Από την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, το Ισραήλ έχει θέσει υπό τον έλεγχό του περίπου 1.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα εδάφους, καθώς η κυβέρνηση του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει υιοθετήσει ένα πιο επιθετικό στρατιωτικό δόγμα μετά την σοβαρότερη κρίση εθνικής ασφαλείας στην ιστορία της χώρας.
Οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν έκτοτε εγκαταστήσει θέσεις στη Γάζα, τον Λίβανο και τη Συρία, ελέγχοντας γη που αντιστοιχεί περίπου στο 5% των συνόρων του Ισραήλ από το 1949, σύμφωνα με υπολογισμούς των Financial Times.
Η «ζώνη ασφαλείας» στο νότιο Λίβανο
Περισσότερο από το μισό των 1.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων βρίσκεται στο νότιο Λίβανο, περίπου 576 τετραγωνικά χιλιόμετρα, όπου οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν προχωρήσει έως και δώδεκα χιλιόμετρα. Στόχος είναι η δημιουργία μιας «ζώνης ασφαλείας» για να απωθήσουν τη Χεζμπολάχ και να μειώσουν την απειλή εκτόξευσης αντι-αρματικών πυραύλων προς τις συνοριακές κοινότητες του Ισραήλ.
Με κίτρινο χρώμα ο ισραηλινός έλεγχος στη Γάζα, με μπλε χρώμα στον Λίβανο και με κόκκινο στη Συρία
«Αυτή η ζώνη ασφαλείας εξαλείφει πλήρως την άμεση απειλή εισβολής και πυραύλων κατά των αρμάτων μάχης», δήλωσε ο Νετανιάχου τον προηγούμενο μήνα. «Ήθελαν να μας περιβάλλουν με δαχτυλίδι φωτιάς. Δημιουργήσαμε δαχτυλίδι ασφάλειας».
Κατάληψη εδαφών σε Γάζα και Συρία
Το υπόλοιπο της γης κατανέμεται ανάμεσα στη Γάζα, περίπου 206 τετραγωνικά χιλιόμετρα, και τη Συρία, περίπου 233 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Στη Γάζα, οι ισραηλινές δυνάμεις ελέγχουν πλέον πάνω από το μισό του παλαιστινιακού θύλακα. Στη Συρία, εκμεταλλεύτηκαν την κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ για να καταλάβουν θέσεις αρκετά χιλιόμετρα εντός της χώρας.
Σε αντίθεση με τη Γάζα και τον Λίβανο, όπου έχουν εκδοθεί χάρτες από το Ισραήλ, στη Συρία κανένας Ισραηλινός ή Σύριος αξιωματούχος δεν έχει δηλώσει σαφώς τη θέση των στρατευμάτων.
Στρατιωτικός έλεγχος και επιχειρήσεις
Και στα τρία εδάφη, οι ισραηλινές δυνάμεις ασκούν επιπλέον έλεγχο μέσω αεροπορικών επιδρομών, πυροβολικού, επιχειρήσεων και συλλήψεων. Στη Γάζα, επιβάλλεται επιπλέον ζώνη ασφαλείας πέρα από τη λεγόμενη Κίτρινη Γραμμή, που χωρίζει το τμήμα της Γάζας υπό ισραηλινό έλεγχο από εκείνο της Χαμάς.
Ένας αξιωματούχος του ΟΗΕ ανέφερε ότι η επιπλέον ζώνη έχει βάθος 50-100 μέτρα, μειώνοντας περαιτέρω τον θύλακα και αφήνοντας τους 2 εκατομμύρια κατοίκους σε περίπου 40% της προπολεμικής τους έκτασης.
Εντάσεις στα σύνορα με τον Λίβανο και τη Συρία
Στο νότιο Λίβανο, το Ισραήλ συνεχίζει τις επιθέσεις και έχει διατάξει τους Λιβανέζους να εγκαταλείψουν περιοχές βόρεια των θέσεων των στρατευμάτων του. Ο υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατζ έχει δεσμευθεί να διατηρήσει τον έλεγχο έως τον ποταμό Λιτάνι.
Στη Συρία, οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν πραγματοποιήσει επιχειρήσεις πέραν των συνόρων, σε εκτεταμένη περιοχή 50 χιλιομέτρων εντός της συριακής επικράτειας. Οι Financial Times υπολόγισαν τη στρατιωτική παρουσία χαρτογραφώντας επιβεβαιωμένες βάσεις των IDF, που καλύπτουν περίπου 233 τετραγωνικά χιλιόμετρα, από το Όρος Ερμών έως την εγκαταλελειμμένη βάση στη Μααρίγια.
Στρατηγική και δηλώσεις Ισραηλινών αξιωματούχων
Οι ισραηλινές αρχές αρνήθηκαν να σχολιάσουν τους υπολογισμούς, δηλώνοντας ότι τα στρατεύματα «αναπτύσσονται σε περιοχές κοντά στα σύνορα και σε διάφορες επιχειρησιακές ζώνες», σύμφωνα με τις οδηγίες της πολιτικής ηγεσίας και τις αξιολογήσεις της επιχειρησιακής κατάστασης.
Αξιωματούχοι έχουν ξεκαθαρίσει πως σκοπεύουν να διατηρήσουν μόνιμη ζώνη ασφαλείας στη Γάζα, ενώ έχουν ισοπεδώσει μεγάλες εκτάσεις κατά μήκος των συνόρων. Ωστόσο, για τον Λίβανο έχουν σταλεί διαφορετικά μηνύματα.
Επίσης, ο Νετανιάχου δήλωσε πρόσφατα ότι οι δυνάμεις του «δεν φεύγουν», ενώ ο στρατός ισοπεδώνει χωριά κοντά στα σύνορα, σε επιχείρηση που ο Κατζ συνέκρινε με το «μοντέλο στη Γάζα».
Τέλος, διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι ιδιωτικά, οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων ο υπουργός Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ, υποστηρίζουν πως το Ισραήλ δεν έχει εδαφικές φιλοδοξίες στον Λίβανο.
