Πέντε βασικά συμπεράσματα από το διάγγελμα του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για το Ιράν, έναν και πλέον μήνα μετά την έναρξη του πολέμου, καταγράφει η αμερικανική εφημερίδα New York Times. Ο Τραμπ απηύθυνε τηλεοπτικό μήνυμα σε prime-time, επιχειρώντας να εξηγήσει γιατί θεωρεί τη σύγκρουση αναγκαία για τα συμφέροντα των ΗΠΑ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι οι ιρανικές στρατιωτικές δυνατότητες έχουν «περιοριστεί δραματικά» και ότι εγκαταστάσεις παραγωγής όπλων έχουν καταστραφεί. Εμφανίστηκε καθησυχαστικός προς τους πολίτες που ανησυχούν για το κόστος του πολέμου, εκτιμώντας ότι η σύγκρουση θα τερματιστεί εντός τριών εβδομάδων.
Ασάφεια ως προς την πορεία εξόδου
Ο Τραμπ δεν παρουσίασε σαφές σχέδιο απεμπλοκής, ταλαντευόμενος μεταξύ της στήριξης διαπραγματεύσεων και της υπόσχεσης για κλιμάκωση. «Είμαστε σε καλό δρόμο για να ολοκληρώσουμε όλους τους στρατιωτικούς στόχους της Αμερικής σύντομα», ανέφερε, προσθέτοντας: ««Θα τους χτυπήσουμε εξαιρετικά σκληρά. Τις επόμενες δύο με τρεις εβδομάδες, θα τους επαναφέρουμε στη Λίθινη εποχή όπου ανήκουν. Εν τω μεταξύ, οι συζητήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη».
Το Ιράν από την πλευρά του δηλώνει ότι δεν υπάρχουν απευθείας συνομιλίες με τις ΗΠΑ. Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν πως η Τεχεράνη θέλει να διατηρήσει ανοιχτά τα κανάλια επικοινωνίας, χωρίς ωστόσο να είναι διατεθειμένη σε παραχωρήσεις.
Κάλεσε τους Αμερικανούς να δουν τον πόλεμο από μια προοπτική
Ο πρόεδρος εμφανίστηκε ευαίσθητος στην κριτική ότι έχει εμπλέξει τις ΗΠΑ σε μια μακρά σύγκρουση με οικονομικές συνέπειες. Επικαλέστηκε παραδείγματα από τον Α’ και Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το Βιετνάμ, την Κορέα και το Ιράκ, για να δείξει ότι η παρούσα εκστρατεία είναι μικρότερης διάρκειας.
«Είναι πολύ σημαντικό να δούμε αυτή τη σύγκρουση από μια προοπτική» δήλωσε ο Τραμπ και πρόσθεσε ότι ο πόλεμος αποτελεί «επένδυση στο μέλλον των παιδιών σας και των εγγονιών σας».
Το ουράνιο του Ισφαχάν και οι πυρηνικές εγκαταστάσεις
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Τραμπ εξέταζε αποστολή για την εξαγωγή του ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού από το Ισφαχάν. Ωστόσο, δήλωσε ότι οι πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν έχουν πληγεί τόσο σοβαρά που «θα χρειαστούν μήνες για να πλησιάσει κανείς την πυρηνική σκόνη».
Παράλληλα, ανέφερε πως οι ΗΠΑ παρακολουθούν τις εγκαταστάσεις με δορυφόρους και θα αντιδράσουν άμεσα σε οποιαδήποτε ιρανική προσπάθεια ανάκτησης του υλικού.
Είναι πιθανό ο Τραμπ να μπλοφάρει μετά από εβδομάδες κατά τις οποίες εξέφρασε το ενδιαφέρον του για την εξασφάλιση του υλικού. Εάν όχι, θα έχει αφήσει το πυρηνικό υλικό ακριβώς εκεί που βρισκόταν πριν ξεκινήσει ο πόλεμος – βαθιά στο υπέδαφος, αλλά θεωρητικά εντός της εμβέλειας του Ιράν – αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα τι θα είχε επιτύχει η σύγκρουση σε αυτό το μέτωπο.
Τα Στενά του Ορμούζ και η ενεργειακή ασφάλεια
Ο Τραμπ επανέλαβε ότι τα Στενά του Ορμούζ δεν αποτελούν ζήτημα των ΗΠΑ, καλώντας άλλες χώρες να αναλάβουν πρωτοβουλίες για την επαναλειτουργία τους. Υποστήριξε ότι «δεν χρειαζόμαστε» το πετρέλαιο της περιοχής, παραβλέποντας ωστόσο την παγκόσμια διάσταση των τιμών ενέργειας.
Οι αναλυτές επισημαίνουν πως κάθε διαταραχή στη Μέση Ανατολή μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση των τιμών καυσίμων και πληθωρισμό σε βασικά αγαθά, όπως τα τρόφιμα και τα λιπάσματα, που επίσης διακινούνται μέσω του Ορμούζ.
Η Βενεζουέλα ως «πρότυπο επιτυχίας»
Στην αρχή της ομιλίας του, ο Τραμπ αναφέρθηκε στην επιχείρηση σύλληψης του Νικολάς Μαδούρο. Όπως είπε, «αυτό το χτύπημα ήταν γρήγορο, θανατηφόρο, βίαιο και σεβαστό από όλους σε όλο τον κόσμο». Συνεργάτες του λένε ότι ο Τραμπ βλέπει αυτή την επιχείρηση ως πρότυπο για αυτό που θέλει να πετύχει στο Ιράν.
Πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ και η Βενεζουέλα ήταν «εταίροι σε κοινοπραξία» και συνεργάζονταν «απίστευτα καλά». Ωστόσο, στο μέτωπο του Ιράν, η κατάσταση παραμένει διαφορετική, με το εχθρικό καθεστώς στην εξουσία και τουλάχιστον δώδεκα Αμερικανούς στρατιώτες νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες.
Ανάλυση Al Jazeera: Οι απειλές Τραμπ για την «Λίθινη Εποχή » θυμίζουν Β’ Παγκόσμιο και Βιετνάμ
O Ντόναλντ Τραμπ προκάλεσε διεθνείς αντιδράσεις με τη δήλωσή του ότι θα στείλει το Ιράν «πίσω στη Λίθινη Εποχή», εάν η Τεχεράνη δεν αποδεχθεί τους όρους της Ουάσιγκτον για τον τερματισμό του πολέμου που διαρκεί ήδη πέντε εβδομάδες. Η απειλή αυτή, σύμφωνα με ανάλυση του Al Jazeera, παραπέμπει σε ολοκληρωτικούς βομβαρδισμούς που εξαφανίζουν κάθε ίχνος σύγχρονης υποδομής — από νοσοκομεία και σχολεία έως βιομηχανίες και κατοικίες.
Μια τέτοια ενέργεια, αν πραγματοποιηθεί, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί γενοκτονία βάσει του διεθνούς δικαίου. Παρόμοια τακτική έχει παρατηρηθεί, όπως σημειώνεται, στη Γάζα από τον σύμμαχο των ΗΠΑ, το Ισραήλ, γεγονός που εντείνει τις διεθνείς ανησυχίες για την κλιμάκωση της βίας στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, οι απειλές για μαζικούς βομβαρδισμούς δεν αποτελούν νέο φαινόμενο στην αμερικανική στρατιωτική ιστορία. Η φράση «να βομβαρδίσεις μια χώρα πίσω στην Εποχή του Λίθου» αποδίδεται στον αξιωματικό της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, Κέρτις ΛεΜέι, ο οποίος επέβλεψε την καταστροφή των ιαπωνικών πόλεων κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Κατά τη δεκαετία του 1950, οι δυνάμεις υπό αμερικανική ηγεσία εξαπέλυσαν εκστρατεία μαζικών βομβαρδισμών στη Βόρεια Κορέα, καταστρέφοντας σχεδόν ολοκληρωτικά την παραγωγική και ενεργειακή της υποδομή. Ο ΛεΜέι, στα απομνημονεύματά του, είχε υποστηρίξει ότι οι ΗΠΑ θα έπρεπε να εφαρμόσουν την ίδια τακτική και στο Βιετνάμ.
Το 1972, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Νίξον διέταξε τους μαζικούς βομβαρδισμούς του Βόρειου Βιετνάμ, γνωστούς ως «Χριστουγεννιάτικη επίθεση». Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, η Ουάσιγκτον φέρεται να απείλησε και το Πακιστάν με ανάλογη τύχη, εάν δεν συμμετείχε στον πόλεμο κατά των Ταλιμπάν, σύμφωνα με τον τότε πρόεδρο Περβέζ Μουσάραφ.
