Έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί τα κουνούπια φαίνεται να προτιμούν συγκεκριμένους ανθρώπους, ενώ αφήνουν άλλους σχεδόν ανεπηρέαστους; Οι επιστήμονες υποστηρίζουν πλέον ότι αυτό δεν είναι τυχαίο, αλλά σχετίζεται με ένα πολύπλοκο «χημικό αποτύπωμα» που εκπέμπει κάθε οργανισμός.
«Δεν πρόκειται για μύθο – ορισμένοι άνθρωποι είναι πραγματικά πιο ελκυστικοί για τα κουνούπια», εξηγεί ο ειδικός στην ιατρική εντομολογία Φρεντερίκ Σιμάρ από το Γαλλικό Ινστιτούτο Έρευνας για την Ανάπτυξη. Όπως σημειώνει, η ελκυστικότητα αυτή μπορεί να αλλάζει ανάλογα με τη φυσική κατάσταση και τις συνθήκες.
Τι «τραβά» τα κουνούπια
Τα θηλυκά κουνούπια, που είναι και εκείνα που τσιμπούν, εντοπίζουν τους ανθρώπους μέσω διαφόρων σημάτων: του διοξειδίου του άνθρακα που εκπνέουμε, της θερμότητας του σώματος, της υγρασίας και κυρίως της οσμής του δέρματος.
Οι επιστήμονες γνωρίζουν εδώ και δεκαετίες ότι το διοξείδιο του άνθρακα αποτελεί το πρώτο «κάλεσμα» για τα κουνούπια. Όταν πλησιάσουν αρκετά, αρχίζουν να ανιχνεύουν τις χημικές ενώσεις που εκπέμπει το δέρμα μας, οι οποίες διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Μάλιστα, έρευνες δείχνουν ότι ο ανθρώπινος οργανισμός παράγει εκατοντάδες διαφορετικές οσμηρές ενώσεις, όμως μόνο ορισμένες φαίνεται να λειτουργούν ως ισχυρός «μαγνήτης» για τα κουνούπια.
Οι θεωρίες που δεν επιβεβαιώνονται
Παρά τις δημοφιλείς αντιλήψεις, οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η ομάδα αίματος ή το χρώμα μαλλιών και ματιών επηρεάζουν σημαντικά την προτίμηση των κουνουπιών.
Αντίθετα, η μικροχλωρίδα του δέρματος και οι ουσίες που παράγει φαίνεται να παίζουν καθοριστικό ρόλο.
Η ουσία που τα… ξετρελαίνει
Σε πρόσφατη έρευνα, επιστήμονες μελέτησαν το πώς αντιδρούν κουνούπια του είδους Aedes aegypti σε διαφορετικούς ανθρώπους. Οι ερευνητές εντόπισαν 27 χημικές ενώσεις που φαίνεται να προσελκύουν ιδιαίτερα τα έντομα.
Ξεχώρισε κυρίως μία ουσία, η «1-octen-3-ol», γνωστή και ως «αλκοόλη των μανιταριών». Ακόμη και μικρή αύξηση της συγκεκριμένης ένωσης στο δέρμα ήταν αρκετή ώστε κάποιοι άνθρωποι να γίνουν σημαντικά πιο ελκυστικοί για τα κουνούπια.
Το αλκοόλ αυξάνει τις πιθανότητες
Η κατανάλωση αλκοόλ και ειδικά μπίρας φαίνεται επίσης να επηρεάζει τη συμπεριφορά των κουνουπιών. Σύμφωνα με μελέτες, το αλκοόλ αυξάνει τη θερμοκρασία του σώματος, αλλάζει την οσμή του δέρματος και ενισχύει την παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα.
Σε πειράματα που έγιναν σε Αφρική και Ευρώπη, όσοι είχαν καταναλώσει μπίρα προσέλκυαν περισσότερα κουνούπια σε σχέση με όσους δεν είχαν πιει αλκοόλ.
Η κλιματική αλλαγή φέρνει νέα απειλή
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η εξάπλωση των κουνουπιών γίνεται όλο και μεγαλύτερη λόγω της κλιματικής αλλαγής. Είδη που μεταδίδουν ασθένειες όπως δάγκειο πυρετό, chikungunya και ελονοσία εμφανίζονται πλέον σε περιοχές όπου παλαιότερα δεν επιβίωναν.
Πώς να προστατευτείτε
Οι ειδικοί συνιστούν τη χρήση εντομοαπωθητικών, κουνουπιέρας και ρούχων που καλύπτουν το σώμα. Παράλληλα, προτείνουν περιορισμό της κατανάλωσης αλκοόλ και αποφυγή βαριών γευμάτων, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες.
