Αυστραλία και Ευρωπαϊκή Ένωση υπέγραψαν στην Καμπέρα μια ευρεία συμφωνία ελεύθερου εμπορίου, αποτέλεσμα πολυετών διαπραγματεύσεων, με στόχο την ενίσχυση του διμερούς εμπορίου παρά τις αντιδράσεις των ευρωπαίων αγροτών.
Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της πρώτης επίσκεψης στη χώρα της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η συμφωνία έρχεται σε μια περίοδο αυξανόμενης αβεβαιότητας λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, οι δύο πλευρές αποφάσισαν να ενισχύσουν τη συνεργασία τους στον τομέα της άμυνας και να βελτιώσουν την ευρωπαϊκή πρόσβαση σε ορυκτά κρίσιμης σημασίας στην Ωκεανία.
Τanto οι Βρυξέλλες όσο και η Καμπέρα επιδιώκουν να διαφοροποιήσουν τις εξαγωγές τους, αντιμετωπίζοντας τις πιέσεις από ΗΠΑ και Κίνα. Η ΕΕ αποτελεί ήδη τον τρίτο σημαντικότερο εμπορικό εταίρο της Αυστραλίας και τη δεύτερη μεγαλύτερη πηγή άμεσων ξένων επενδύσεων.
«Η ΕΕ και η Αυστραλία μπορεί γεωγραφικά να είναι πολύ απομακρυσμένες, αλλά δεν θα μπορούσαμε να βρισκόμαστε πιο κοντά ως προς το όραμά μας για τον κόσμο», ανέφερε η κ. φον ντερ Λάιεν.
Από την πλευρά του, ο αυστραλός πρωθυπουργός Άντονι Αλμπανέζι δήλωσε: «Αυτή είναι σημαντική στιγμή για τη χώρα μας, εξασφαλίζουμε συμφωνία με τη δεύτερη οικονομία του κόσμου».
Οι ευρωπαϊκές εταιρείες εξήγαγαν στην Αυστραλία προϊόντα αξίας 37 δισ. ευρώ το 2023 και υπηρεσίες αξίας 31 δισ. ευρώ το 2024.
Συμβιβασμός μετά από οκτώ χρόνια διαπραγματεύσεων
Οι διαφωνίες για τις προστατευόμενες ονομασίες προέλευσης και τη διείσδυση του αυστραλιανού βοδινού στην ευρωπαϊκή αγορά ξεπεράστηκαν, ανοίγοντας τον δρόμο για τη συμφωνία.
Σύμφωνα με τον συμβιβασμό, οι αυστραλοί παραγωγοί θα μπορούν να χρησιμοποιούν τον όρο «prosseco» μόνο στην εσωτερική τους αγορά για δέκα χρόνια, ενώ θα συνεχίσουν να χρησιμοποιούν ονομασίες όπως «φέτα» ή «gruyère» εφόσον το έκαναν ήδη για τουλάχιστον πέντε χρόνια.
Οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες ωφελούνται από την αύξηση του φορολογικού ορίου για τα πολυτελή ηλεκτρικά οχήματα στην Αυστραλία, γεγονός που απαλλάσσει το 75% αυτών από φόρους.
Η ΕΕ αναμένει αύξηση των εξαγωγών της προς την Αυστραλία κατά 30% την επόμενη δεκαετία, με ιδιαίτερη άνοδο στους τομείς των γαλακτοκομικών και της αυτοκινητοβιομηχανίας.
Ποσοστώσεις και αντιδράσεις
Η ποσόστωση για το αυστραλιανό βοδινό που θα εισέρχεται στην ΕΕ θα αυξηθεί πάνω από δέκα φορές σε βάθος δεκαετίας, φτάνοντας τους 30.600 τόνους. Από αυτούς, το 55% θα αφορά κρέας ζώων εκτρεφόμενων με γρασίδι, ενώ το υπόλοιπο 45% θα επωφελείται από μειωμένους δασμούς 7,5%.
Το ένα τρίτο της ποσόστωσης θα εφαρμοστεί στα πρώτα πέντε χρόνια, πριν τεθεί πλήρως σε ισχύ. Παράλληλα, η ΕΕ θα επιτρέψει εισαγωγές 25.000 τόνων αιγοπρόβειου κρέατος σε επταετή ορίζοντα.
Η συμφωνία θα τεθεί σε ισχύ μετά την έγκρισή της από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να αποφύγουν νέες κινητοποιήσεις αγροτών, οι οποίοι αντιδρούν ήδη στη συμφωνία με τα κράτη της Mercosur.
Η οργάνωση COPA-COGECA είχε προειδοποιήσει ότι για το βοδινό, το αιγοπρόβειο και τη ζάχαρη έγιναν «δυσανάλογες παραχωρήσεις» που ενδέχεται να πλήξουν τους ευρωπαίους παραγωγούς και να δημιουργήσουν στρεβλώσεις στην αγορά.
Παράλληλες συζητήσεις για τη Μέση Ανατολή
Αξιωματούχοι της ΕΕ και της Αυστραλίας συζήτησαν και για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ο οποίος, σύμφωνα με τον διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας Φατίχ Μπιρόλ, απειλεί να προκαλέσει τη σοβαρότερη ενεργειακή κρίση από τη δεκαετία του 1970.
Η πρόεδρος της Κομισιόν φον ντερ Λάιεν απηύθυνε έκκληση για άμεση παύση των εχθροπραξιών, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση «κρίσιμη» για τον παγκόσμιο εφοδιασμό με υδρογονάνθρακες.
