Με μία δημόσια εμφάνισή του που μεταδόθηκε τηλεοπτικά, ο Βλαντίμιρ Πούτιν θέλησε να διαψεύσει δημοσιεύματα του δυτικού Τύπου μια μέρα πριν, που ανέφεραν ότι ο Ρώσος πρόεδρος είχε περάσει εβδομάδες σε υπόγειο καταφύγιο, φοβούμενος δολοφονική επίθεση ή πραξικόπημα, στοχεύοντας να προβάλει μια διαφορετική εικόνα, αυτή του προσιτού, σίγουρου ηγέτη, αναφέρει σε δημοσίευμά της η βρετανική εφημερίδα The Guardian, σύμφωνα με την οποία ωστόσο, πολλοί εκτιμούν, ότι ο Πούτιν εισέρχεται στη δυσκολότερη φάση της πολυετούς διακυβέρνησής του.
Πηγές από το περιβάλλον του, την επιχειρηματική ελίτ της Ρωσίας και δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών, περιγράφουν έναν απομονωμένο ηγέτη, περιτριγυρισμένο από μια ελίτ που χάνει την πίστη της, λόγω της στασιμότητας στον πόλεμο στην Ουκρανία και της επιδείνωσης της οικονομίας. «Υπάρχει σαφής μεταστροφή στο κλίμα μεταξύ των ελίτ, υπάρχει βαθιά απογοήτευση από τον Πούτιν», ανέφερε στην εφημερίδα επιχειρηματίας με πρόσβαση στο Κρεμλίνο και πρόσθεσε: «Κανείς δεν πιστεύει πως όλα θα καταρρεύσουν αύριο, αλλά υπάρχει η αίσθηση ότι λαμβάνονται παράλογες, αυτοκαταστροφικές αποφάσεις».
Η στρατηγική για τον πόλεμο στην Ουκρανία
Παρά τις εσωτερικές πιέσεις, ο Πούτιν παραμένει αποφασισμένος να συνεχίσει τον πόλεμο, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις σκέψεις του και με ευρωπαϊκές και ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών, που επικαλείται το δημοσίευμα. Ο ίδιος έχει ξεκαθαρίσει στο στενό του κύκλο, ότι θεωρεί εφικτή την πλήρη κατάληψη του Ντονμπάς έως το τέλος του έτους.
Μετά τη στρατιωτική παρέλαση της 9ης Μαΐου, ο Πούτιν δήλωσε, πως ο πόλεμος «οδεύει προς το τέλος του», προκαλώντας εντύπωση. Όμως όσοι γνωρίζουν τη στρατηγική του, επισημαίνουν ότι η δήλωση δεν σημαίνει πρόθεση συμβιβασμού, αλλά πεποίθηση για επικείμενη ρωσική πρόοδο.
Αξιωματούχος της ουκρανικής υπηρεσίας πληροφοριών ανέφερε, ότι οι Ρώσοι στρατηγοί παρουσιάζουν στον Πούτιν υπεραισιόδοξες αναφορές περί επικείμενης νίκης. Στην πραγματικότητα, στρατιωτικοί αναλυτές προειδοποιούν πως, με τους τωρινούς ρυθμούς, η πλήρης κατάληψη του Ντονμπάς μπορεί να χρειαστεί χρόνια.
«Ακόμη κι αν πολλοί γύρω του αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα, δεν είναι σαφές τι ακριβώς κατανοεί ο ίδιος ο Πούτιν», σχολίασε ανώτατος Ευρωπαίος αξιωματούχος πληροφοριών.
Οι σχέσεις με τις ΗΠΑ και η στάση του Τραμπ
Ένα ακόμη στοιχείο που επηρεάζει τις αποφάσεις του Ρώσου προέδρου είναι η απώλεια εμπιστοσύνης στις δυνατότητες του Ντόναλντ Τραμπ να πιέσει το Κίεβο για παραχώρηση εδαφών. «Υπήρχε αισιοδοξία στη Μόσχα ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να εξασφαλίσει το Ντονμπάς μετά την εκλογή του. Αυτή έχει πλέον εξατμιστεί», ανέφερε πηγή με γνώση των συνομιλιών.
Αν και ο Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι ο πόλεμος πλησιάζει στο τέλος του με αμερικανική βοήθεια, η ρωσική ηγεσία θεωρεί πλέον τις διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον άνευ ουσίας. Το Κίεβο, ενισχυμένο από την οικονομική και στρατιωτική υποστήριξη της ΕΕ, έχει μειώσει την εξάρτησή του από τις ΗΠΑ και δεν δείχνει διάθεση για παραχωρήσεις χωρίς ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας.
Δυσαρέσκεια στο εσωτερικό
Στο εσωτερικό, τα σημάδια δυσαρέσκειας πληθαίνουν. Από το 2026, η απαγόρευση δημοφιλών εφαρμογών μηνυμάτων και οι περιορισμοί στο διαδίκτυο έχουν προκαλέσει αντιδράσεις. Οι διακοπές κινητού ίντερνετ στη Μόσχα και σε άλλες περιοχές έχουν οδηγήσει σε οικονομικές απώλειες δισεκατομμυρίων ρουβλίων.
Η κυβέρνηση επικαλείται λόγους ασφαλείας, όμως η κοινωνική δυσαρέσκεια αυξάνεται. «Όλοι μιλούν για το ίντερνετ. Έχουμε φτάσει πιο κοντά στη Βόρεια Κορέα», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος του Κρεμλίνου. Η δημοσιογράφος Ξένια Σόμπτσακ προειδοποίησε ότι ενδέχεται σύντομα να αποκλειστούν πλήρως τα δυτικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Παράλληλα, οι αυξήσεις φόρων και ο πληθωρισμός έχουν επιβαρύνει τα νοικοκυριά, ενώ μικρές επιχειρήσεις κλείνουν. Το «κοινωνικό συμβόλαιο» που επέτρεπε στους πολίτες να αγνοούν τον πόλεμο όσο η καθημερινότητά τους έμενε σταθερή φαίνεται να έχει διαρραγεί.
Ο δείκτης ευτυχίας στη Ρωσία έπεσε στο χαμηλότερο επίπεδο 15ετίας, ενώ οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πτώση της δημοτικότητας του Πούτιν. Ο δημοσιογράφος Αλεξέι Βενεντίκτοφ θυμήθηκε πως ο Πούτιν του είχε πει, δείχνοντάς του τότε τα ποσοστά αποδοχής του μετά την προσάρτηση της Κριμαίας: «Εσύ δεν είσαι με τον λαό. Εγώ είμαι».
Φήμες για πραξικόπημα
Αν και η δυσαρέσκεια είναι εμφανής, οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι αν υπάρξει απειλή για το καθεστώς, αυτή θα προέλθει από τον στενό κύκλο του Πούτιν. Αναφορές ευρωπαϊκής υπηρεσίας πληροφοριών έφεραν στο προσκήνιο τον πρώην υπουργό Άμυνας Σεργκέι Σοϊγκού, αλλά οι πιθανότητες πραξικοπήματος θεωρούνται ελάχιστες.
Οι ρωσικές αρχές έχουν συλλάβει συνεργάτες του Σοϊγκού, απομονώνοντάς τον περαιτέρω. «Δεν έχει δημοτικότητα ούτε στήριξη στον στρατό. Δεν θα κινηθεί ποτέ εναντίον του Πούτιν», σχολίασε πρώην αξιωματούχος που τον γνωρίζει προσωπικά.
Οι Ρώσοι ολιγάρχες επίσης παραμένουν σιωπηλοί, φοβούμενοι διώξεις. «Η επιχειρηματική ελίτ παίζει ρώσικη ρουλέτα», δήλωσε ο Όλεγκ Τίνκοφ. «Όλοι περιμένουν απλώς το τέλος του».
Ο Πούτιν, πάντως, έχει αυξήσει τις δημόσιες εμφανίσεις του, επιχειρώντας να διαψεύσει τις φήμες περί απομόνωσης. «Ναι, υπάρχει νευρικότητα στις ελίτ, αλλά ο Πούτιν παραμένει ο απόλυτος ελεγκτής της κατάστασης», ανέφερε πρόσωπο με γνώση των εξελίξεων στο Κρεμλίνο.
Ευρωπαίος αξιωματούχος πληροφοριών σημείωσε ότι οι ανώτατοι παράγοντες της ρωσικής ηγεσίας «αναγνωρίζουν τα προβλήματα, αλλά δεν έχουν ακόμη αποφασίσει τι θα κάνουν για να τα αντιμετωπίσουν».
