Σε ισχύ τέθηκε από το Σάββατο 11 Ιουλίου 2026 ο νέος νόμος της Αυτόνομης Κοινότητας της Μαδρίτης, ο οποίος προβλέπει ότι το κυοφορούμενο παιδί μπορεί να συνυπολογίζεται ως επιπλέον μέλος της οικογένειας για τη χορήγηση κοινωνικών παροχών και φορολογικών διευκολύνσεων. Με αυτόν τον τρόπο, η Μαδρίτη γίνεται η πρώτη περιφέρεια της Ισπανίας που εφαρμόζει τη συγκεκριμένη αρχή σε τόσο ευρύ φάσμα ενισχύσεων.
Η ρύθμιση αφορά αποκλειστικά τη Μαδρίτη, καθώς δεν αποτελεί νόμο του ισπανικού κράτους. Ψηφίστηκε από την Περιφερειακή Συνέλευση και εφαρμόζεται σε προγράμματα, παροχές και φορολογικές ελαφρύνσεις που υπάγονται στην αρμοδιότητα της τοπικής κυβέρνησης της Ισαμπέλ Ντίαθ Αγιούσο. Δεν ισχύει επομένως αυτομάτως σε άλλες περιοχές, όπως η Βαρκελώνη, η Ανδαλουσία ή η Χώρα των Βάσκων.
Από τη στιγμή που πιστοποιείται η εγκυμοσύνη, το κυοφορούμενο παιδί μπορεί να λαμβάνεται υπόψη για ενισχύσεις που εξαρτώνται από το οικογενειακό εισόδημα ή τον αριθμό των μελών του νοικοκυριού. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται υποτροφίες για μαθητές, επιδοτήσεις παιδικών σταθμών, ενισχύσεις σχολικών γευμάτων, μειωμένα εισιτήρια στις δημόσιες συγκοινωνίες και προγράμματα στέγασης για νέους.
Παράλληλα, θεσπίζονται περιφερειακές φορολογικές εκπτώσεις για σχολικές δαπάνες, απαλλαγές από συγκεκριμένα τέλη και διευκολύνσεις για την αγορά μεταχειρισμένης κατοικίας. Επιπλέον, μια οικογένεια με δύο παιδιά που περιμένει τρίτο αποκτά τα προνόμια πολύτεκνης οικογένειας από την 14η εβδομάδα της κύησης.
Το πλαίσιο και οι αρμοδιότητες των περιφερειών
Η δυνατότητα της Μαδρίτης να θεσπίσει τη ρύθμιση αυτή πηγάζει από το αποκεντρωμένο διοικητικό σύστημα της Ισπανίας. Οι 17 Αυτόνομες Κοινότητες διαθέτουν δικά τους κοινοβούλια και κυβερνήσεις, με αρμοδιότητες σε τομείς όπως η κοινωνική πρόνοια, η εκπαίδευση, η οικογενειακή πολιτική και μέρος της φορολογίας. Η κεντρική κυβέρνηση διατηρεί τις αποκλειστικές κρατικές αρμοδιότητες, ωστόσο οι περιφέρειες μπορούν να ρυθμίζουν ζητήματα που προβλέπονται στα καταστατικά αυτονομίας τους.
Η νέα νομοθεσία δεν αναγνωρίζει στο έμβρυο πλήρη νομική προσωπικότητα ούτε τροποποιεί τον ισπανικό νόμο για τις αμβλώσεις. Σύμφωνα με τον Αστικό Κώδικα, η νομική προσωπικότητα αποκτάται με τη γέννηση ζωντανού παιδιού, επομένως η αναγνώριση στη Μαδρίτη περιορίζεται αποκλειστικά σε διοικητικούς, κοινωνικούς και φορολογικούς σκοπούς.
Προοπτικές και αντιδράσεις
Για να επεκταθεί η ρύθμιση σε εθνικό επίπεδο απαιτείται ψήφιση νόμου από το ισπανικό Κοινοβούλιο ή αντίστοιχες πρωτοβουλίες από τις υπόλοιπες περιφέρειες. Ο αρχηγός του Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, έχει δηλώσει ότι, εφόσον αναλάβει την πρωθυπουργία, θα προωθήσει ανάλογη νομοθεσία πανεθνικά. Μέχρι τότε, η πρωτοβουλία παραμένει αποκλειστικά περιφερειακή και εφαρμόζεται μόνο στους κατοίκους της Κοινότητας της Μαδρίτης.
Η θέση της Μαδρίτης στο ευρωπαϊκό πλαίσιο
Η απόφαση της Μαδρίτης θεωρείται εξαίρεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στις περισσότερες χώρες, όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ολλανδία, το Βέλγιο και οι σκανδιναβικές χώρες, οι οικογενειακές παροχές ξεκινούν μετά τη γέννηση και καταχώριση του παιδιού. Αντίστοιχα, στην Ελλάδα το κυοφορούμενο παιδί προστατεύεται νομικά, χωρίς όμως να υπολογίζεται για κοινωνικές παροχές ή φορολογικές ελαφρύνσεις.
Εξαιρέσεις υπάρχουν σε χώρες όπως η Ουγγαρία και η Πολωνία, όπου εφαρμόζονται ορισμένα οικονομικά κίνητρα ήδη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Παρ’ όλα αυτά, ούτε εκεί το αγέννητο παιδί αναγνωρίζεται ως μέλος της οικογένειας για το σύνολο των κοινωνικών παροχών.
Η περίπτωση της Μαδρίτης χαρακτηρίζεται έτσι πρωτοποριακή για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, καθώς για πρώτη φορά μια μεγάλη περιφέρεια εντάσσει το αγέννητο παιδί στον υπολογισμό κοινωνικών, εκπαιδευτικών και φορολογικών παροχών, χωρίς να μεταβάλλει το νομικό καθεστώς των αμβλώσεων ή να αποδίδει πλήρη νομική προσωπικότητα πριν από τη γέννηση.
