Ρωσία και ΝΑΤΟ βρέθηκαν στο επίκεντρο μιας στρατιωτικής προσομοίωσης που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Δεκέμβριο από πρώην Γερμανούς αξιωματούχους και στελέχη της Συμμαχίας. Η άσκηση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Μόσχα θα μπορούσε να καταλάβει τη λιθουανική πόλη Μαριγιαμπόλε μέσα σε λίγες ημέρες, εκμεταλλευόμενη την αναποφασιστικότητα των συμμάχων παρά την υπεροχή τους σε στρατιωτική ισχύ. Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν αυτή την εβδομάδα, εντείνουν τη συζήτηση για την πολιτική αποφασιστικότητα και την ταχύτητα λήψης αποφάσεων του ΝΑΤΟ σε περίπτωση κρίσης.
Το σενάριο πολέμου που διοργανώθηκε από τη γερμανική εφημερίδα Die Welt και το Γερμανικό Κέντρο Σεναρίων Πολέμου του Πανεπιστημίου Helmut Schmidt, συγκέντρωσε 16 πρώην αξιωματούχους του ΝΑΤΟ, νομοθέτες και ειδικούς άμυνας. Στο σενάριο, η Ρωσία δημιουργεί μια «ανθρωπιστική κρίση» στον θύλακα του Καλίνινγκραντ, ώστε να δικαιολογήσει την κατάληψη της Μαριγιαμπόλε, πόλης που ελέγχει κρίσιμες οδικές αρτηρίες όπως η Via Baltica προς την Πολωνία και η διαδρομή που συνδέει τη Λευκορωσία με το Καλίνινγκραντ.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα της The Wall Street Journal και της The Independent, η Ρωσία πέτυχε τους στόχους της με μόλις 15.000 στρατιώτες. Καθοριστικός παράγοντας δεν ήταν η στρατιωτική υπεροχή, αλλά η πολιτική δυσλειτουργία της Δύσης. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αρνήθηκαν να επικαλεστούν το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, θεωρώντας την εισβολή επιχείρηση ανθρωπιστικής βοήθειας και όχι πράξη επιθετικότητας.
«Οι Ρώσοι πέτυχαν τους περισσότερους από τους στόχους τους χωρίς να κινήσουν πολλές από τις δικές τους μονάδες», ανέφερε ο Πολωνός αναλυτής Bartłomiej Kot, που υποδύθηκε τον πρωθυπουργό της Πολωνίας στην άσκηση. «Αυτό που μου έδειξε είναι ότι μόλις αντιμετωπίσουμε το κλιμακωτικό αφήγημα της ρωσικής πλευράς, θεωρούμε πως εμείς πρέπει να αποκλιμακώσουμε».
Η στάση της Γερμανίας και η αποτυχία συντονισμού
Η προσομοίωση αποκάλυψε ανησυχητικά στοιχεία για την ετοιμότητα των ευρωπαϊκών δυνάμεων. Η Γερμανία, της οποίας η 45η Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία έχει αναπτυχθεί στη Λιθουανία, επέδειξε αυτό που χαρακτηρίστηκε ως «μοιραία αναποφασιστικότητα». Η ταξιαρχία δεν αντέδρασε όταν ρωσικά drones τοποθέτησαν νάρκες κοντά στη βάση της, εξουδετερώνοντας τη δύναμη χωρίς μάχη. Η Πολωνία κινητοποίησε στρατεύματα, αλλά απέφυγε την επέμβαση εντός λιθουανικού εδάφους.
Ο στρατιωτικός αναλυτής Franz-Stefan Gady, που υποδύθηκε τον Ρώσο αρχηγό του γενικού επιτελείου, σημείωσε ότι η άσκηση ανέδειξε ένα κρίσιμο χάσμα μεταξύ ικανότητας και αξιοπιστίας. «Η αποτροπή εξαρτάται όχι μόνο από τις δυνατότητες, αλλά και από το τι πιστεύει ο αντίπαλος για τη βούλησή μας. Και στο παιχνίδι, οι ‘Ρώσοι’ γνώριζαν: η Γερμανία θα διστάσει. Αυτό ήταν αρκετό για να κερδίσουμε», είπε χαρακτηριστικά.
Αυξανόμενες ανησυχίες για τη Βαλτική
Τα συμπεράσματα της άσκησης συνάδουν με πρόσφατες προειδοποιήσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων. Ο υπουργός Άμυνας της Ολλανδίας Ruben Brekelmans δήλωσε ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών της χώρας του εκτιμούν πως η Ρωσία θα μπορούσε να αναπτύξει μεγάλες δυνάμεις μέσα σε έναν χρόνο μετά από ενδεχόμενη κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία. «Βλέπουμε ήδη αύξηση των στρατηγικών αποθεμάτων και ενίσχυση της παρουσίας τους στα σύνορα του ΝΑΤΟ», τόνισε.
Η επιλογή της Μαριγιαμπόλε δεν ήταν τυχαία. Η πόλη βρίσκεται κοντά στον λεγόμενο Διάδρομο Suwalki, μια λωρίδα γης 65 χιλιομέτρων ανάμεσα σε Πολωνία και Λιθουανία, που θεωρείται το πιο ευάλωτο σημείο της Συμμαχίας. Ο έλεγχος της περιοχής θα μπορούσε να αποκόψει πλήρως τις βαλτικές χώρες από την υπόλοιπη Ευρώπη.
Η άσκηση διεξήχθη σε μια περίοδο αυξανόμενων αμφιβολιών για τον ρόλο των ΗΠΑ στη συλλογική άμυνα. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συζητούν ολοένα και περισσότερο την ανάγκη ενίσχυσης των αυτόνομων αμυντικών δυνατοτήτων, καθώς η αξιοπιστία της αμερικανικής αποτροπής τίθεται υπό αμφισβήτηση.
