Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε από το Κίεβο την υπογραφή νέας συμφωνίας συνεργασίας ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ουκρανία, με στόχο την ενίσχυση της κοινής παραγωγής drones. Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στη στήριξη της ευρωπαϊκής και ουκρανικής αμυντικής βιομηχανίας μέσω τεχνολογικής συνεργασίας και ανταλλαγής τεχνογνωσίας.
«Αυτό που υπογράφουμε σήμερα είναι η δική μας συμφωνία για drones», δήλωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν από την ουκρανική πρωτεύουσα, παρουσία του προέδρου της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Η συμφωνία εντάσσεται στο πλαίσιο της στενότερης συνεργασίας Ε.Ε. – Ουκρανίας σε θέματα ασφάλειας και τεχνολογικής ανάπτυξης.
Παράταση της προσωρινής προστασίας για τους εκτοπισμένους από την Ουκρανία
Παράλληλα, τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησαν να παρατείνουν έως τις 4 Μαρτίου 2028 το καθεστώς προσωρινής προστασίας για όσους έχουν διαφύγει από την Ουκρανία. Η απόφαση εντάσσεται στη συνεχή δέσμευση της Ε.Ε. να στηρίξει την Ουκρανία και τον λαό της για όσο χρειαστεί, προσφέροντας σταθερότητα και προβλεψιμότητα στους εκτοπισμένους.
Η παράταση κατά έναν επιπλέον χρόνο θα διασφαλίσει ότι οι Ουκρανοί πρόσφυγες θα συνεχίσουν να απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα σε όλα τα κράτη-μέλη, όπως πρόσβαση σε εργασία, στέγαση, ιατρική περίθαλψη, κοινωνική πρόνοια και εκπαίδευση για τα παιδιά.
«Παραμένουμε σταθεροί στη στήριξή μας προς την Ουκρανία απέναντι στον παράνομο πόλεμο επιθετικότητας της Ρωσίας. Η επέκταση της προστασίας έως τον Μάρτιο του 2028 προσφέρει σταθερότητα σε όσους βρήκαν ασφάλεια στην Ε.Ε. Το μήνυμα είναι σαφές: συνεχίζουμε να στεκόμαστε στο πλευρό της Ουκρανίας», ανέφερε ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης της Ιρλανδίας, Jim O’Callaghan.
Σύμφωνα με την απόφαση, η προσωρινή προστασία θα παρέχεται πλέον μόνο σε όσους συμμορφώνονται με τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις στην Ουκρανία, ενώ η ρύθμιση αυτή θα ισχύει αποκλειστικά για τους νέους αιτούντες. Όσοι ήδη απολαμβάνουν καθεστώς προστασίας στην Ε.Ε. δεν επηρεάζονται.
Για την απόδειξη συμμόρφωσης, οι εκτοπισμένοι θα μπορούν να παρουσιάζουν διαβατήριο με σφραγίδα εξόδου από τις ουκρανικές αρχές ή έγγραφο –έντυπο ή ηλεκτρονικό– που πιστοποιεί εξαίρεση ή εκπλήρωση στρατιωτικών υποχρεώσεων.
Τι είναι η προσωρινή προστασία
Η προσωρινή προστασία αποτελεί μηχανισμό έκτακτης ανάγκης της Ε.Ε., που ενεργοποιείται σε εξαιρετικές περιστάσεις για να παρέχει συλλογική προστασία σε μεγάλο αριθμό εκτοπισμένων ατόμων που δεν μπορούν να επιστρέψουν στη χώρα τους. Ο μηχανισμός τέθηκε για πρώτη φορά σε εφαρμογή τον Μάρτιο του 2022, ως απάντηση στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Μέχρι σήμερα, περισσότεροι από 4 εκατομμύρια εκτοπισμένοι από την Ουκρανία έχουν επωφεληθεί από το καθεστώς αυτό, το οποίο είχε προηγουμένως παραταθεί έως τις 4 Μαρτίου 2027.
Επόμενα βήματα
Το Συμβούλιο της Ε.Ε. αναμένεται να εγκρίνει επίσημα την απόφαση παράτασης τις επόμενες εβδομάδες. Μετά τη δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε., η απόφαση θα τεθεί σε ισχύ την επόμενη ημέρα.
Ιστορικό και μελλοντικός σχεδιασμός
Η οδηγία για την προσωρινή προστασία εγκρίθηκε το 2001, μετά τις μαζικές εκτοπίσεις λόγω των συγκρούσεων στα Δυτικά Βαλκάνια. Το 2025, το Συμβούλιο συμφώνησε σε μια σταδιακή και συντονισμένη στρατηγική για τη μετάβαση από το καθεστώς προσωρινής προστασίας, όταν οι συνθήκες στην Ουκρανία το επιτρέψουν.
Η στρατηγική αυτή περιλαμβάνει δυνατότητες μετάβασης σε μακροχρόνια καθεστώτα νόμιμης διαμονής, βάσει εργασίας, εκπαίδευσης ή οικογενειακών λόγων, καθώς και μέτρα για την ασφαλή επιστροφή και επανένταξη στην Ουκρανία.
