Τη δημιουργία ενός αποταμιευτικού λογαριασμού με κρατική ενίσχυση των καταθέσεων για κάθε νέα γέννηση προτείνει, μεταξύ άλλων, το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), στο πλαίσιο της παρουσίασης της μελέτης «Αποταμιευτικοί Λογαριασμοί Νοικοκυριών για Επενδύσεις στην Κεφαλαιαγορά».
Η έρευνα εισηγείται τη δημιουργία δύο συμπληρωματικών αποταμιευτικών προγραμμάτων για τον ευρύ πληθυσμό, βασισμένων σε διεθνείς καλές πρακτικές.
Τα ελληνικά νοικοκυριά και το αποταμιευτικό κενό
Η ελληνική οικονομία μετά την κρίση παρουσιάζει συστηματικό αποταμιευτικό έλλειμμα και χαμηλή συμμετοχή των νοικοκυριών στην οργανωμένη κεφαλαιαγορά.
Το διαχρονικό αυτό έλλειμμα, που περιορίζει τη δυνατότητα χρηματοδότησης παραγωγικών επενδύσεων και ενίσχυσης της ανάπτυξης, υπογράμμισε ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ και Καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Νίκος Βέττας.
Όπως ανέφερε, «η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι καλά σχεδιασμένα και στοχευμένα κίνητρα για μακροχρόνια αποταμίευση μπορούν να κινητοποιήσουν ιδιωτικούς πόρους με σημαντικά οφέλη για την οικονομία και την κοινωνία συνολικά».
Οι προτεινόμενοι λογαριασμοί, σύμφωνα με τον ίδιο, αποσκοπούν στην ενίσχυση της συμμετοχής των νοικοκυριών στην κεφαλαιαγορά, την καλλιέργεια οικονομικής παιδείας και τη δημιουργία ισχυρότερων αποταμιευτικών βάσεων για το μέλλον.
Ο κ. Βέττας τόνισε ότι ο αποτελεσματικός σχεδιασμός των κινήτρων είναι κρίσιμος, ώστε τα οφέλη να είναι διατηρήσιμα και πολλαπλάσια του δημοσιονομικού κόστους σε βάθος χρόνου.
Η σημασία για την κεφαλαιαγορά
Από την πλευρά του, ο Γιάννος Κοντόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Euronext Athens, επισήμανε πως «η δημιουργία ενός σύγχρονου αποταμιευτικού λογαριασμού επενδύσεων αποτελεί απολύτως αναγκαία συνθήκη για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη της ελληνικής κεφαλαιαγοράς και της οικονομίας συνολικά».
Όπως πρόσθεσε, η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι οι πολίτες εξοικειώνονται με την αποταμίευση και την επένδυση όταν έχουν πρόσβαση σε απλά, αξιόπιστα και μακροπρόθεσμα εργαλεία. Στόχος είναι η κινητοποίηση εγχώριων κεφαλαίων προς παραγωγικές επενδύσεις και η ενίσχυση της συμμετοχής των νοικοκυριών.
«Σε μια περίοδο που η ελληνική οικονομία έχει ενισχύσει την εικόνα της και η κεφαλαιαγορά αναβαθμίζεται διεθνώς, πρέπει να καλλιεργήσουμε μια νέα κουλτούρα αποταμίευσης και επένδυσης», σημείωσε.
Σύμφωνα με τη μελέτη, κάθε 1 ευρώ δημοσιονομικού κόστους για την εφαρμογή των κινήτρων μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του πραγματικού εθνικού εισοδήματος έως και 2 ευρώ σε βάθος πενταετίας.
Παράλληλα, με μέσο ετήσιο δημοσιονομικό κόστος 100 εκατ. ευρώ, οι καθαρές νέες επενδύσεις στην οικονομία εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τα 300 εκατ. ευρώ ετησίως.
Οι προτάσεις του ΙΟΒΕ
Η μελέτη προτείνει δύο προγράμματα:
1. Τον Ατομικό Αποταμιευτικό Επενδυτικό Λογαριασμό (ΑΠΕΛ), για μακροπρόθεσμες επενδύσεις σε χαρτοφυλάκια κινητών αξιών με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά.
Η συμμετοχή είναι προαιρετική και θα συνοδεύεται από έκπτωση φόρου που αυξάνεται ανάλογα με τη συμμετοχή και τη διάρκεια διακράτησης, έως πέντε έτη. Η στόχευση αφορά νοικοκυριά μεσαίων εισοδημάτων, ενώ θα υπάρχει πλαφόν στο κίνητρο για περιορισμό του δημοσιονομικού κόστους.
- Δείτε αναλυτικά την έρευνα εδώ
2. Τον Παιδικό Αποταμιευτικό Επενδυτικό Λογαριασμό (ΠΑΠΕΛ), που θα ανοίγει με τη γέννηση κάθε παιδιού. Οι πόροι θα επενδύονται μακροπρόθεσμα σε επιλεγμένα χαρτοφυλάκια, παρόμοια με τον ΑΠΕΛ.
Οι γονείς θα μπορούν να καταθέτουν επιπλέον ποσά κάθε χρόνο, λαμβάνοντας δημοσιονομική επιβράβευση μέσω πρόσθετων μεταβιβάσεων στον ίδιο λογαριασμό.
Οι πόροι του λογαριασμού θα χρησιμοποιούνται χωρίς φορολογική επιβάρυνση μόνο μετά την ενηλικίωση του παιδιού, συμβάλλοντας παράλληλα και στην αντιμετώπιση των δημογραφικών προκλήσεων.
