Στην εκπομπή των ΝΕΩΝ «15 λεπτά» με τον Γιώργο Παπαχρήστο στο YouTube, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου μίλησε για το σχέδιο ελέγχου ηλικίας στα social media, εστιάζοντας στις πλατφόρμες όπως το TikTok και το Instagram.
Εξηγώντας τι ακριβώς θα γίνει με το νέο μέτρο που ανακοινώθηκε για την προσβασιμότητα των ανηλίκων κάτω των 15 στα social media ο υπουργός σημείωσε: «Το συγκεκριμένο θέμα με απασχολεί και ως υπουργό αλλά και ως πατέρα τριών παιδιών 15, 15 και 17 χρονών. Πέρασα και εγώ ως γονέας σε αυτό το στάδιο του γυμνασίου, όπου τα παιδιά ακόμα δεν έχουν φτιάξει άμυνες. Δεν έχει αν θέλετε το μυαλό τους δομηθεί έτσι ώστε να βάζουν φρένο εκεί που πρέπει. Γι’ αυτό και πολύ περισσότερο, και γιατί πρέπει αλλά και γιατί το βίωσα, θεώρησα ότι πρέπει να προχωρήσουμε».
Ο υπουργός εξήγησε ότι από την 1η Ιανουαρίου του 2027 οι πλατφόρμες θα πρέπει να αποκλείουν παιδιά κάτω των 15 ετών από την πρόσβαση στις υπηρεσίες τους. «Οι πλατφόρμες ξέρουν πολύ καλά την ηλικία των χρηστών, ακόμα κι αν δηλώνουν ψευδή στοιχεία. Οι αλγόριθμοι τους καταλαβαίνουν από το περιεχόμενο που βλέπουν τα παιδιά».
Παράλληλα, σημείωσε πως η Ευρώπη διαθέτει πλέον έναν μηχανισμό επιβεβαίωσης ηλικίας και ότι η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα που τον εφαρμόζει. «Η Ευρώπη αποφάσισε πέρσι να φτιάξει έναν κοινό μηχανισμό επιβεβαίωσης ηλικίας. Στην Ελλάδα αυτό υπάρχει ήδη και είναι το Kids Wallet».
«Το Kids Wallet είναι ένα ψηφιακό πορτοφόλι, όπως είναι και το κανονικό μας. Δεν είναι πορτοφόλι με χρήματα. Είναι ένα πορτοφόλι που περιέχει ψηφιακά έγγραφα, μεταξύ των οποίων και η ταυτότητα του παιδιού. Δεν δίνει κανένα προσωπικό δεδομένο, ούτε καν την ημερομηνία γέννησης. Απλώς ενημερώνει την πλατφόρμα αν ο χρήστης είναι πάνω ή κάτω από 15».
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου ανέφερε ότι η εφαρμογή του μέτρου καθορίστηκε για το 2027, καθώς απαιτείται χρόνος για την ευρωπαϊκή διαδικασία έγκρισης του νομοσχεδίου, αλλά και για την ενημέρωση μαθητών, γονέων και εκπαιδευτικών. «Πρέπει να περάσει από τη διαδικασία ελέγχου συμβατότητας με την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Το καλοκαίρι θα περάσει από τη Βουλή και τον Σεπτέμβριο θα συζητήσουμε στα σχολεία με τα παιδιά και τους γονείς».
«Κυρίως οι γονείς πρέπει να εκπαιδευτούν. Αν ένα παιδί πάρει το κινητό του γονιού του για να δώσει τη δική του ηλικία στην πλατφόρμα, δεν κάνουμε τίποτα. Θέλουμε χρόνο για να προσαρμοστούν και οι πλατφόρμες και να υπάρξει ενημέρωση».
Όπως είπε, οι πλατφόρμες έχουν ήδη ενημερωθεί για την ελληνική πρωτοβουλία. «Το ξέρουν πολύ καλά. Προσπαθήσαμε να το φέρουμε πιο κοντά στις πλατφόρμες και να τους πούμε ότι η Ευρώπη έχει εργαλείο επιβεβαίωσης ηλικίας. Ελάτε να το δοκιμάσουμε στην Ελλάδα. Δεν δέχτηκαν μέχρι σήμερα να το τρέξουμε πιλοτικά».
Αναφερόμενος στην ευρωπαϊκή διάσταση, τόνισε: «Θεωρώ πως όσο η Ευρώπη κινείται ενωμένα, θα έχουν λιγότερες διεξόδους. Είναι σημαντικό ότι βγήκαμε μπροστά. Ο πρωθυπουργός μίλησε σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο για αυτή την ανάγκη».
Για την εφαρμογή και τα παραδείγματα του εξωτερικού
«Στην Αυστραλία δούλεψε αλλά όχι στο 100%. Δεν είχαν το εργαλείο επιβεβαίωσης ηλικίας και τα παιδιά βρήκαν τρόπους να το παρακάμψουν, είτε δείχνοντας φωτογραφίες των γονιών τους είτε χρησιμοποιώντας VPN. Εμείς πάμε να το βελτιώσουμε, μαθαίνοντας από το παράδειγμα της Αυστραλίας».
Σχετικά με το παράδειγμα της Εσθονίας, σχολίασε: «Σε έναν κανονικό κόσμο με κανονικές πλατφόρμες, αυτό θα έπρεπε να γίνει. Κι εγώ δεν θα ήθελα να απαγορεύσουμε. Οι απαγορεύσεις γεννούν αντίθετα αποτελέσματα. Οι πλατφόρμες θα έπρεπε να αποσυνδέουν τα παιδιά μετά από κάποιο χρόνο χρήσης, αλλά δεν το κάνουν».
«Δεν παρουσιάζουμε την τέλεια λύση. Πάμε να το ξεκινήσουμε και να περάσουμε το μήνυμα ότι παιδιά κάτω των 15 δεν πρέπει να μπαίνουν στις πλατφόρμες. Και οι γονείς πρέπει να το καταλάβουν. Γίνεται ζημιά στα παιδιά τους, στην ψυχική τους υγεία και στον τρόπο που αναπτύσσονται».
«Στη Γαλλία νομοθέτησαν, αλλά δεν έχουν περάσει ακόμη στη φάση υλοποίησης. Από 1η Σεπτεμβρίου θα εφαρμοστεί. Ακολουθούμε την ίδια νομική οδό».
Για το όριο ηλικίας και τις υπόλοιπες απαγορεύσεις
«Ακολουθήσαμε τις απόψεις των ειδικών στην παιδοψυχολογία και συνδέσαμε το όριο με τις σχολικές τάξεις. Μέχρι και το Γυμνάσιο τα παιδιά είναι πιο ευάλωτα. Από το Λύκειο και μετά, τα παιδιά ωριμάζουν διαφορετικά».
Ο υπουργός αναφέρθηκε και σε άλλα ζητήματα που αφορούν τους ανηλίκους. «Για το αλκοόλ και τα καπνικά προϊόντα, το υπουργείο Υγείας πέρασε νέα νομοθεσία βασισμένη στην ίδια λογική. Με το Kids Wallet πλέον δεν μπορούν να παραχαράξουν ψηφιακά ταυτότητες και να μπαίνουν σε μπαρ ή να αγοράζουν προϊόντα που απαγορεύονται».
«Θα πρέπει να δείχνουν ταυτότητα, φυσική ή ψηφιακή. Τα μπαρ το θέλουν αυτό. Πολλές φορές υπήρχαν παιδιά που έδειχναν ψεύτικες ταυτότητες και έμπαιναν. Τώρα αυτό σταματά. Και φυσικά θα δούμε και θέματα όπως η τεχνητή νοημοσύνη, οι σχέσεις των παιδιών με τα ρομπότ και το gaming. Αυτή είναι η αρχή για τα social media, αλλά η προστασία θα επεκταθεί».
Οι πλατφόρμες που αφορά η απαγόρευση
«Μιλάμε για πλατφόρμες που έχουν περιεχόμενο και ασταμάτητο scrolling. Δηλαδή TikTok, Instagram, Facebook και Snapchat».
Για το YouTube είπε: «Είναι ένα κομμάτι που θέλει συζήτηση. Έχει και εκπαιδευτική διάσταση. Στις ΗΠΑ υπήρξε καταδικαστική απόφαση για την εθιστική του λειτουργία, αλλά στην Ευρώπη το εξετάζουμε ακόμη».
Για τα τρολ και την ονομαστικοποίηση λογαριασμών
«Είναι ένα τεράστιο ζήτημα. Μπορεί καθένας να πει ό,τι θέλει, έχουμε ελευθερία γνώμης, αλλά πρέπει να σηκώνει το χέρι και να λέει “εγώ είμαι ο Παπαστεργίου και αυτή είναι η άποψή μου”. Το να δημιουργείς στρατούς που σπιλώνουν συνειδήσεις και χαρακτήρες είναι καταστροφικό. Η Ευρώπη πρέπει να επιμείνει στην ονομαστικοποίηση των λογαριασμών».
«Πρέπει να πάμε κοινά ευρωπαϊκά. Είναι θέμα δημοκρατίας και ποιότητας του δημόσιου λόγου. Μας αφορά όλους».
