Η εικόνα του ποδοσφαίρου έχει αλλάξει ριζικά. Σύμφωνα με τον Δρ. Ορλάντο Λαϊτάνο, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντα και έναν από τους σημαντικότερους ειδικούς στη φυσιολογία της άσκησης, η μεγαλύτερη διαφορά δεν βρίσκεται στο ταλέντο των ποδοσφαιριστών, αλλά στη φυσική τους κατάσταση.
Για να εξηγήσει την αλλαγή, συγκρίνει δύο από τα ομορφότερα γκολ στην ιστορία των Παγκοσμίων Κυπέλλων. Το ιστορικό γκολ του Κάρλος Αλμπέρτο στον τελικό του 1970 απέναντι στην Ιταλία, το οποίο ολοκληρώθηκε ύστερα από περίπου 30 δευτερόλεπτα κυκλοφορίας της μπάλας, με το αντίστοιχο της Αργεντινής στον τελικό του 2022 απέναντι στη Γαλλία, που κατέληξε στα δίχτυα από τον Άνχελ Ντι Μαρία μέσα σε μόλις 12 δευτερόλεπτα.

«Το γκολ του 1970 δεν θα μπορούσε να υπάρξει στο σημερινό ποδόσφαιρο», τονίζει ο Λαϊτάνο, εξηγώντας πως πλέον ο ρυθμός είναι τόσο υψηλός, ώστε οι παίκτες καλούνται να καλύπτουν κάθε εκατοστό του γηπέδου με πολύ μεγαλύτερη ένταση.
Ψηλότεροι και πιο… αδύνατοι
Έρευνα του Πανεπιστημίου του Γουλβερχάμπτον δείχνει πως το μέσο ύψος των ποδοσφαιριστών αυξήθηκε κατά περισσότερα από τέσσερα εκατοστά από το 1973 έως το 2013, ενώ οι σύγχρονοι ποδοσφαιριστές διαθέτουν πιο «λεπτό» και αθλητικό σωματότυπο.
Ο καθηγητής Άλαν Νέβιλ εξηγεί πως η βελτίωση των αγωνιστικών χώρων έπαιξε σημαντικό ρόλο.
«Στη δεκαετία του ’70 τα γήπεδα ήταν συχνά λασπωμένα και απαιτούσαν πολύ μεγαλύτερη μυϊκή δύναμη. Σήμερα οι καλύτερες επιφάνειες επιτρέπουν πιο ελαφριούς και πιο γρήγορους αθλητές».
Ταχύτητες που πριν από 50 χρόνια έμοιαζαν αδιανόητες
Η μεγαλύτερη αλλαγή καταγράφεται στην ταχύτητα.
Τη δεκαετία του ’70 οι περισσότεροι ποδοσφαιριστές σπάνια ξεπερνούσαν τα 30 χλμ./ώρα. Στο Μουντιάλ του 2022 περισσότεροι από δέκα παίκτες έφτασαν πάνω από τα 35 χλμ./ώρα, ενώ στο φετινό Παγκόσμιο Κύπελλο ο Κιλιάν Εμπαπέ άγγιξε τα 38 χλμ./ώρα, ο Άντονι Γκόρντον τα 37,92 και ο Μίκι Φαν ντε Βεν τα 37,38 χλμ./ώρα.
Πρόκειται για διαφορά μεγαλύτερη των οκτώ χιλιομέτρων την ώρα σε σχέση με τους κορυφαίους ποδοσφαιριστές πριν από μισό αιώνα.
Το μυστικό είναι η… επανάληψη
Όπως εξηγεί ο καθηγητής Γενς Μπάνγκσμπο, η πραγματική διαφορά δεν είναι μόνο η μέγιστη ταχύτητα, αλλά η δυνατότητα να επαναλαμβάνονται διαρκώς σπριντ υψηλής έντασης.
Στο Euro 2024 οι ποδοσφαιριστές ξεπερνούσαν κατά μέσο όρο τις 12 εκρήξεις άνω των 25 χλμ./ώρα σε κάθε παιχνίδι, ενώ οι πλάγιοι αμυντικοί έφταναν ακόμη και τα 14 σπριντ ανά αγώνα.
«Το σύγχρονο ποδόσφαιρο είναι ουσιαστικά η ικανότητα να αναρρώνεις όσο το δυνατόν γρηγορότερα», υπογραμμίζει ο Δανός επιστήμονας.
Περισσότεροι αγώνες, περισσότεροι τραυματισμοί
Το σύγχρονο πρόγραμμα αγώνων έχει γίνει πολύ πιο απαιτητικό.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Βίρτζιλ φαν Ντάικ, ο οποίος έφτασε φέτος τους 68 επίσημους αγώνες σε συλλογικό και εθνικό επίπεδο.
Μελέτη της UEFA κατέγραψε σημαντική αύξηση στους τραυματισμούς των οπίσθιων μηριαίων τα τελευταία χρόνια, με τους περισσότερους να συμβαίνουν κατά τη διάρκεια σπριντ υψηλής έντασης.
«Οι ποδοσφαιριστές αγωνίζονται πλέον στα φυσικά τους όρια. Όταν δεν υπάρχει αρκετός χρόνος αποκατάστασης, το σώμα καταρρέει», σημειώνει ο Λαϊτάνο.
Παίζουν περισσότερο από ποτέ
Παρά τη μεγαλύτερη επιβάρυνση, οι σύγχρονοι ποδοσφαιριστές παραμένουν ανταγωνιστικοί σε μεγαλύτερη ηλικία.
Στο Μουντιάλ του 1990 συμμετείχαν μόλις επτά ποδοσφαιριστές ηλικίας άνω των 35 ετών. Στο φετινό Παγκόσμιο Κύπελλο ο αριθμός τους έφτασε τους 72, ενώ οκτώ εξ αυτών είναι ήδη 40 ετών ή μεγαλύτεροι.
Η πρόοδος στην προπόνηση, στη διατροφή και στις μεθόδους αποκατάστασης επιτρέπει πλέον στους κορυφαίους ποδοσφαιριστές να διατηρούνται στο υψηλότερο επίπεδο για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι στο παρελθόν.
Πηγή: Marca