Συμβόλαια «δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων» για την ενίσχυση των αμυντικών του δυνατοτήτων ετοιμάζεται να υπογράψει το ΝΑΤΟ, δήλωσε από την Άγκυρα ο γενικός γραμματέας της Συμμαχίας Μαρκ Ρούτε την παραμονή μιας από τις κομβικότερες συνόδους κορυφής στην ιστορία του Βορειοατλαντικού Συμφώνου.
«Θα ανακοινώσουμε νέα συμβόλαια δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων που θα επιτρέψουν να προμηθευτούμε απαραίτητο εξοπλισμό για την αποτροπή και την άμυνα», δήλωσε ο Ρούτε σε συνέντευξη Τύπου, με τις ανακοινώσεις να αναμένονται την Τρίτη στο πλαίσιο συνεδρίου των αμυντικών βιομηχανιών.
Διαβάστε επίσης: Τραμπ: «Πιο κοντά απ’ όσο νομίζει ο κόσμος μια λύση για την Ουκρανία – Θα το συζητήσουμε στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ»
Η ατζέντα της συνόδου διαμορφώνεται εν πολλοίς από τις πιέσεις του Ντόναλντ Τραμπ προς τους Ευρωπαίους να ξοδέψουν περισσότερα για την άμυνα. Με αφορμή δε τον ισχυρισμό του ότι το ΝΑΤΟ δεν βοήθησε τις ΗΠΑ κατά τον πόλεμο με το Ιράν, ο Αμερικανός πρόεδρος θεωρεί μονομερή τη σχέση της χώρας του με τη Συμμαχία, καθιστώντας τον επιμερισμό των αμυντικών βαρών κεντρικό θέμα της συνόδου της Άγκυρας.
Διαβάστε επίσης: Σύνοδος ΝΑΤΟ: Την Τρίτη (7/7) στις 15:00 η συνάντηση Ερντογάν και Τραμπ – Το πρόγραμμα του Αμερικανού προέδρου
Η πιο θεαματική κίνηση σημειώνεται από τη Γερμανία. Υπό τον φόβο του Βλαντίμιρ Πούτιν και με δεδομένη τη στρατηγική απεμπλοκής των ΗΠΑ και του Τραμπ από την Ευρώπη, η κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς δείχνει να αφήνει πίσω της δεκαετίες δημοσιονομικής πειθαρχίας και να αποφασίζει δανεισμό πάνω από 800 δισ. ευρώ έως το 2030 για αμυντικές δαπάνες.
Εν τω μεταξύ, η γερμανική TKMS φέρεται, σύμφωνα με πηγή κοντά στις διαπραγματεύσεις, να ανέλαβε την ναυπήγηση 12 υποβρυχίων για λογαριασμό του Καναδά, κίνηση που εμβαθύνει τους αμυντικούς δεσμούς της χώρας με την Ευρώπη, όπως μετέδωσε η εφημερίδα Globe and Mail
Η Ολλανδία από την πλευρά της αναμένεται να ανακοινώσει συμφωνίες και σχέδια ύψους πάνω από τρία δισεκατομμύρια ευρώ, όπως δήλωσε στο Reuters ο υπουργός Άμυνας της χώρας Ντιλάν Γιεσιλγκόζ.
Η Βρετανία, η Ολλανδία, η Φινλανδία και η Πολωνία ανακοίνωσαν παράλληλα από κοινού ότι καταγράφουν σημαντική πρόοδο στη δημιουργία του νέου Πολυμερούς Αμυντικού Μηχανισμού (Multilateral Defence Mechanism – MDM), με στόχο να τεθεί σε λειτουργία έως το 2027. Ο MDM θεωρείται μία από τις βασικές πρωτοβουλίες που ανταγωνίζονται για να προσελκύσουν περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια, ενισχύοντας τον επανεξοπλισμό των κρατών-μελών. Οι τέσσερις χώρες προσέθεσαν ότι θα συνεχίσουν τις προσπάθειες για τη διεύρυνση της συμμαχίας των κρατών που συμμετέχουν στο σχέδιο. Παράλληλα, σχεδιάζουν να περάσουν στην επόμενη φάση ανάπτυξης του μηχανισμού το φθινόπωρο, σε συνεργασία με τις χώρες που έχουν ήδη δηλώσει τη συμμετοχή τους.
Διαβάστε επίσης: Αναχαίτιση ρωσικού αεροσκάφους από βρετανικά καταδιωκτικά στη διάρκεια νατοϊκής άσκησης
Σύμφωνα με πηγές της ελληνικής κυβέρνησης, η Ελλάδα από την πλευρά της συγκαταλέγεται στην πρώτη πεντάδα των χωρών του ΝΑΤΟ που έχουν ήδη από το 2026 επιτύχει τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για τις αμιγώς αμυντικές δαπάνες (και τον επιπλέον στόχο του 1,5%). Συγκεκριμένα, αναφέρουν οι ίδιες πηγές, οι αμιγώς αμυντικές δαπάνες της Ελλάδας για φέτος εκτιμώνται σε 3,6% του ΑΕΠ, έναντι 2,75% το 2025 και 2,74% το 2024.
Όπως σημειώνεται, οι υπόλοιπες χώρες που έχουν ήδη υπερβεί τον σχετικό στόχο είναι η Πολωνία, η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία.
Όπως τόνισε ο Μαρκ Ρούτε, τα μέλη του ευρωπαϊκού σκέλους της Συμμαχίας και ο Καναδάς δαπάνησαν πέρυσι περί το 20% παραπάνω για την άμυνά τους, αυξάνοντας τις σχετικές δαπάνες στο 4% του ΑΕΠ τους. Όπως τόνισε, «περιμένω εδώ στην Άγκυρα να παρουσιαστούν σχέδια για την επίτευξη του στόχου του 5%».
Στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στη Χάγη το 2025, οι Σύμμαχοι είχαν δεσμευτεί να αφιερώσουν τουλάχιστον το 5% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος τους στις δαπάνες για την ασφάλεια έως το 2035.
Διαβάστε επίσης: Τουρκία: Συλλήψεις διαδηλωτών εν όψει της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ
Οι πηγές της ελληνικής κυβέρνησης επισημαίνουν ότι η Αθήνα εξακολουθούσε να πιάνει τον προηγούμενο στόχο του 2% ακόμη και εν μέσω κρίσης. Τονίζουν δε ότι ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει καλέσει τις Βρυξέλλες να στηρίξουν την προσπάθεια ενίσχυσης του ευρωπαϊκού αμυντικού πυλώνα και με αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων, συμπεριλαμβανομένου του κοινού δανεισμού για την άμυνα.
Το πρόγραμμα
Το πρόγραμμα της Συνόδου αρχίζει το βράδυ της Τρίτης με το δείπνο που παραθέτει προς τιμήν των ηγετών του ΝΑΤΟ ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και η σύζυγός του. Στο δείπνο θα συμμετάσχουν επίσης ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καθώς και οι πρόεδροι της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι και της Νότιας Κορέας Λι Γιε Μιουνγκ.
Πληροφορίες από το Μαξίμου ξεκαθαρίζουν πως δεν έχει προγραμματιστεί συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ή κάποιον άλλο ηγέτη, χωρίς να αποκλείονται αυθόρμητες διμερείς συναντήσεις της στιγμής. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, εξάλλου, τις προηγούμενες ημέρες είχαν γίνει διπλωματικές επαφές για πιθανές συζητήσεις, καθώς και τηλεφωνικές επαφές συντονισμού του Έλληνα πρωθυπουργού με ηγέτες για την ατζέντα της συνόδου, όπως π.χ. με τον Καναδό ομόλογό του Μαρκ Κάρνεϊ.
