ΕΠΕΣΕ ΑΠΟ ΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΤΟΥ ΣΤΑ 47
ΤΟΥ ΑΛΛΑ ΠΡΟΛΑΒΕ ΝΑ ΓΡΑΨΕΙ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΤΟΥΝ ΑΠΟ ΕΝΑ ΕΥΡΥΤΕΡΟ ΚΟΙΝΟ. ΟΙ ΔΕΚΑΕΠΤΑ ΣΥΛΛΟΓΕΣ ΤΟΥ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΠΛΕΟΝ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΜΕΝΕΣ ΣΕ ΜΙΑ ΕΛΚΥΣΤΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ
Σ ε απόσταση σχεδόν τεσσάρων χρόνων από τον θάνατο του Ηλία Λάγιου (1958-2005) η συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του σε έναν επιβλητικό στην έκτασή του και άρτια επιμελημένο στην τυπογραφική εμφάνισή του τόμο, αποδίδει την οφειλόμενη τιμή σε έναν από τους καλύτερους ποιητές της μεταπολίτευσης και προσφέρει στους αναγνώστες τη δυνατότητα για τη γνωριμία ή την επαναπροσέγγιση με ολόκληρο το έργο του.
Μερικές εκφράσεις για να περιγράψει κανείς τα εξωτερικά βασικά γνωρίσματα του πρωτεϊκού και πολυδαίδαλου, όχι όμως άκεντρου ποιητικού έργου του Λάγιου, όπως αυτό αναπτύχθηκε στα 17 ποιητικά βιβλία που περιλαμβάνονται στον τόμο, από το Πρόοδοι εν προόδω (1981) μέχρι το Ο άνθρωπος από τη Γαλιλαία (2004), είναι: Η πιο ευρεία δυνατή γκάμα μορφολογικών επιλογών με εκφραστικούς άξονες την παρωδία, το παστίς και τη μίμηση ύφους, η λειτουργική ανασύνθεση εκφραστικών στοιχείων της παραδοσιακής και της νεωτερικής ποίησης, η αφομοίωση θεματικών και υφολογικών δανείων από πολλά γνωστά παλαιότερα ποιήματα, η ανακύκλωση γλωσσικών εκφάνσεων, θεμάτων και μορφών από το ασταθές μωσαϊκό της προηγούμενής του ελληνικής και ξένης λογοτεχνίας.
Με λίγα λόγια, ό,τι συνέχει τις πολλαπλές μεταμορφώσεις της γραφής του Λάγιου είναι η εφαρμογή της αντίληψής του ότι ο ποιητής είναι ένας εμπνευσμένος αναγνώστης. Ο ίδιος ως εμπνευσμένος ποιητής- αναγνώστης κατάφερε να επιτύχει την πυρετώδη διακινδύνευση της ίδιας της ποίησης, με την έννοια του διαρκώς γόνιμου πειραματισμού. Αν η βαθιά και εκλεπτυσμένη λογιοσύνη του Λάγιου, συγκροτημένη σε μιαν ολόκληρη ζωή αποκλειστικά αφιερωμένη στην ποίηση, μακριά από τον καταναγκασμό κάποιου βιοποριστικού επαγγέλματος, στερεώνει την ποίησή του στην έμπειρη γνώση, ό,τι την εμψυχώνει είναι ο δραματικός βιωματικός και υπαρξιακός πυρήνας της. Στα καλύτερα ποιήματά του- κι αυτά δεν είναι λίγαο σπαραγμένος ψυχισμός του, η εναλλαγή της τρυφερότητας με τον κυνισμό, το υπαρξιακό και το κοινωνικό στοιχείο αξεδιάλυτα ενωμένα, το δραματικό και λυρικό ποιητικό ρήμα του συντονίζονται αρμονικά. Στο βιβλίο του Πράξη υποταγής (2000) ο Λάγιος ομολόγησε «Γράφω την ιστορία του θανάτου μου». Επίσης, γενικά στο έργο του τα θεματικά στοιχεία του θανάτου και της κάθε είδους απώλειας απαντώνται πολύ συχνά. Παράλληλα, ωστόσο, την ποίησή του ζωογονεί η άσβεστη δίψα του για ζωή και για ουσιαστικές, «εμπαθείς» ανθρώπινες σχέσεις.