Ερευνητές του Πανεπιστημίου Κιότο εντόπισαν ένα έως τώρα άγνωστο σεισμικό σήμα, μια ιδιαίτερη «φάση διακοπής», που υποδηλώνει τη στιγμή κατά την οποία οι μεγάλοι σεισμοί σταματούν να παράγονται από ένα ρήγμα. Τα ευρήματα, τα οποία δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Science, ενδέχεται να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο μηχανικοί και σεισμολόγοι εκτιμούν τους κινδύνους κοντά σε μεγάλα ρήγματα.

Η ανακάλυψη, που παρουσιάστηκε σύμφωνα με το preventionweb.net, ξεκίνησε όταν ο Jesse Kearse και ο Yoshihiro Kaneko παρατήρησαν μια επαναλαμβανόμενη αρνητική φάση στα σεισμικά δεδομένα που καταγράφονται κοντά σε ρήγματα — ένα μοτίβο που δεν ταίριαζε με τα υπάρχοντα μοντέλα δυναμικής ρήξης. «Η μελέτη αυτή ξεκίνησε στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας να κατανοήσουμε καλύτερα τις σεισμικές καταγραφές κοντά σε ρήγματα και να τις ερμηνεύσουμε σε σχέση με τη διαδικασία της σεισμικής πηγής», ανέφερε ο Kearse.

Η ομάδα συνδύασε καταγεγραμμένες κινήσεις του εδάφους με δορυφορικές μετρήσεις και αριθμητικές προσομοιώσεις δυναμικής ρήξης, προκειμένου να εντοπίσει την προέλευση της ανωμαλίας. Συγκρίνοντας τα πραγματικά δεδομένα με τις προβλέψεις των μοντέλων, συνέδεσαν την αρνητική φάση με τη διαδικασία τερματισμού του σεισμού.

Η φάση τερματισμού αναγνωρίστηκε ως ένα συνεκτικό σήμα που εμφανίζεται σε πολλές καταγραφές κοντινού πεδίου μεγάλων σεισμών οριζόντιας ολίσθησης. Εμφανίζεται πιο καθαρά κοντά στα άκρα της ρήξης, συνδέοντάς την άμεσα με το πού και πώς ολοκληρώνεται ένας σεισμός.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα ισχυρότερα σήματα παράγονται όταν η ρήξη σταματά απότομα, αντί να εξασθενεί σταδιακά. Αυτή η διαφορά έχει κρίσιμη σημασία για τη δημόσια ασφάλεια, καθώς η φάση διακοπής προκαλεί παρατεταμένες εδαφικές κινήσεις τύπου μαστίγιου, που αποτελούν σοβαρή πρόκληση για τη δομική μηχανική.

Τα μοντέλα εκτίμησης κινδύνου, σύμφωνα με τους επιστήμονες, πρέπει να λαμβάνουν υπόψη αυτές τις κινήσεις, ιδιαίτερα κοντά στα άκρα των ρηγμάτων και στα εσωτερικά όρια τμημάτων, όπου η απότομη διακοπή είναι πιο πιθανή.

Μέχρι σήμερα, η διακοπή της ρήξης αποτελούσε ένα από τα πιο δύσκολα στάδια ενός σεισμού για παρατήρηση σε πραγματικό χρόνο. Η αναγνώριση της φάσης διακοπής προσφέρει στους σεισμολόγους ένα νέο, αποτελεσματικό εργαλείο για τη μελέτη αυτής της κρίσιμης διεργασίας.

Η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει να επεκτείνει την ανάλυσή της σε παγκόσμιο επίπεδο, αξιοποιώντας τον κατάλογο παρατηρήσεων κοντά στα ρήγματα, με στόχο την πληρέστερη κατανόηση της δυναμικής μεγάλων σεισμών. Όπως σημείωσε το Scientific American, οι επιστήμονες θεωρούν ότι η φάση διακοπής μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση των προβλέψεων για το πού η σεισμική δόνηση ενδέχεται να είναι πιο έντονη.