Έντονος προβληματισμός επικρατεί στην Κούβα, καθώς η απειλή των ΗΠΑ φαίνεται να σκιάζει τη χώρα. Οι συνεχείς διακοπές ρεύματος, οι ελλείψεις καυσίμων, η οικονομική κατάρρευση και η ασφυκτική πίεση από την Ουάσινγκτον έχουν μετατρέψει την καθημερινότητα των πολιτών σε έναν διαρκή αγώνα επιβίωσης, σύμφωνα με το CNN.
Την ίδια στιγμή, η αιφνιδιαστική επίσκεψη του διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, στην Κούβα, αλλά και οι πληροφορίες περί πιθανής δίωξης του Ραούλ Κάστρο, επανέφεραν στο προσκήνιο μνήμες Ψυχρού Πολέμου και φόβους για μια ανοιχτή σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Κούβας.
Οι αρχές στην Aβάνα καλούν δημόσια τους πολίτες να προετοιμαστούν ακόμη και για το ενδεχόμενο μιας «υποθετικής στρατιωτικής επίθεσης», ενώ κρατικές υπηρεσίες και δημόσιοι φορείς καταρτίζουν ήδη σχέδια έκτακτης ανάγκης. Σε μια χώρα που βιώνει εδώ και καιρό βαθιά κρίση, η αίσθηση ότι «κάτι μεγάλο πλησιάζει» εξαπλώνεται ολοένα και περισσότερο στην κοινωνία.
Η επίσκεψη του διευθυντή της CIA στην Αβάνα
Η άφιξη του διευθυντή της CIA Τζον Ράτκλιφ στην Αβάνα αυτή την εβδομάδα, με ένα καθόλου διακριτικό αεροσκάφος που έφερε τη σήμανση «United States of America», προκάλεσε σοκ σε πολλούς Κουβανούς. Ήταν το πιο σαφές σημάδι ότι οι εντάσεις φτάνουν σε κρίσιμο σημείο.
Αν για την κουβανική κυβέρνηση οι ΗΠΑ αποτελούν την «Αυτοκρατορία του Κακού», τότε ο επικεφαλής της CIA — της υπηρεσίας που τη δεκαετία του 1960 επινόησε ευφάνταστα σχέδια δολοφονίας του Φιντέλ Κάστρο — είναι σχεδόν ο ίδιος ο «Εωσφόρος».
REUTERS/Norlys Perez BEST QUALITY AVAILABLE TPX IMAGES OF THE DAY
Στις φωτογραφίες που δημοσιοποίησε η CIA, οι Κουβανοί αξιωματούχοι των μυστικών υπηρεσιών υποδέχονται τους Αμερικανούς ομολόγους τους σε ένα πρωτόκολλο οίκου με βαριές κουρτίνες και ένα τραπέζι γεμάτο λουλούδια. Εκτός από τον Ράτκλιφ, τα πρόσωπα των Αμερικανών αξιωματούχων είναι θολά για λόγους ασφαλείας.
«Είναι το αποκορύφωμα της ιστορικής ειρωνείας», σχολίασε ο Πίτερ Κόρνμπλου, συγγραφέας του βιβλίου Back Channel to Cuba, αναφερόμενος στην αιφνιδιαστική παρουσία του Αμερικανού επικεφαλής της CIA στο νησί. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η αποστολή του Ράτκλιφ είχε χαρακτήρα «διπλωματίας υποταγής».
Σύμφωνα με ανακοίνωση της κουβανικής κυβέρνησης, κατά τη διάρκεια της συνάντησης οι Κουβανοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι η χώρα τους δεν αποτελεί απειλή για τις ΗΠΑ, αντικρούοντας τη νομική βάση του αμερικανικού αποκλεισμού. Ωστόσο, ο Ράτκλιφ κατηγόρησε την Κούβα ότι φιλοξενεί ρωσικούς και κινεζικούς σταθμούς παρακολούθησης στο έδαφός της.
Σκιά εισβολής και πολιτικές αναταράξεις
Λίγες ώρες μετά την αναχώρηση του Ράτκλιφ από την Αβάνα, διέρρευσε ότι Αμερικανοί εισαγγελείς εξετάζουν την απαγγελία κατηγοριών εις βάρος του Ραούλ Κάστρο για την υπόθεση της κατάρριψης δύο αεροσκαφών το 1996. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε δραματική κλιμάκωση και πιθανή ρήξη των διπλωματικών σχέσεων.
Κουβανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι σε περίπτωση απαγγελίας κατηγοριών, θα θεωρήσουν πως τελείωσε κάθε διαπραγμάτευση και θα υπερασπιστούν τη χώρα «μέχρις εσχάτων». «Είμαστε έτοιμοι», είπε ο Πρόεδρος της Κούβας Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ την Πρωτομαγιά, «να δώσουμε τη ζωή μας για την επανάσταση».
Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης δημοσιεύουν εικόνες πολιτών που εκπαιδεύονται στρατιωτικά, στο πλαίσιο της «μάχης ολόκληρου του λαού» που είχε οραματιστεί ο Φιντέλ Κάστρο. Παρά τον παλαιό εξοπλισμό, ιστορικοί εκτιμούν ότι οι Κουβανοί θα μπορούσαν να προβάλουν σθεναρή αντίσταση σε ενδεχόμενη επίθεση.
Η καθημερινότητα υπό κατάρρευση
Καθώς η κρίση βαθαίνει και οι διακοπές ρεύματος διαρκούν όλη μέρα, πολλοί Κουβανοί δηλώνουν πως ακόμη και μια σύγκρουση θα ήταν προτιμότερη από τη συνεχή εξαθλίωση. Τα νοσοκομεία στερούνται βασικών φαρμάκων, τα τρόφιμα σαπίζουν στα ψυγεία και τα σκουπίδια συσσωρεύονται στους δρόμους.
Η πετρελαϊκή πολιορκία των ΗΠΑ έχει εξαντλήσει τα αποθέματα της χώρας, ενώ νέες κυρώσεις εμποδίζουν τις θαλάσσιες μεταφορές. Οι τιμές των τροφίμων εκτοξεύονται, προκαλώντας κύμα διαμαρτυριών. «Αν πεθάνει το μισό μας, ας πεθάνει», είπε μια γυναίκα σε διαδήλωση στην Αβάνα, «τουλάχιστον το άλλο μισό θα ζήσει με ειρήνη».
Η κυβέρνηση καλεί τον πληθυσμό να προετοιμαστεί για κάθε ενδεχόμενο. Η Πολιτική Προστασία της Κούβας διένειμε οδηγό για το πώς να ενεργήσουν οι οικογένειες σε περίπτωση στρατιωτικής επίθεσης, προτείνοντας αποθήκευση τροφίμων και νερού. Όπως είπε ένας κάτοικος της Αβάνας, «μας λένε να προετοιμαστούμε σαν να έρχεται τυφώνας — αλλά έχουμε ήδη ξεμείνει από τα πάντα».
