Κλιματική αλλαγή και ακραία καιρικά φαινόμενα σημάδεψαν την έναρξη του 2026, καθώς ο Ιανουάριος κατατάσσεται μεταξύ των πέντε πιο θερμών μηνών που έχουν καταγραφεί ποτέ, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο Copernicus. Παρά το κύμα ψύχους που έπληξε το βόρειο ημισφαίριο, τα στοιχεία επιβεβαιώνουν τη συνεχιζόμενη άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας, γεγονός που προκάλεσε την αντίδραση του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, γνωστού αμφισβητία της ύπαρξης της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Σύμφωνα με το μηνιαίο δελτίο της υπηρεσίας κλιματικής αλλαγής (C3S) του Copernicus, «ο Ιανουάριος του 2026 ήταν ο πέμπτος πιο θερμός Ιανουάριος στα χρονικά σε παγκόσμια κλίμακα». Η μέση θερμοκρασία του αέρα στην επιφάνεια έφτασε τους 12,95° Κελσίου, δηλαδή 0,51° υψηλότερη από τον μέσο όρο της περιόδου 1991–2020.
Ο φετινός Ιανουάριος ήταν μόλις 0,28° Κελσίου πιο ψυχρός από τον θερμότερο στην ιστορία, τον Ιανουάριο του 2025, ενώ ξεπέρασε κατά 1,47° Κελσίου τον μέσο όρο της προβιομηχανικής εποχής (1850–1900). Τα στοιχεία αυτά ενισχύουν την ανησυχία για τη διαρκή επιδείνωση της κλιματικής κρίσης.
Η αναπληρώτρια διευθύντρια της υπηρεσίας του Copernicus για την κλιματική αλλαγή, Σαμάνθα Μπέρτζες, τόνισε πως «ο Ιανουάριος του 2026 μας θύμισε με σκληρό τρόπο ότι το κλιματικό σύστημα μπορεί ενίοτε να προκαλεί ταυτόχρονα πολύ ψυχρό καιρό σε μια περιοχή και ακραία ζέστη σε κάποια άλλη».
Ακραία φαινόμενα σε βόρειο και νότιο ημισφαίριο
Το νότιο ημισφαίριο κατέγραψε ρεκόρ ζέστης, που συνέβαλε στο ξέσπασμα φονικών πυρκαγιών, σύμφωνα με το παρατηρητήριο. Οι πυρκαγιές έπληξαν κυρίως την Αυστραλία, τη Χιλή και την Παταγονία, περιοχές που αντιμετώπισαν θερμοκρασίες πολύ πάνω από τον μέσο όρο.
Οι υψηλότερες αποκλίσεις θερμοκρασίας παρατηρήθηκαν στην Αρκτική, στη Γροιλανδία, στη νότια Αμερική, στη βόρεια Αφρική και στην Ανταρκτική, σύμφωνα με τα δεδομένα του C3S. Παράλληλα, στο βόρειο ημισφαίριο σημειώθηκαν έντονα κύματα ψύχους, κυρίως στη βόρεια Αμερική, στη Σιβηρία και στην Ευρώπη.
Ο Ιανουάριος αποδείχθηκε ο πιο ψυχρός μήνας για την ευρωπαϊκή ήπειρο από το 2010, με τη θερμοκρασία στην επιφάνεια της γης να βρίσκεται 2,34° Κελσίου κάτω από τον μέσο όρο. Η αντίθεση αυτή μεταξύ ακραίας ζέστης και ψύχους υπογραμμίζει τη μεταβλητότητα του παγκόσμιου κλίματος.
Η αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ
Τα κύματα ψύχους προκάλεσαν ειρωνικό σχόλιο του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος χαρακτηρίζει την κλιματική αλλαγή «απάτη». Μέσω της πλατφόρμας Truth Social, στις 23 Ιανουαρίου, διερωτήθηκε: «Θα μπορούσαν οι περιβαλλοντικοί στασιαστές να μου εξηγήσουν παρακαλώ — τι έγινε εκείνη η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη;», πληκτρολογώντας το δεύτερο μέρος της φράσης με κεφαλαία για έμφαση.
