Ρεκόρ θερμοκρασιών κατέγραψαν οι ωκεανοί του πλανήτη τον Ιούνιο, σύμφωνα με στοιχεία του παρατηρητηρίου κλιματικής αλλαγής (C3S) και της διεύθυνσης θαλασσών (Copernicus Marine) της ευρωπαϊκής υπηρεσίας Κοπέρνικος. Οι επιστήμονες αποδίδουν το φαινόμενο στις επιπτώσεις του φυσικού κύκλου Ελ Νίνιο, που ενισχύει την ήδη αυξανόμενη θερμότητα λόγω της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής.
Η μέση θερμοκρασία στην επιφάνεια των ωκεανών, που καλύπτουν τα δύο τρίτα της Γης, έφθασε τους 20,98° Κελσίου τον Ιούνιο, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ των 20,89° Κελσίου του 2024. Το πρώτο εξάμηνο του 2026 καταγράφεται ως το δεύτερο θερμότερο στην ιστορία, μετά από εκείνο του 2024, σύμφωνα με την ανακοίνωση.
«Οι τρέχουσες συνθήκες θα μπορούσαν να καταδεικνύουν ότι αρχίζει νέα φάση, που μας οδηγεί, για ακόμη μια φορά, σε αχαρτογράφητο έδαφος», προειδοποίησε ο Κάρλο Μπουοντέμπο, διευθυντής του C3S. Όπως πρόσθεσε, «με τις θερμοκρασίες των ωκεανών σε αυτά τα επίπεδα και το Ελ Νίνιο στον ορίζοντα, πιθανόν θα δούμε κι άλλα ρεκόρ θερμοκρασίας να καταρρίπτονται τους επόμενους μήνες».
Ακραίες θερμοκρασίες στον Ειρηνικό και τη Μεσόγειο
Οι θερμοκρασίες ήταν ιδιαίτερα υψηλές τον περασμένο μήνα στο κεντρικό και ανατολικό τμήμα του Ειρηνικού, κοντά στον ισημερινό, περιοχή που πλήττεται περισσότερο από το Ελ Νίνιο. Το φαινόμενο αυξάνει τη θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας, προκαλώντας ξηρασίες, πλημμύρες και κύματα καύσωνα παγκοσμίως.
Ο τροπικός Ειρηνικός κατέγραψε το πιο θερμό πρώτο εξάμηνο στην ιστορία, με μέση θερμοκρασία 26,91° Κελσίου, ξεπερνώντας οριακά το ρεκόρ του 2016. Σύμφωνα με ειδικούς, το φετινό Ελ Νίνιο – του οποίου η ονομασία παραπέμπει στον μικρό Ιησού, καθώς παρατηρείται γύρω στα Χριστούγεννα – ενδέχεται να εξελιχθεί σε ένα από τα ισχυρότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ.
Το 2024, όταν είχε εκδηλωθεί αντίστοιχο φαινόμενο, η μέση παγκόσμια θερμοκρασία στην επιφάνεια των ωκεανών είχε φτάσει τους 20,9° Κελσίου, σύμφωνα με τα στοιχεία του Κοπέρνικου.
Θαλάσσιοι καύσωνες και επιπτώσεις στη Μεσόγειο
Το Ελ Νίνιο εκδηλώνεται κάθε δύο έως επτά χρόνια και ενισχύει την τάση ανόδου των θερμοκρασιών στους ωκεανούς, καθώς οι θάλασσες απορροφούν το 90% της πλεονάζουσας θερμότητας που προκαλείται από την ανθρώπινη δραστηριότητα – κυρίως την καύση πετρελαίου, αερίου και άνθρακα.
Από την αρχή της χρονιάς, θαλάσσιοι καύσωνες έχουν καταγραφεί στο 82% της επιφάνειας των ωκεανών, ενώ σχεδόν το μισό αυτής της έκτασης βιώνει ισχυρά ή ακραία φαινόμενα. Ο τροπικός Ειρηνικός και η Μεσόγειος Θάλασσα πλήττονται ιδιαίτερα.
Στη Μεσόγειο, που θεωρείται κλειστή και ευαίσθητη θάλασσα, κύματα ζέστης κάλυψαν σχεδόν όλη την επιφάνειά της (98%) το πρώτο εξάμηνο του έτους, με ρεκόρ θερμοκρασίας 23,34° Κελσίου τον Ιούνιο. Η βορειοδυτική Μεσόγειος επλήγη από καύσωνα που έσπασε ρεκόρ, με τιμές κατά μέσο όρο 5,2° Κελσίου πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Επιστημών της Θάλασσας (CSIC) στη Βαρκελόνη. Το φαινόμενο αποδίδεται εν μέρει στον παρατεταμένο καύσωνα που έπληξε την Ευρώπη.
Κίνδυνος για τα θαλάσσια οικοσυστήματα
Οι θαλάσσιοι καύσωνες δοκιμάζουν σκληρά τα πιο δυσκίνητα είδη της θαλάσσιας πανίδας, προκαλώντας μαζική θνησιμότητα σε κοράλλια, αχινούς και μαλάκια. Ο Κοπέρνικος προειδοποιεί ότι η περαιτέρω αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών μπορεί να ενισχύσει την ενεργειακή φόρτιση της ατμόσφαιρας, αυξάνοντας τον κίνδυνο ακραίων καταιγίδων, ιδίως στη Μεσόγειο.
