Η Βουλγαρία πέτυχε να εξαιρεθούν τρία πρόσωπα από το υπό διαμόρφωση 21ο πακέτο κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της Ρωσίας, μετά από έντονες διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες. Ανάμεσά τους βρίσκονται ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος, ο ιδρυτής της Lukoil Βαγκίτ Αλεκπέροφ και ο Ρώσος επιχειρηματίας Ισκαντάρ Μαχμούντοφ, που συνδέεται με την προμήθεια ανταλλακτικών για το μετρό της Σόφιας.
Ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας, Ρούμεν Ράντεφ, χαιρέτισε την απόφαση, υποστηρίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι υπόλοιποι εταίροι έλαβαν υπόψη τις βουλγαρικές επιφυλάξεις. Όπως δήλωσε, η Σόφια δεν επιδίωξε να προστατεύσει συγκεκριμένα πρόσωπα, αλλά να διασφαλίσει ζωτικά εθνικά συμφέροντα, κυρίως στους τομείς της ενέργειας και των μεταφορών.
Η Lukoil και το διυλιστήριο-«κλειδί»
Το πιο κρίσιμο ζήτημα για τη βουλγαρική κυβέρνηση αφορά τη Lukoil Neftokhim Burgas, το μοναδικό διυλιστήριο της χώρας και βασικό πυλώνα της αγοράς καυσίμων. Παρότι η εταιρεία έχει ήδη βρεθεί στο στόχαστρο αμερικανικών κυρώσεων, η Σόφια φοβάται ότι ενδεχόμενες προσωπικές κυρώσεις κατά του ιδρυτή της, Βαγκίτ Αλεκπέροφ, θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη λειτουργία της εγκατάστασης και, κατ’ επέκταση, την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας. Ο Ράντεφ είχε προειδοποιήσει ήδη από τον Ιούνιο ότι τέτοιες αποφάσεις θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις.
Παράλληλα, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το μετρό της Σόφιας εξακολουθεί να εξαρτάται από ρωσικής κατασκευής ανταλλακτικά, γεγονός που εξηγεί την αντίθεσή της στις κυρώσεις κατά του Ισκαντάρ Μαχμούντοφ, ο οποίος συνδέεται με τις σχετικές προμήθειες.
Γιατί αντέδρασε για τον Πατριάρχη Κύριλλο
Ο Ράντεφ επέμεινε επίσης ότι η επιβολή κυρώσεων στον Πατριάρχη Κύριλλο θα άνοιγε ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα, καθώς θα άγγιζε τη θρησκευτική σφαίρα και θα επηρέαζε εκατομμύρια ορθόδοξους πιστούς, συμπεριλαμβανομένων πολλών στη Βουλγαρία. «Οι Σταυροφορίες ανήκουν στο παρελθόν», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά, εκφράζοντας την αντίθεσή του στην επέκταση των κυρώσεων στον χώρο της θρησκείας.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η ΕΕ επιχειρεί να επιβάλει κυρώσεις στον επικεφαλής της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Αντίστοιχη προσπάθεια είχε αποτύχει και το 2022, όταν η Ουγγαρία είχε μπλοκάρει την ένταξή του στη λίστα των κυρώσεων, επικαλούμενη την προστασία της θρησκευτικής ελευθερίας.
Παρά την επίλυση του συγκεκριμένου ζητήματος, το 21ο πακέτο κυρώσεων δεν είχε ακόμη οριστικοποιηθεί, καθώς οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών-μελών συνεχίζονταν με στόχο την επίτευξη συμφωνίας πριν από τη θερινή διακοπή των εργασιών των ευρωπαϊκών θεσμών. Η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ, Κάγια Κάλας, δήλωσε ότι οι χώρες βρίσκονται «πολύ κοντά» σε συμφωνία, αν και εξακολουθούν να υπάρχουν ανοιχτά ζητήματα.
Η στάση της Βουλγαρίας αντικατοπτρίζει το δύσκολο ισοζύγιο που καλούνται να διαχειριστούν ορισμένα κράτη-μέλη της ΕΕ: από τη μία πλευρά η ανάγκη διατήρησης της κοινής ευρωπαϊκής γραμμής απέναντι στη Ρωσία και από την άλλη η προστασία κρίσιμων εθνικών υποδομών και οικονομικών συμφερόντων, που εξακολουθούν να εξαρτώνται από ρωσικούς ενεργειακούς και βιομηχανικούς δεσμούς.
