Αρχαία Ολυμπία, 20 Ιουλίου 1936, 12 το μεσημέρι: η πρωθιέρεια Κούλα Πράτσικα κρατά την ασημί δάδα, βάρους 450 γραμμαρίων και ύψους μόλις 27 εκατοστών. Λίγα λεπτά νωρίτερα άναψε για πρώτη φορά η Ολυμπιακή Φλόγα που ταξίδεψε από τον ιερό χώρο της αρχαίας Ολυμπίας στην πόλη του Βερολίνου, όπου εκείνο το καλοκαίρι πραγματοποιήθηκαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες.
Από το κοίλο κάτοπτρο η πρωθιέρεια μετέφερε τη Φλόγα σε κάνιστρο κι από εκεί ο διπλωματικός υπάλληλος Κώστας Κονδύλης ως ο πρώτος λαμπαδηδρόμος άναψε την ολυμπιακή δάδα. Στην Αρχαία Αθήνα οι λαμπαδηδρομίες διοργανώνονταν προς τιμήν των θεοτήτων, όπως ήταν ο Προμηθέας, ο οποίος έκλεψε τη φωτιά από τους θεούς και την έδωσε στους ανθρώπους. Η πρώτη σύγχρονη λαμπαδηδρομία θεωρείται από αρκετούς έμπνευση του Αδόλφου Χίτλερ, ο οποίος θέλησε με αυτή τη διαδικασία να ενώσει τους Ολυμπιακούς Αγώνες της αρχαίας Ελλάδας με εκείνους του Βερολίνου.
Περισσότερες από 3.600 δάδες χρησιμοποιήθηκαν το 1936 για να μεταφερθεί η Φλόγα. Οι 3.331 λαμπαδηδρόμοι τη μετέφεραν μέσω πολλών ελληνικών πόλεων στη Βουλγαρία. Γιουγκοσλαβία, Ουγγαρία, Αυστρία, Τσεχοσλοβακία ήταν οι επόμενοι σταθμοί της Φλόγας, για να μπει τελικά την 1η Αυγούστου σε γερμανικό έδαφος, διανύοντας συνολικά 3.187 χιλιόμετρα. Ενας υπάλληλος τελωνείου, ο Πάουλ Γκόλντχαμερ, ήταν ο πρώτος γερμανός δρομέας που την παρέλαβε στο σημείο της εισόδου στη χώρα. Στη γερμανική πόλη βρέθηκε και ο έλληνας ολυμπιονίκης του Μαραθωνίου, Σπύρος Λούης, ο οποίος παρέδωσε στον Χίτλερ συμβολικά ένα κλαδί ελιάς.
Στις 18 έως τώρα Τελετές Αφής, συνολικά δέκα πρωθιέρειες έχουν ανάψει την «ιερή» Φλόγα. Αυτή που συμμετείχε στις περισσότερες τελετές – τέσσερις στον αριθμό – ως πρωθιέρεια ήταν η ηθοποιός Μαρία Μοσχολιού. Πάντως, από την πρώτη αφή της Φλόγας στην αρχαία Ολυμπία και την πρώτη λαμπαδηδρομία το 1936 μέχρι και σήμερα έχουν καταγραφεί στην ολυμπιακή ιστορία πρωτιές, καινοτομίες αλλά και… άτυχες στιγμές.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι Αγώνες του Ελσίνκι, το 1952, που κατέχουν μια πρωτιά: είναι η διοργάνωση με τις λιγότερες ολυμπιακές δάδες, μιας και κατασκευάστηκαν μόλις 22, ενώ το 1984 ήταν η χρονιά – πρώτη και μοναδική – που δεν έγινε στη χώρα μας λαμπαδηδρομία αλλά ούτε επίσημη Τελετή Αφής και Παράδοσης της Φλόγας. Κι αυτό γιατί οι διοργανωτές των Ολυμπιακών Αγώνων στο Λος Αντζελες ήθελαν να πουλήσουν κάθε θέση λαμπαδηδρόμου προς 3.000 δολάρια και το συνολικό χρηματικό ποσό να δινόταν για την ενίσχυση των νέων αθλητών.
Δυο Ολυμπιάδες αργότερα, στη διοργάνωση της επίσημης τελετής για τους Αγώνες της Βαρκελώνης, σημειώθηκε μία ακόμη αλλαγή: η Ολυμπιακή Φλόγα άναψε σε μια εντελώς διαφορετική δάδα για την πρωθιέρεια από αυτή των προηγούμενων τελετών. Μια ασημένια, σφυρήλατη δάδα, βάρους 250 γραμμαρίων και ύψους ενός μέτρου, φιλοτεχνήθηκε από τον έλληνα σχεδιαστή κοσμημάτων Ηλία Λαλαούνη έπειτα από αίτημα του τότε προέδρου της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής (ΕΟΕ), Λάμπη Νικολάου. Εμπνευση για την καινούργια δάδα, σύμφωνα με την ΕΟΕ, υπήρξε ένας κίονας του ναού της θεάς Ηρας στην αρχαία Ολυμπία, σχεδιασμένος όμως ανάποδα.
Αγαπημένο αντικείμενο για τους συλλέκτες και τους λάτρεις των Αγώνων, πάντως, αποτελούν οι ολυμπιακές δάδες, τις οποίες μπορεί να βρει κανείς ακόμη και στο Διαδίκτυο. Είναι χαρακτηριστικό πως η τιμή για μια δάδα των Ολυμπιακών της Μόσχας ξεκινά από 1.565 ευρώ ενώ για εκείνη των Αγώνων του Λονδίνου το 1948 η τιμή ξεκινά από 10.650 ευρώ!