Απεβίωσε σήμερα η πρώην Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, Άννα Ψαρούδα – Μπενάκη σε ηλικία 92 ετών. Yπήρξε η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Βουλής και η πρώτη γυναίκα που διετέλεσε Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών, ενώ ήταν Ομότιμη Καθηγήτρια Ποινικού Δικαίου στη Νομική Σχολή Αθηνών.
Η διαδρομή της και οι πιο σημαντικοί σταθμοί της πορείας της
Γεννήθηκε στην Αθήνα. Ηταν κόρη του Ναυάρχου Ευαγγέλου Ψαρούδα και σύζυγος του Ιστορικού της Φιλοσοφίας Λίνου Γ. Μπενάκη.
Φοίτησε στο Αμερικανικό Κολλέγιο Θηλέων Ελληνικού και σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από όπου έλαβε το Πτυχίο Νομικής (1957). Έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στα Πανεπιστήμια Βόννης και Κολωνίας και έλαβε το διδακτορικό της δίπλωμα στο Ποινικό Δίκαιο (1961) από το Πανεπιστήμιο της Βόννης. Κατά μακρά διαστήματα εργάσθηκε ερευνητικά στο Ινστιτούτο Μαξ-Πλάνκ [Max-Planck] Διεθνούς και Αλλοδαπού Ποινικού Δικαίου στο Φράϊμπουργκ Γερμανίας, του οποίου έγινε συνεργάτης. Καρπός των ερευνών αυτών ήταν η διατριβή της επί Υφηγεσίας (1971) και τα άλλα επιστημονικά έργα της.
Διεξήλθε όλη την Πανεπιστημιακή ιεραρχία στη Νομική Σχολή Αθηνών (Βοηθός, Επιμελήτρια, Υφηγήτρια, Καθηγήτρια, 1962-2001) και δίδαξε Ποινικό Δίκαιο και Ποινική Δικονομία. Με την καθοδήγησή της στην Ελλάδα και στη Γερμανία πολλοί νέοι επιστήμονες, Καθηγητές Πανεπιστημίου σήμερα, συνέταξαν τις διατριβές τους.
Εισήλθε στην πολιτική το 1981 ως βουλευτής Επικρατείας της Ν.Δ. και παρέμεινε επί 28 χρόνια βουλευτής Α΄ Αθηνών, εκλεγόμενη συνεχώς έως τον Σεπτέμβριο 2009. Διετέλεσε Αναπλ. Υπουργός Παιδείας (1989), Υπουργός Πολιτισμού (1990-92), Υπουργός Δικαιοσύνης (1992-93) και Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων (2004-2007). Υπήρξε Εισηγήτρια σημαντικών νομοσχεδίων και είχε ενεργό συμμετοχή στις Αναθεωρήσεις του Συντάγματος. Ως Πρόεδρος της Βουλής προώθησε την κοινοβουλευτική διπλωματία, επισκεπτόμενη επισήμως Κοινοβούλια των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ασίας (Ιορδανία, Κίνα, Ιαπωνία), της Αφρικής (Αίγυπτος, Τυνησία), της Ν. Αμερικής (Χιλή), ιδίως σε σχέση με τον απόδημο Ελληνισμό, και ανταποδίδοντας με ανάλογες προσκλήσεις στην Ελλάδα.
Συνεργάσθηκε με Διεθνείς Οργανισμούς, εκπροσώπησε το Ελληνικό Κοινοβούλιο κατά τη σύνταξη του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μετείχε στις εργασίες της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Υπήρξε δικηγόρος Αθηνών επί ποινικών υποθέσεων 1962-2008. Έγραψε πολλά βιβλία, άρθρα κ.λπ. Ποινικού Δικαίου και Ποινικής Δικονομίας και πολιτικά κείμενα. Την 29.4.2010 εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών στην έδρα Ποινικού Δικαίου.
Κ. Τασούλας: Κατόρθωσε να αποτελέσει υπόδειγμα
«Η απώλεια της Άννας Ψαρούδα- Μπενάκη προκαλεί θλίψη και περισυλλογή όχι μόνο στους οικείους και τους φίλους της, όχι μόνο σε όσους είχαμε την τιμή να την γνωρίσουμε, να συνεργαστούμε ή απλώς να ανταλλάξουμε απόψεις μαζί της κατά την μακρά και πυκνή διαδρομή της στην πολιτική και τον ακαδημαϊκό χώρο, αλλά και σε όλους τους πολίτες που εκτίμησαν την προσωπικότητα και την προσφορά της» αναφέρει σε μήνυμά του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας.
«Με ήθος και σεβασμό προς όλους, με τη χαρακτηριστική της λιτότητα ύφους, την παρρησία και την τόλμη στον λόγο καθώς και την μόρφωση, την καλλιέργεια και την ευγένεια στους τρόπους κατόρθωσε να υπερβεί τα συνήθη μέτρα, να πρωτεύσει σε όλα τα πεδία δράσης στα οποία επέλεξε να συμμετάσχει και το 2004 να αναχθεί επάξια ως η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων. Με βαθιά γνώση των κοινοβουλευτικών θεσμών ενίσχυσε το κύρος του Κοινοβουλίου και υπηρέτησε τη Δημοκρατία κατακτώντας τον σεβασμό όλων, από όλες τις πτέρυγες και τα κόμματα της Βουλής. Πολιτική και πνευματική προσωπικότητα του τόπου μας, η Άννα Ψαρούδα-Μπενάκη συνδύασε την αγάπη για την Ελλάδα, την αφοσίωση στην ακαδημαϊκή διδασκαλία, την διακονία στην νομική επιστήμη και το πάθος για την προσφορά στα κοινά, γεγονός που την κατέστησε ως την πολιτικό και ακαδημαϊκό που πρώτευσε όχι μόνο στο Κοινοβούλιο και στην κυβέρνηση, αλλά και στην Ακαδημία Αθηνών όπου αναδείχθηκε ως εξέχων μέλος στην έδρα του Ποινικού Δικαίου και στη συνέχεια Πρόεδρός της» συνεχίζει για να καταλήξει τονίζοντας ότι:
«με το πέρασμά της από τη ζωή η Άννα Ψαρούδα-Μπενάκη κατόρθωσε να αποτελέσει υπόδειγμα όχι μόνο για τις γυναίκες επιστήμονες με θέληση συμμετοχής στην πολιτική, αλλά και για κάθε νέο και νέα που πιστεύει ότι η ευπρέπεια, η υψηλή κατάρτιση, η αίσθηση καθήκοντος, η γνησιότητα και η ποιότητα του χαρακτήρα θα είναι πάντοτε και ανεξαρτήτως συρμών στοιχεία αναντικατάστατα στο πολιτικό και ακαδημαϊκό γίγνεσθαι. Εκφράζω τα βαθιά και ειλικρινή μου συλλυπητήρια στους οικείους της».
Κυρ. Μητσοτάκης: Αποχαιρετώ με θλίψη και σεβασμό την Άννα Ψαρούδα
Ο πρωθυπουργός στο δικό του μήνυμα αναφέρει: «Μαζί με όλους τους Έλληνες και κάθε Νεοδημοκράτη αποχαιρετώ με θλίψη και σεβασμό την Άννα Ψαρούδα. Την πρώτη γυναίκα Πρόεδρο της Βουλής, αλλά και την πρώτη γυναίκα που ηγήθηκε της Ακαδημίας Αθηνών. Μία ξεχωριστή νομική προσωπικότητα. Και μία Ελληνίδα που επί χρόνια τίμησε την Αθήνα ως βουλευτής και τη χώρα μας ως υπουργός σε κρίσιμα χαρτοφυλάκια.
Η Άννα περνά, τώρα, στην Ιστορία έχοντας αφήσει ισχυρό το αποτύπωμά της στην επιστήμη και στη δημόσια ζωή. Ταυτόχρονα, όμως, περνά και στη μνήμη όλων ως υπόδειγμα πολιτικού και διανοούμενου. Με έγκυρες και τεκμηριωμένες θέσεις, ηθική στάση και μετριοπαθή συμπεριφορά. Με σταθερή επιδίωξη την ενότητα και τη συνεννόηση των πολιτικών δυνάμεων.
Είμαστε τυχεροί όσοι συνεργαστήκαμε μαζί της, καθώς η ευγενική μορφή και οι πολύτιμες σκέψεις της θα μας συνοδεύουν για πάντα. Γιατί η Άννα Ψαρούδα-Μπενάκη μας αφήνει πλούσια παρακαταθήκη: την εθνική προσήλωση, την παραταξιακή συνέπεια και την αθόρυβη προσφορά. Μία αληθινή Κυρία της πολιτικής, της επιστήμης και της κοινωνικής δράσης.
Η σκέψη μου είναι κοντά στην οικογένεια και τους αμέτρητους φίλους της».
Συλλυπητήριο μήνυμα του Προέδρου της Βουλής των Ελλήνων Νικήτα Κακλαμάνη
Ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων κ. Νικήτας Κακλαμάνης, πληροφορηθείς την εκδημία της Άννας Ψαρούδα-Μπενάκη, προέβη στην ακόλουθη δήλωση:
«Με βαθιά θλίψη και ιδιαίτερη συγκίνηση αποχαιρετώ σήμερα την Άννα Ψαρούδα – Μπενάκη. Η Άννα δεν υπήρξε μόνο μία εξέχουσα πολιτική προσωπικότητα της μεταπολιτευτικής Ελλάδας. Υπήρξε μια σπάνια γυναίκα με ισχυρή πνευματική συγκρότηση, βαθιά νομική κατάρτιση και αταλάντευτη προσήλωση στους δημοκρατικούς θεσμούς.
Για εμένα υπήρξε και φίλη. Ένας άνθρωπος με ευθύ λόγο, καθαρή σκέψη και αυθεντική ευγένεια. Ως πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, άνοιξε δρόμους σε μια εποχή που οι θεσμοί δοκιμάζονταν από τη δυσπιστία και την απαξίωση. Υπηρέτησε το Κοινοβούλιο με κύρος, σοβαρότητα και βαθιά επίγνωση της ιστορικής ευθύνης που συνεπάγεται το αξίωμα. Η παρουσία της στην Προεδρία της Βουλής υπήρξε ουσιαστική και καθοριστική για την ενίσχυση της θεσμικής λειτουργίας και του κοινοβουλευτικού ήθους.
Διακεκριμένη νομικός και πανεπιστημιακός, με σπουδές στη Γερμανία, υπηρέτησε την επιστήμη του Ποινικού Δικαίου με συνέπεια και βάθος. Ως Υπουργός Δικαιοσύνης και Υπουργός Πολιτισμού, αλλά και ως Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών, απέδειξε ότι η δημόσια προσφορά μπορεί να συνδυάζει γνώση, ευαισθησία και υψηλό αίσθημα καθήκοντος.
Η Άννα Ψαρούδα – Μπενάκη ανήκει πλέον στην Ιστορία του τόπου. Άφησε πίσω της ένα αποτύπωμα διακριτό και φωτεινό. Ένα αποτύπωμα ήθους, θεσμικής προσήλωσης και ανιδιοτελούς προσφοράς. Αποχαιρετώ μια φίλη και μια μεγάλη κυρία της πολιτικής και της επιστήμης με σεβασμό και ευγνωμοσύνη. Στην οικογένειά της και στους οικείους της εκφράζω τα ειλικρινή και θερμά μου συλλυπητήρια».
