Μια από τις μεγαλύτερες ιστορικές πλάνες των τελευταίων πεντακοσίων ετών φαίνεται πως καταρρέει οριστικά, καθώς νέα στοιχεία του DNA αποκαλύπτουν μια διαφορετική ταυτότητα για τον Χριστόφορο Κολόμβο. Ο άνθρωπος που συνέδεσε το όνομά του με την ανακάλυψη της Αμερικής και άλλαξε τον ρου της παγκόσμιας ιστορίας δεν ήταν, όπως διδάσκουν τα σχολικά βιβλία, Ιταλός θαλασσοπόρος από τη Γένοβα, αλλά Ισπανός ευγενής από τη Γαλικία.

Σύμφωνα με πολυσέλιδη μελέτη που είδε το φως της δημοσιότητας, διεθνής ομάδα επιστημόνων κατάφερε να «σπάσει» τον κώδικα σιωπής που ο ίδιος ο Κολόμβος είχε επιβάλει γύρω από την καταγωγή του. Οι ερευνητές προχώρησαν σε εκταφή δώδεκα σωρών απογόνων του από κρύπτη έξω από τη Σεβίλλη, με στόχο την ανακατασκευή του γενεαλογικού του δέντρου.

Χρησιμοποιώντας προηγμένες μεθόδους αλληλούχισης DNA και υπολογιστική ανάλυση «εικονικής αφαίρεσης» (Virtual Knock-out), κατέληξαν σε συμπέρασμα που προκαλεί σεισμό στην ακαδημαϊκή κοινότητα. Οι απόγονοι του Κολόμβου φέρουν γενετικά αποτυπώματα ταυτόσημα με εκείνα των ευγενών οίκων των Σοτομαγιόρ στη Γαλικία και των Χούνιγα στη Ναβάρα.

Η ανατροπή της παραδοσιακής θεωρίας

Η αποκάλυψη αυτή ανατρέπει την καθιερωμένη άποψη που ήθελε τον Κολόμβο γιο υφαντουργού μαλλιού από τη Γένοβα. Αντίθετα, τα νέα ευρήματα τον τοποθετούν στο επίκεντρο της ισπανικής αριστοκρατίας του 15ου αιώνα.

Οι επιστήμονες εντόπισαν τον Pedro Álvarez de Sotomayor ως τον κρίσιμο γενετικό σύνδεσμο που ενώνει τον εξερευνητή με τη βόρεια Ισπανία, προσφέροντας για πρώτη φορά βιολογικά δεδομένα που στηρίζουν τη γαλικιανή του προέλευση.

Το μυστήριο της ταυτότητας

Το ερώτημα που πλέον απασχολεί τους ιστορικούς είναι το κίνητρο πίσω από αυτή τη συστηματική απόκρυψη. Γιατί ένας γόνος ισπανικής αριστοκρατίας να παρουσιάζεται ως αυτοδημιούργητος Ιταλός ναυτικός;

Αναλυτές εκτιμούν ότι η συγκάλυψη της ταυτότητάς του ίσως ήταν αναγκαία για να εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση των ταξιδιών του από το ισπανικό στέμμα ή για να αποφύγει πολιτικές αντιπαλότητες που χαρακτήριζαν τότε τους ισχυρούς οίκους της Ιβηρικής.

Η συμβολή της επιστήμης

Ανεξάρτητα από τα κίνητρα της μυστικοπάθειας του Κολόμβου, η επιστήμη του 21ου αιώνα, μέσα από την παλαιογενετική, ρίχνει φως στις σκιές του παρελθόντος. Η ανακάλυψη αυτή δεν αναθεωρεί μόνο την προσωπική ιστορία ενός ανθρώπου, αλλά οδηγεί σε επανεκτίμηση ολόκληρης της εποχής των ανακαλύψεων.

Όπως δείχνουν τα νέα δεδομένα, ακόμη και τα πιο καλά φυλαγμένα μυστικά της ιστορίας δεν μπορούν να μείνουν για πάντα κρυμμένα από το DNA.