Αν η αναζήτηση διεξόδου από τον πόλεμο του Ιράν για τον πρόεδρο των ΗΠΑ δεν ήταν από μόνη της αρκετά δύσκολη, ο Ντόναλντ Τραμπ πρόσθεσε έναν νέο στόχο που απειλεί να περιπλέξει ακόμη περισσότερο την ήδη εύθραυστη πολιτική της Μέσης Ανατολής.
Ο Αμερικανός ηγέτης δήλωσε τη Δευτέρα (25/5) ότι ζήτησε από τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Πακιστάν, την Τουρκία, την Αίγυπτο και την Ιορδανία να συμμετάσχουν στις Συμφωνίες του Αβραάμ, οι οποίες είχαν σχεδιαστεί για να εξομαλύνουν τις σχέσεις του αραβικού κόσμου με το Ισραήλ.
Η πρόταση που προκαλεί νέα σύγχυση
Η πρόταση δημιούργησε μια ακόμη θύελλα σύγχυσης, την ώρα που αξιωματούχοι των ΗΠΑ και του Ιράν διαπραγματεύονταν τη διατύπωση ενός προτεινόμενου μνημονίου συνεννόησης. Το έγγραφο αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει το πλαίσιο για ειρηνευτικές συνομιλίες ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι οι πολιτικές συνθήκες σε αυτά τα κράτη – που οξύνονται περαιτέρω από τον ρόλο του Ισραήλ στον πόλεμο του Ιράν – θα επιτρέψουν ακόμη και σε ισχυρούς μουσουλμάνους ηγέτες να προσφέρουν στο Ισραήλ αυτό που επιθυμεί ο Τραμπ.
Η φαντασίωση της ειρήνης και η «Ριβιέρα της Μέσης Ανατολής»
Η δήλωση του Τραμπ ότι ακόμη και το Ιράν θα μπορούσε να προσχωρήσει στις Συμφωνίες του Αβραάμ σε περίπτωση συμφωνίας, φτάνει πλέον σε επίπεδα φαντασίωσης. Το ίδιο ισχύει και για το προηγούμενο όραμά του περί μιας «Ριβιέρας της Μέσης Ανατολής», χτισμένης πάνω στα ερείπια της Γάζας.
Είναι αδιανόητο η Ισλαμική Δημοκρατία να αναγνωρίσει σύντομα τον ορκισμένο εχθρό της, το Ισραήλ. Αντίστοιχα, δεν υπάρχει καμία πιθανότητα το Ισραήλ να σκεφτεί ένα τέτοιο βήμα με έναν αντίπαλο που θεωρεί υπαρξιακή απειλή για τον εβραϊκό λαό.
Πολιτικοί υπολογισμοί και επικοινωνιακά τεχνάσματα
Τι μπορεί να σημαίνει, λοιπόν, το νέο τέχνασμα του Τραμπ, το οποίο ακολούθησε τις τηλεδιασκέψεις του Σαββατοκύριακου με Άραβες και Μουσουλμάνους ηγέτες σχετικά με την ειρηνευτική του προσπάθεια στο Ιράν;
Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι, παρά την απογοήτευση από έναν ασαφή πόλεμο που έχει πλήξει τα ποσοστά αποδοχής του στο εσωτερικό, ο Τραμπ δεν έχει εγκαταλείψει τα μεγάλα του οράματα για έναν μετασχηματισμό στη Μέση Ανατολή. Μια περίοδος συμφιλίωσης και διεύρυνσης των οικονομικών, πολιτικών και πολιτιστικών δεσμών θα ήταν ζωτικής σημασίας για κάθε ελπίδα εξάλειψης του ιστορικού δηλητηρίου που τροφοδοτεί τις συγκρούσεις.
Η πραγματικότητα και τα όριά της
Ωστόσο, είναι σαφές ότι αυτή δεν είναι η κατάλληλη στιγμή. Οποιαδήποτε γνήσια πεποίθηση από την πλευρά του Τραμπ ότι κάτι τέτοιο είναι εφικτό, γεννά σοβαρές αμφιβολίες για το κατά πόσο έχει πράγματι τον έλεγχο της τρέχουσας πραγματικότητας στην περιοχή.
Οι επικριτές του ενδέχεται να καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι επιδιώκει να γεμίσει τον χρόνο με μια ακόμη ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης – είτε για να αποσπάσει την προσοχή από τον αργό ρυθμό των συνομιλιών με το Ιράν, είτε για να παρουσιάσει ξανά τον εαυτό του ως ηγέτη που αγωνίζεται σε μια ακόμη δύσκολη μάχη μετά από έναν πόλεμο που διέψευσε τις προσδοκίες του για μια γρήγορη και συντριπτική νίκη.
