Το μεγάλο βήμα για την επιστροφή της ανθρωπότητας στη Σελήνη μετά από 50χρονια πλησιάζει, καθώς όλα είναι έτοιμα για την εκτόξευση της επανδρωμένης αποστολής Artemis II της NASA.
Οι τέσσερις αστροναύτες της αποστολής, Ριντ Γουάιζμαν, Βίκτορ Γκλόβερ, Κριστίνα Κοχ και Τζέρεμι Χάνσεν, προετοιμάζονται για το μεγάλο ταξίδι από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στο Ακρωτήριο Κανάβεραλ της Φλόριντα. Θα επιβιβαστούν στο διαστημόπλοιο Orion, το οποίο θα εκτοξευτεί πάνω στον γιγαντιαίο πύραυλο Space Launch System (SLS).
Η αποστολή, διάρκειας περίπου δέκα ημερών, θα πραγματοποιήσει μια ταχεία περιφορά γύρω από τη Σελήνη και επιστροφή στη Γη, χωρίς να πραγματοποιηθεί προσεδάφιση στην επιφάνειά της. Πρόκειται για την πρώτη επανδρωμένη πτήση του προγράμματος Artemis, που θα οδηγήσει τους αστροναύτες πιο μακριά από οποιαδήποτε προηγούμενη αποστολή.
Στόχος της Artemis II είναι να δοκιμαστούν κρίσιμα συστήματα, όπως η υποστήριξη ζωής, η πλοήγηση, οι επικοινωνίες και η απόδοση της θερμικής ασπίδας του Orion, ανοίγοντας τον δρόμο για τις επόμενες φάσεις της επιστροφής στη Σελήνη.
Ο λόγος που δεν θα πραγματοποιηθεί προσεδάφιση
Ο λόγος που δεν θα πραγματοποιηθεί προσεδάφιση στο πλαίσιο του Artemis II είναι απλός: το πρόγραμμα δεν έχει σχεδιαστεί για κάτι τέτοιο σε αυτή τη φάση. Το διαστημόπλοιο Orion, το οποίο θα χρησιμοποιήσει το πλήρωμα, δεν διαθέτει την ικανότητα προσσελήνωσης.
Η NASA ακολουθεί μια αυστηρά σταδιακή προσέγγιση δοκιμών πριν ρισκάρει μια κάθοδο στην επιφάνεια. Μετά την επιτυχημένη μη επανδρωμένη πτήση του Artemis 1 στα τέλη του 2022, το Artemis II αποτελεί την πρώτη δοκιμή των συστημάτων υποστήριξης ζωής με ανθρώπους στο σκάφος.
Το πλήρωμα θα ελέγξει τη λειτουργία όλων των συστημάτων στο πραγματικό περιβάλλον του βαθέος διαστήματος, επιβεβαιώνοντας ότι το σκάφος είναι ασφαλές πριν την επόμενη, πιο σύνθετη φάση.
Δοκιμές κρίσιμων συστημάτων και στόχοι
Κύριος στόχος της Artemis II είναι να δοκιμαστούν κρίσιμα συστήματα, όπως η υποστήριξη ζωής, η πλοήγηση, οι επικοινωνίες και η θερμική ασπίδα του Orion. Οι δοκιμές αυτές θα ανοίξουν τον δρόμο για τις επόμενες φάσεις της επιστροφής του ανθρώπου στη Σελήνη.
Το πλήρωμα της αποστολής και… τα ρεκόρ
Η επίσημη εκπαίδευση των τεσσάρων αστροναυτών για την αποστολή έχει ξεκινήσει από τον Ιούνιο του 2023 με θεωρία, προσομοιώσεις, εκπαίδευση πτήσης, δοκιμές στο Orion και πλήρεις πρόβες εκτόξευσης. Κάθε ένας τους «σημαδεύει» την Artemis II με ένα προσωπικό ρεκόρ.
Ριντ Γουάιζμαν, κυβερνήτης: Ο 50χρονος αστροναύτης δεν είχε καν γεννηθεί όταν πραγματοποιήθηκε η τελευταία επανδρωμένη αποστολή στη Σελήνη. Κατέγραψε 165 ημέρες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό κατά τη διάρκεια μιας αποστολής το 2014. Πρώην πιλότος δοκιμής του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, βρίσκεται στη NASA από το 2009, όπου υπηρέτησε ως επικεφαλής αστροναύτης προτού επιλεγεί για να κυβερνήσει την αποστολή Artemis ΙΙ. Θα γίνει ο μεγαλύτερος σε ηλικία άνθρωπος που θα βρεθεί κοντά στη Σελήνη, σπάζοντας το ρεκόρ του Άλαν Σέπαρντ που στην αποστολή Apollo 14 του 1971 ήταν 47 ετών.
Βίκτορ Γκλόβερ, πιλότος: Στα 49 του χρόνια, ο πιλότος της κάψουλας Orion διαθέτει τεράστια εμπειρία, με πάνω από 3.000 ώρες πτήσης σε 40 τύπους (μαχητικών κυρίως) αεροσκαφών, 400 προσγειώσεις σε αεροπλανοφόρα και συμμετοχή σε 24 πολεμικές αποστολές. Είναι ο πρώτος μαύρος αστροναύτης που θα ταξιδέψει πέρα από τη χαμηλή γήινη τροχιά και θα βρεθεί κοντά στη Σελήνη. Υπήρξε επίσης ο πρώτος μαύρος αστροναύτης που επισκέφθηκε τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, όπου πέρασε 168 ημέρες μεταξύ Νοεμβρίου 2020 και Μαΐου 2021. Σε αυτό το ταξίδι έγινε επίσης ο πρώτος πιλότος της κάψουλας Dragon της SpaceX, που ταξίδεψε αστροναύτες στον ISS για πρώτη φορά.
Κριστίνα Κοχ, μέλος πληρώματος: Σε ηλικία 47 ετών, είναι η πρώτη γυναίκα που θα ταξιδέψει πέρα από τη χαμηλή γήινη τροχιά και γύρω από τη Σελήνη. Βρίσκεται στη NASA από το 2013 και το 2019 σημείωσε ρεκόρ συνεχόμενης παραμονής στο διάστημα για γυναίκα στο πλαίσιο μιας αποστολής, με 328 μέρες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (το ρεκόρ μη συνεχόμενης παραμονής κατέχει η συνταξιούχος πλέον αστροναύτης Πέγκι Γουίτσον με 665 μέρες σε τρεις αποστολές). Εκπαιδεύτηκε ως ηλεκτρολόγος μηχανικός και φυσικός, στο παρελθόν εργάστηκε ως μηχανικός της NASA και πραγματοποίησε εκτεταμένες ερευνητικές αποστολές στην Ανταρκτική.
Τζέρεμι Χάνσεν, μέλος πληρώματος: Ο πρώτος Καναδός αστροναύτης που, σε ηλικία 50 ετών (είναι 77 μέρες μικρότερος από τον κυβερνήτη Γουάιζμαν), θα μετέχει σε αποστολή στη Σελήνη και μόλις ο δέκατος που εκτοξεύεται στο διάστημα. Είναι το μοναδικό μέλος του πληρώματος που δεν έχει ξαναβρεθεί στο διάστημα. Διαθέτει εμπειρία σε μαχητικά, έχει θητεύσει και στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος, ενώ η NASA του εμπιστεύθηκε την εκπαίδευση αστροναυτών. Η θέση του αντικατοπτρίζει μια μακροχρόνια συνεργασία ΗΠΑ-Καναδά στην ανθρώπινη διαστημική πτήση, συμπεριλαμβανομένης της συνεισφοράς του Καναδά στη ρομποτική που χρησιμοποιείται στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.
Οι συνθήκες
Το Orion είναι εξοπλισμένο με όλα τα απαραίτητα για την καθημερινή ζωή στο διάστημα: χώρο για εργασία, ύπνο, γυμναστική και γεύματα, καθώς και τουαλέτα – μια πρωτιά για το συγκεκριμένο πρόγραμμα.
Οι αστροναύτες θα γυμνάζονται καθημερινά, ενώ θα παρακολουθούνται συνεχώς τα ζωτικά τους σημεία. Εφοδιασμένοι με ειδικές στολές επιβίωσης, θα είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν οποιαδήποτε έκτακτη ανάγκη.
Πιο συγκεκριμένα, σε ότι αφορά το φαγητό, οι αστροναύτες βασίζονται κυρίως σε κατεψυγμένα γεύματα, που μπορούν να καταναλωθούν μέσα στο διαστημόπλοιο.
Κάθε μέλος του πληρώματος έχει ένα μενού 11 ημερών, σχεδιασμένο για να καλύπτει τόσο τις διατροφικές του ανάγκες όσο και τις προσωπικές του προτιμήσεις.
Στο Orion υπάρχει ένας θερμαντήρας φαγητού σε σχήμα μεταλλικού κουτιού περίπου στο μέγεθος μιας μικρής βαλίτσας, που χρειάζεται περίπου μία ώρα για να ζεστάνει ένα γεύμα.
Για το νερό, το Orion διαθέτει τέσσερις δεξαμενές με συνολικά 240 κιλά, τα οποία θα χρησιμοποιούνται τόσο για την κατανάλωση όσο και για την προετοιμασία των γευμάτων. Παρά τη μειωμένη φυσική δραστηριότητα στο διάστημα, η επαρκής ενυδάτωση παραμένει ζωτικής σημασίας.
Τουαλέτα και υγιεινή για τους αστροναύτες στο διάστημα
Η αποστράγγιση των αποβλήτων γίνεται μέσω ενός συστήματος κενού αέρα, που μοιάζει με το τουαλέτα ενός αεροπλάνου.
Οι αστροναύτες πρέπει να δέσουν τα πόδια τους για να μην αιωρηθούν, χρησιμοποιώντας σωλήνες για ούρα και ειδικούς κουβάδες για την αφόδευση. Όλα τα απόβλητα θα παραμείνουν στο διαστημόπλοιο και θα επιστραφούν στη Γη, καθώς το σύστημα του Orion είναι πιο «απλό» σε σχέση με τις εγκαταστάσεις του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού, όπου τα ούρα ανακυκλώνονται και τα κόπρανα αποστέλλονται σε ατμόσφαιρα για καύση.
Όσον αφορά την προσωπική καθαριότητα, οι αστροναύτες δεν κάνουν ντους όπως στη Γη. Χρησιμοποιούν υγρά μαντηλάκια, σαπούνι χωρίς ξέπλυμα, σαμπουάν χωρίς ξέπλυμα, καθώς και οδοντόβουρτσα με νερό, αλλά τα στόματά τους, ξεπλένονται σε πετσέτα αντί για νεροχύτη.
Η πορεία προς τη Σελήνη και η επιστροφή
Κατά τη διάρκεια της αποστολής, το πλήρωμα θα πετάξει αρχικά σε τροχιά γύρω από τη Γη σε ύψος περίπου 70.000 χιλιομέτρων. Στη συνέχεια, θα προσεγγίσει τη Σελήνη, φτάνοντας σε απόσταση 6.500–9.500 χιλιομέτρων από την επιφάνειά της, με δυνατότητα παρατήρησης της αθέατης πλευράς.
Οι αστροναύτες θα συλλέξουν επιστημονικά δεδομένα και θα φωτογραφήσουν τον δορυφόρο, προετοιμάζοντας το έδαφος για μελλοντικές επανδρωμένες αποστολές που θα επιχειρήσουν προσεδάφιση.
Η επιστροφή στη Γη αναμένεται να είναι ιδιαίτερα απαιτητική. Η κάψουλα θα εισέλθει στην ατμόσφαιρα με ταχύτητα περίπου 40.000 χιλιομέτρων την ώρα, φτάνοντας θερμοκρασίες έως και 2.700 βαθμούς Κελσίου. Η προσθαλάσσωση θα πραγματοποιηθεί στον Ειρηνικό Ωκεανό, με τη βοήθεια αλεξίπτωτων και ειδικής ομάδας διάσωσης.
Δείτε την επίσημη σελίδα της αποστολής εδώ
