- Καθώς το σώμα γερνά, οι ορμονικές αλλαγές επηρεάζουν τον τρόπο κατανομής του λίπους, που έχει σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία μακροπρόθεσμα.
- Το λίπος υποδόριας φύσης είναι φυσιολογικό και απαραίτητο, ενώ το σπλαχνικό λίπος, που συσσωρεύεται γύρω από τα εσωτερικά όργανα, σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για διαβήτη και καρδιακές παθήσεις.
- Οι ορμόνες, και ιδιαίτερα η τεστοστερόνη, παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ηλικιακή μεταβολή της κατανομής λίπους στο σώμα.
Καθώς το ανθρώπινο σώμα γερνά, οι ορμονικές μεταβολές επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αποθηκεύεται το λίπος, γεγονός που μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για τη μακροπρόθεσμη υγεία.
Με την πάροδο του χρόνου, το σωματικό λίπος δεν αυξάνεται απλώς, αλλά αλλάζει και θέση. Αυτή η μετατόπιση μπορεί να επιδράσει σημαντικά στην υγεία, καθώς το λίπος που συσσωρεύεται κάτω από το δέρμα – το λεγόμενο υποδόριο λίπος – είναι φυσιολογικό και απαραίτητο, ενώ το σπλαχνικό λίπος, που περιβάλλει τα εσωτερικά όργανα, συνδέεται στενά με ασθένειες όπως ο διαβήτης και τα καρδιαγγειακά νοσήματα.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι ορμόνες παίζουν καθοριστικό ρόλο σε αυτή την ηλικιακή μετατόπιση του λίπους, με την τεστοστερόνη να αποτελεί βασικό παράγοντα που καθορίζει πού αποθηκεύεται το λίπος με την πάροδο του χρόνου.
«Καθώς άνδρες και γυναίκες μεγαλώνουν, υπάρχει μια ανθυγιεινή ανακατανομή του λίπους από τις πιο αθώες περιοχές προς τη σπλαχνική κοιλότητα», εξηγεί ο Jacob Earp, επίκουρος καθηγητής κινησιολογίας στο College of Agriculture, Health and Natural Resources (CAHNR). «Υπάρχει άμεση σχέση ανάμεσα στις ορμόνες του φύλου και στην κατανομή του λίπους στο σώμα».
Τα συνήθη προγράμματα απώλειας βάρους δεν στοχεύουν στη μείωση του σπλαχνικού λίπους, αλλά μειώνουν συνολικά το σωματικό βάρος. Αυτό αποτελεί πρόβλημα για τους ηλικιωμένους, οι οποίοι χρειάζονται διατήρηση της μυϊκής μάζας για υγιή γήρανση και ανάρρωση.
«Οι γενικευμένες στρατηγικές απώλειας βάρους δεν είναι πάντα η πιο υγιής προσέγγιση, επειδή μαζί με το λίπος χάνεται και μυϊκή μάζα, η οποία είναι κρίσιμη καθώς μεγαλώνουμε», σημειώνει ο Earp.
Για να εξετάσει μια πιο στοχευμένη λύση, ο Earp ηγήθηκε μελέτης σε ηλικιωμένες γυναίκες που ανάρρωναν από κάταγμα ισχίου – έναν από τους σοβαρότερους τραυματισμούς της τρίτης ηλικίας. Η αποκατάσταση συχνά συνοδεύεται από απώλεια κινητικότητας, μειωμένη ανεξαρτησία και αυξημένο κίνδυνο περαιτέρω επιπλοκών.
Η έρευνα διερεύνησε εάν η χρήση τοπικού gel τεστοστερόνης σε συνδυασμό με άσκηση θα μπορούσε να βελτιώσει την ανάρρωση με τρόπους που τα παραδοσιακά προγράμματα απώλειας βάρους δεν επιτυγχάνουν. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Obesity Pillars.
Τα κατάγματα ισχίου αποτελούν σημαντικό πρόβλημα υγείας για τις ηλικιωμένες γυναίκες, καθώς συμβαίνουν περίπου τρεις φορές συχνότερα απ’ ό,τι στους άνδρες και οδηγούν συχνά σε απώλεια ανεξαρτησίας και αυξημένο κίνδυνο νέων τραυματισμών.
Στην έρευνα συμμετείχαν 66 γυναίκες άνω των 65 ετών που ανάρρωναν από πρόσφατο κάταγμα ισχίου. Πριν την έναρξη, κάθε συμμετέχουσα υποβλήθηκε σε σάρωση DXA για αξιολόγηση της σύστασης του σώματος.
Όλες ακολούθησαν πρόγραμμα θεραπευτικής άσκησης, ωστόσο μόνο μία ομάδα έλαβε επιπλέον το gel τεστοστερόνης. Έπειτα από έξι μήνες, οι επαναληπτικές μετρήσεις δεν έδειξαν διαφορές στο συνολικό λίπος, αλλά οι γυναίκες που έλαβαν τεστοστερόνη είχαν χαμηλότερα επίπεδα σπλαχνικού λίπους. Στην ομάδα ελέγχου, αντίθετα, το σπλαχνικό λίπος αυξήθηκε, όπως συνήθως συμβαίνει κατά την ανάρρωση.
«Κατά την ανάρρωση ή γενικότερα με την ηλικία, αναμένουμε αύξηση του σπλαχνικού λίπους», εξηγεί ο Earp. «Αυτή η παρέμβαση ανέτρεψε την τάση και προκάλεσε επιλεκτική μείωση του λίπους στη σπλαχνική περιοχή».
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η στοχευμένη χρήση τεστοστερόνης σε συνδυασμό με άσκηση μπορεί να αποτελέσει μια νέα προσέγγιση για τη βελτίωση της ανάρρωσης σε ηλικιωμένες γυναίκες με κατάγματα ισχίου.
«Πρόκειται για τραυματισμούς που οι περισσότερες γυναίκες δεν ξεπερνούν πλήρως», τονίζει ο Earp. «Κάθε παρέμβαση που μπορεί να έχει θετική επίδραση στην υγεία, μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών».
