Ποιος πρόδωσε τον Οτζαλάν;

Στα μέσα Φεβρουαρίου 1999, ο τουρκικός λαός αλλά και η υφήλιος ολόκληρη

βλέπουν στις τηλεοράσεις έναν θρύλο, τον ηγέτη του Κουρδικού Αυτονομιστικού

Κινήματος PKK Αμπντουλάχ Οτζαλάν, να είναι με δεμένα τα μάτια, στα χέρια των

Τούρκων διωκτών του και να δηλώνει μάλιστα ότι… αγαπάει τους Τούρκους.

Επρόκειτο για στιγμή – ορόσημο στην οδύσσεια του Κούρδου ηγέτη – μια οδύσσεια

που προκάλεσε το μεγαλύτερο, ίσως, πολιτικό τραύμα στην κυβέρνηση Σημίτη και

οδήγησε στην απομάκρυνση τριών υπουργών.

Παρά τις έρευνες, διοικητικές και δικαστικές για το ζήτημα, πολλά ερωτήματα

παραμένουν ανοικτά ακόμη και σήμερα, κυρίως σε ό,τι αφορά τις συνθήκες

σύλληψης του Οτζαλάν στο Ναϊρόμπι της Κένυας, στις 14 Φεβρουαρίου 1999.

Πρόσφατα, ο τότε πρωθυπουργός της Τουρκίας Μπουλέντ Ετζεβίτ αποκάλυψε πως

τελικώς αυτοί που συνέλαβαν τον Κούρδο ηγέτη δεν ήταν Τούρκοι κομάντος, αλλά

Αμερικανοί που ενήργησαν κατόπιν συμφωνίας με την Άγκυρα. Όπως είπε, στις 4

Φεβρουαρίου ενημερώθηκε από τον αρχηγό της MIT, της τουρκικής μυστικής

υπηρεσίας, για την αμερικανική προσφορά – να συλλάβουν και να τους παραδώσουν

τον Οτζαλάν – την οποία απεδέχθη έπειτα από διαβούλευση με τον πρόεδρο

Ντεμιρέλ και τον αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων στρατηγό Κιβρίκογλου.

Ομάδα της MIT. Ο κ. Ετζεβίτ αναφέρει πως συγκροτήθηκε από τη MIT μια

ομάδα που «βρισκόταν στην Αφρική και συνεχώς μετακινούνταν. Για μια στιγμή μάς

δημιουργήθηκε η εντύπωση ότι η υπόθεση τραβάει σε μάκρος και μάλιστα

ανησυχήσαμε ότι δεν θα πραγματοποιηθεί η σύλληψη. Όμως, ο κ. Ατάσαγκουν (σ.σ.:

ο αρχηγός της MIT) είχε εμπιστοσύνη στους Αμερικανούς συναδέλφους του και μας

καθησύχαζε για την αίσια έκβαση της υπόθεσης».

Πράγματι, η βεβαιότητα των Αμερικανών για τη σύλληψη του Κούρδου ηγέτη – όπως

κι η προθυμία τους να εμπλακούν επιχειρησιακά στην υπόθεση – προκαλεί

εντύπωση. Κι αν συνδυαστεί με το ότι μόλις δύο ημέρες πριν υποβάλουν την

πρότασή τους στους Τούρκους οι Αμερικανοί ο Οτζαλάν είχε φθάσει στο Ναϊρόμπι

προερχόμενος από την Αθήνα, η υπόθεση ευλόγως προκαλεί ερωτηματικά για τη

στάση της ελληνικής πλευράς ή κάποιων – εν πάση περιπτώσει – παραγόντων στην

Αθήνα.

Ο αρχικός προορισμός. Όπως λέει στα «NEA» ο Θόδωρος Πάγκαλος – ένας από

τους τρεις υπουργούς που απομακρύνθηκαν λόγω αυτής της υπόθεσης – αρχικά είχε

επιλεγεί ως προορισμός του Κούρδου ηγέτη η Νότια Αφρική, γιατί ο Νέλσον

Μαντέλα είχε αποδεχθεί να τον φιλοξενήσει. Το αεροσκάφος όμως με το οποίο η

Αθήνα «έδιωξε» τον Οτζαλάν, σταμάτησε στο Ναϊρόμπι για ανεφοδιασμό. Κατά την

ολιγόωρη παραμονή του εκεί, σύμφωνα με τον πρώην υπουργό Εξωτερικών, έγινε

γνωστό ότι ο Μαντέλα παραιτήθηκε και τη θέση του ανέλαβε ο κ. Μπέκι – με

αποτέλεσμα οι Νοτιοαφρικανοί να κάνουν πίσω και να ζητήσουν πίστωση χρόνου για

να επανεξετάσουν την υπόθεση. Έτσι, ο Οτζαλάν υπό την «αιγίδα» της ελληνικής

κυβέρνησης βρέθηκε παγιδευμένος στο Ναϊρόμπι.

Κάπου εδώ αρχίζουν τα μεγάλα ερωτηματικά. Ο τότε πρέσβης της Ελλάδας στο

Ναϊρόμπι, κ. Κωστούλας, αναφέρει στην έκθεσή του ότι συνεχώς τελούσε υπό τις

οδηγίες της Αθήνας. Όμως, κατά τον κ. Πάγκαλο, ο ίδιος ο πρέσβης είχε

προτείνει ο Οτζαλάν να πάει σε ένα αγρόκτημα Έλληνα, μακριά από την πρωτεύουσα

της Κένυας, για όσο χρόνο χρειαζόταν μέχρι οι Νοτιοαφρικανοί να αποφασίσουν τι

θα κάνουν.

Στον πραγματικό ρόλο του κ. Κωστούλα στην υπόθεση βρίσκονται – κατά τον κ.

Πάγκαλο – οι απαντήσεις σε πολλά από τα ερωτήματα σχετικά με την σύλληψη του

Αμπντουλάχ Οτζαλάν.

Αδιευκρίνιστα σημεία. H αλήθεια είναι ότι ο κ. Κωστούλας στην περίφημη

αναφορά του άφησε πολλά σημεία αδιευκρίνιστα, ενώ δεν δίστασε να φορτώσει όλη

την ευθύνη στον κ. Πάγκαλο. Αμέσως μετά τη σύλληψη του Οτζαλάν ο κ. Πάγκαλος –

πριν υποχρεωθεί σε παραίτηση – ζήτησε, όπως λέει στα «NEA», από τον τότε

Αμερικανό πρέσβη Νίκολας Μπερνς να διευκολύνει την αναχώρηση του κ. Κωστούλα

και του πράκτορα της ΕΥΠ Καλεντερίδη από το Ναϊρόμπι.

Ο κ. Μπερνς απάντησε στον κ. Πάγκαλο πως η Αμερικανίδα υπουργός Μαντλίν

Ολμπράιτ «είναι πολύ θυμωμένη και θεωρεί ότι συνεργαστήκατε με τρομοκράτες.

Έπρεπε να είχατε δώσει τον Οτζαλάν στους Τούρκους». Λίγα 24ωρα αργότερα όμως –

κι ενώ υπουργός Εξωτερικών έχει γίνει πλέον ο κ. Παπανδρέου – ο Έλληνας

πρέσβης και ο πράκτορας της ΕΥΠ που έπαιξαν πρωτεύοντα ρόλο στην υπόθεση

Οτζαλάν διευκολύνονται να φύγουν από το Ναϊρόμπι…

Στους διαδρόμους του υπουργείου Εξωτερικών είχαν εκφραστεί εκείνη την εποχή

διάφορες απορίες – τις οποίες διατυπώνει και σήμερα ο κ. Πάγκαλος – καθώς ο

επόμενος διορισμός τού κ. Κωστούλα δεν ήταν δυσμενής, όπως θα ανέμενε κανείς,

ούτε παρέμεινε στην Αθήνα. Πήρε το πόστο τού πρέσβη στην Κούβα, που φυσικά

ενδιαφέρει πολύ τους Αμερικανούς.

Τελικά, στα… απόνερα αυτής της υπόθεσης, στην οποία εμπλέκονται κατά τα

φαινόμενα υπηρεσίες, διπλωμάτες και πολιτικοί, μένει το πλήγμα που δέχθηκε η

κυβέρνηση Σημίτη τότε και στοίχισε τους υπουργικούς θώκους τριών στελεχών.

Σήμερα πια, ο κ. Πάγκαλος πιστεύει πως ορθώς τον απομάκρυνε ο Κώστας Σημίτης

και δεν ρίχνει το φταίξιμο σε άλλα στελέχη. «Δεν μπορούσε να έχει έναν υπουργό

Εξωτερικών που ήταν κόκκινο πανί για τους Αμερικανούς. Μπορούσε, όμως, να μου

το πει κι όχι να το πληροφορηθώ με ανακοίνωση» λέει το κορυφαίο στέλεχος του

ΠΑΣΟΚ…

«Αυτοί που τον συνέλαβαν δεν έμοιαζαν με Αμερικανούς»

Σήμερα, αρκετά χρόνια μετά, τα ερωτήματα παραμένουν – και ενισχύονται από τον

τότε Τούρκο πρωθυπουργό. Σε αυτό το σημείο έχουν ενδιαφέρον μερικά ιστορικά

δεδομένα, αλλά και μερικές συμπτώσεις.

Αυτόπτες μάρτυρες είχαν αναφέρει ότι αυτοί που συνέλαβαν τον A. Οτζαλάν ήταν

«ψηλοί, γαλανομάτηδες και μιλούσαν μεν αγγλικά, αλλά δεν ήταν η μητρική τους

γλώσσα». H περιγραφή δεν ταιριάζει ούτε σε Τούρκους ούτε σε Αμερικανούς –

ταιριάζει όμως πολύ καλά σε Ισραηλινούς, όπως αφήνει να εννοηθεί ο κ.

Πάγκαλος.

Πριν καν συλληφθεί ο Οτζαλάν, ο Ουίλιαμ Σάφαϊρ, ο Αμερικανός δημοσιογράφος των

«Νιου Γιορκ Τάιμς», γράφει στις 5 Φεβρουαρίου 1999, σε ένα άρθρο σχετικά με τη

συνεργασία Τουρκίας – Ισραήλ: «Αξιωματούχοι των μυστικών υπηρεσιών και

διπλωμάτες των ΗΠΑ και του Ισραήλ βοηθούν στον εντοπισμό τού πλέον

καταζητούμενου από τους Τούρκους Κούρδου, του Αμπντουλάχ Οτζαλάν, ο οποίος

εξαναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη Δαμασκό από την απειλή της Τουρκίας ότι θα

εισβάλει στη Συρία και αναζητεί τώρα παντού καταφύγιο».

Το Ναϊρόμπι, σύμφωνα με όλες τις πληροφορίες, ήταν ουσιαστικά υπό τον έλεγχο

της Μοσάντ. Πρόκειται για ένα καθεστώς που άρχισε να οικοδομείται το 1977, με

την επιχείρηση Έντεμπε. Από τότε και μετά, η Ακτή του Ελεφαντοστού και η Κένυα

αποκτούν μεγάλη παρουσία των Ισραηλινών υπηρεσιών ασφαλείας. Αυτός είναι και ο

λόγος που οι Αμερικανοί αμελούν τις προειδοποιήσεις της πρέσβειράς τους στο

Ναϊρόμπι, ότι η αμερικανική πρεσβεία χρειάζεται περισσότερα μέτρα – είναι

βέβαιοι ότι η Μοσάντ έχει τον απόλυτο έλεγχο. Το 1998 διαψεύδονται οικτρά,

όταν ο Οσάμα Μπιν Λάντεν χτυπά την πρεσβεία των ΗΠΑ με δεκάδες νεκρούς. Τότε,

σπεύδει στο Ναϊρόμπι ένας ολόκληρος στρατός από Αμερικανούς πράκτορες, οι

οποίοι συνεργάζονται φυσικά με τους Ισραηλινούς και βρίσκονται ακόμη εκεί όταν

καταφθάνει ο Οτζαλάν. Εκεί, στου λύκου τα δόντια στέλνεται ο Οτζαλάν, τον

Φεβρουάριο του 1999, παρά το ότι – όπως λέει ο κ. Πάγκαλος – τελικός

προορισμός του ήταν η Νότια Αφρική.

Αρνούνται. Οι Αμερικανοί και οι Ισραηλινοί έχουν αρνηθεί κάθε ανάμειξή

τους στη σύλληψη του Οτζαλάν. Ο ίδιος ο κ. Ετσεβίτ όμως αποκαλύπτει τον ρόλο

των πρώτων, οι οποίοι ουδέποτε έκρυψαν ότι θεωρούν τον Οτζαλάν τρομοκράτη που

πρέπει να παραδοθεί στις τουρκικές αρχές. Το παράδοξο είναι ότι δεν υπήρξε

καμία αμερικανική αντίδραση στις αποκαλύψεις του πρώην πρωθυπουργού της

Τουρκίας.