίησε επίσης ότι ενδεχόμενος έλεγχος του στενού του Ορμούζ από το Ιράν θα δημιουργούσε «πολύ επικίνδυνο προηγούμενο» με συνέπειες πέραν της Μέσης Ανατολής.
Πρόταση για δεκαήμερη κατάπαυση του πυρός
Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος αποκάλυψε ότι η Τεχεράνη έχει λάβει πρόταση για δεκαήμερη κατάπαυση του πυρός από μεσολαβητές, σε μια προσπάθεια διάσωσης της προσωρινής συμφωνίας που υπεγράφη τον Ιούνιο. Σε ακόμη μία ένδειξη ότι οι διπλωματικές επαφές δεν έχουν διακοπεί πλήρως, ο υπουργός Εσωτερικών του Ιράν Εσκαντάρ Μομενί επισκέφθηκε το Πακιστάν, ζητώντας από το Ισλαμαμπάντ να συνεχίσει τις προσπάθειες διαμεσολάβησης.
Μέχρι στιγμής δεν έχει σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος, ενώ η Ουάσιγκτον συνεχίζει τις επιθέσεις και ο Ντόναλντ Τραμπ απειλεί με νέο πλήγμα στην υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση κοντά στη Νατάνζ. Η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει ότι μια τέτοια ενέργεια θα προκαλέσει νέο κύμα επιθέσεων εναντίον αμερικανικών συμφερόντων και συμμάχων των ΗΠΑ στην περιοχή.
