Η τελευταία μεγάλη έκρηξη του ηφαιστείου Εϊγιαφιαλαγιόκουλ στην Ισλανδία ήταν το 1821 και είχαν χρειαστεί τότε σχεδόν δύο χρόνια για να βελτιωθεί η κατάσταση. Κανένας ειδικός δεν μπορεί να πει μετά βεβαιότητας τι μέλλει γενέσθαι αυτή τη φορά. Το μόνο σίγουρο είναι πως χθες η κατάσταση στους αιθέρες ήταν ακόμα χειρότερη από την Πέμπτη. Μάλιστα, η ευρωπαϊκή υπηρεσία ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας Εurocontrol, ανακοίνωσε ότι τα προβλήματα στις αεροπορικές μεταφορές θα είναι σοβαρά και σήμερα και εκτίμησε ότι η στάχτη θα εξαπλωθεί από τη Νότια Γαλλία στη Βόρεια Ιταλία και τα Βαλκάνια.
O Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εξέδωσε την πρώτη του προειδοποίηση για τις πιθανές επιπτώσεις της ηφαιστειακής στάχτης στην ανθρώπινη υγεία. Οσοι βρίσκονται στις χώρες της Ευρώπης που επηρεάζονται από το σύννεφο της ηφαιστειακής στάχτης, προειδοποίησε ο ΠΟΥ, καλό είναι να παραμείνουν σε κλειστούς χώρους αν η στάχτη κατεβεί χαμηλότερα και κατακαθίσει στο έδαφος. Τα μικροσωματίδιά της μπορεί να προκαλέσουν διάφορα προβλήματα, από βήχα και ενοχλήσεις στα μάτια και στο δέρμα μέχρι σοβαρότερες πνευμονικές βλάβες. Αυξημένο κίνδυνο αντιμετωπίζουν όσοι υποφέρουν από άσθμα και αναπνευστικές ασθένειες. Το σύννεφο κινήθηκε χθες σε ασφαλές υψόμετρο 6.000- 9.000 μέτρων, δεν ήταν καν ορατό από το έδαφος, μόνο τα ηλιοβασιλέματα έκανε εντυπωσιακότερα. Ποσότητα στάχτης ωστόσο έχει επικαθίσει στο έδαφος σε αγροτικές περιοχές της Νότιας Ισλανδίας, κοντά στο ηφαίστειο, και οι αρχές της Βρετανίας άφηναν χθες ανοιχτό το ενδεχόμενο να συμβεί το ίδιο και στη χώρα τη νύχτα αρχής γενομένης από τη Σκωτία. Ο ΠΟΥ παρακολουθεί την κατάσταση με προσοχή.
Ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ιρλανδία, η Σουηδία και η Νορβηγία, άρχισαν χθες να ανοίγουν δειλά δειλά τον εναέριο χώρο τους καθώς το νέφος της ηφαιστειακής τέφρας που έχει προκαλέσει πρωτοφανή αναστάτωση στις εναέριες μεταφορές, σοβαρότερη και από εκείνη που είχαν προκαλέσει οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ, κινούνταν νότια και νοτιοανατολικά. Την ίδια ώρα, όμως, το σύννεφο επέβαλε κλείσιμο των αεροδρομίων και καθήλωση των αεροπλάνων σε πολλές άλλες χώρες, από την Εσθονία μέχρι την Πολωνία. Υψηλόβαθμος πολωνός αξιωματούχος δήλωσε χθες πως η κηδεία του προέδρου Λεχ Κατσίνσκι και της συζύγου του θα γίνει κανονικά αύριο, σύμφωνα και με την επιθυμία της οικογένειάς του, στον Καθεδρικό της Βαβέλ στην Κρακοβία. Αβέβαιο είναι πάντως πόσοι διεθνείς ηγέτες θα μπορέσουν τελικά να παραστούν.
Με τρένο και οι… βασιλείς. Τουλάχιστον 4.000 ενδοευρωπαϊκές πτήσεις ακυρώθηκαν την Πέμπτη, περισσότερες από 6.000
αναμενόταν να ακυρωθούν χθες. Από τα 28.000 αεροσκάφη που πετούν μια συνηθισμένη μέρα πάνω από την Ευρώπη, δεν αναμενόταν να πετάξουν περισσότερα από 11.000. Το νέφος της ηφαιστειακής στάχτης μπορεί να αποδειχθεί πολύ επικίνδυνο για τα αεροσκάφη προκαλώντας βλάβες στα όργανα και τους κινητήρες τους. Εκατομμύρια επιβάτες και στις έξι ηπείρους ταλαιπωρούνται από τουρίστες και επιχειρηματίες μέχρι πολιτικούς και «γαλαζοαίματους». Στην Πορτογαλία προσγειώθηκε τελικά το αεροπλάνο με το οποίο πετούσε η γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ, που βρισκόταν στις ΗΠΑ και αναζητούσε τρόπο να επιστρέψει στη Γερμανία. Ο Σουηδός υπουργός Εξωτερικών Καρλ Μπιλντ ταξίδεψε αεροπορικώς από τις ΗΠΑ στο Λονδίνο και μετέβη την Πέμπτη με το Εurostar στις Βρυξέλλες, αλλά όταν έφτασε στο αεροδρόμιο, διαπίστωσε ότι όλες οι πτήσεις είχαν ματαιωθεί. Τελικά, και σύμφωνα με τα όσα έγραψε ο ίδιος στο μπλογκ του, συνέχισε το ταξίδι του οδικώς και διανυκτέρευσε στο Λούμπεκ της Βόρειας Γερμανίας. Με τρένο υποχρεώθηκαν να ταξιδέψουν στη Δανία και τα βασιλικά ζεύγη της Σουηδίας και της Νορβηγίας για τον εορτασμό των 70ών γενεθλίων της βασίλισσας Μαργκρέτε. Δύο σενάρια. Στην πηγή του κακού, στο Εϊγιαφιαλαγιόκουλ, κομμάτια πάγου σε διαστάσεις σπιτιού κατρακυλούσαν χθες στις πλευρές του ηφαιστείου καθώς τα καυτά αέρια έλειωναν τον παγετώνα. Περίπου 700 κάτοικοι κοντινών αγροτικών περιοχών έχουν απομακρυνθεί ήδη από την Πέμπτη εξαιτίας πλημμυρών. Σύμφωνα με τον Ντέιβ Μακγκάρβι, ηφαιστειολόγο στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο της Βρετανίας, και τον Αντριου Μπελ, γεωλόγο στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, υπάρχουν πολλά πιθανά σενάρια για τη συνέχεια. Το πιο αισιόδοξο θέλει το ηφαίστειο να συνεχίζει να βρυχάται για λίγο ακόμα και σταδιακά να σβήνει. Το πλέον δυσοίωνο, θέλει τη δραστηριότητα του ηφαιστείου να γίνεται ακόμα πιο έντονη, «ξυπνώντας» ενδεχομένως και ένα δεύτερο ηφαίστειο, το Κάτλα, σε μικρή απόσταση.
Τα σωματίδια της στάχτης μπορεί να προκαλέσουν από βήχα και ενοχλήσεις στα μάτια και το δέρμα μέχρι σοβαρότερες πνευμονικές βλάβες
Κανένα πρόβλημα με τον τουρισμό
Η ηφαιστειακή τέφρα που έβαλε λουκέτο στα αεροδρόμια της Βόρειας Ευρώπης φαίνεται ότι δεν επηρέασε την τουριστική κίνηση στα ελληνικά νησιά. Και αυτό, καθώς οι πρώτες μαζικές αεροπορικές πτήσεις με βορειοευρωπαίους τουρίστες θα ξεκινήσουν στα τέλη του μήνα. Μεμονωμένες ακυρώσεις πτήσεων σημειώθηκαν στο αεροδρόμιο της Σάμου. Επίσης, ματαιώθηκε μια πτήση από τη Ρόδο προς το Παρίσι.
«Προχθές που το πρόβλημα ήταν μεγάλο, δεν είχαμε πτήσεις από τη Βόρεια Ευρώπη», δήλωσε ο αερολιμενάρχης Κέρκυρας κ. Αναστάσιος Αλέξης. Χθες, δύο βραδινές πτήσεις από Μεγάλη Βρετανία όμως ακυρώθηκαν ενώ στο νησί αναμενόταν μετά τις 10 το βράδυ πτήση από τη Σουηδία.
Η Ελλάδα δεν απειλείται άμεσα από το νέφος
Σχεδόν απίθανη θεωρείται μέχρι και σήμερα η έλευση της τέφρας από την Ισλανδία πάνω από την Ελλάδα, σύμφωνα με τις προβλέψεις της Ομάδας Ατμοσφαιρικών Μοντέλων και Πρόγνωσης Καιρού του Πανεπιστημίου Αθηνών. Οπως επισημαίνει στα «ΝΕΑ» ο επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, κ. Γιώργος Κάλλος, από τις προσομοιώσεις που διενήργησαν στο εργαστήριο την Πέμπτη δεν προέκυπτε ότι μπορεί να εισέλθει το νέφος ηφαιστειακής τέφρας στον εναέριο χώρο της Ελλάδας έως και το Σάββατο. «Αν αλλάξουν τα ρεύματα αέρος ή συνεχιστεί η δραστηριότητα του ηφαιστείου στην Ισλανδία και κατά τις επόμενες ημέρες δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν υπάρχει περίπτωση να έρθει τέφρα και πάνω από τη χώρα», επισημαίνει ο καθηγητής κ. Κάλλος.
