Πολλοί μικροοργανισμοί επιβιώνουν εύκολα στις περιβαλλοντικές δυσκολίες του

μικροβιακού κόσμου, όπως η ζέστη και το κρύο. Κάποιοι απ’ αυτούς παράγουν

ειδικά κύτταρα σχεδιασμένα για να αντιστέκονται, σε κατάσταση νάρκης, σε

εχθρικό περιβάλλον.

Οι περισσότεροι μύκητες, για παράδειγμα, παράγουν μονοκύτταρα σπόρια. Ο αέρας

μεταφέρει τα σπόρια σε καινούργια σημεία, όπου μπορούν να επιβιώσουν για πολύ

καιρό, πριν αναπτυχθούν και δημιουργήσουν δικά τους νημάτια. Μερικά βακτήρια

παράγουν έναν ειδικό τύπο σποριού, που ονομάζεται ενδοσπόριο. Αυτό μπορεί να

αντέξει σε ακραίες συνθήκες, όπως σε θερμοκρασίες βρασμού και παγετού και σε

υπεριώδη ακτινοβολία. Τα ενδοσπόρια είναι ανθεκτικά σε πολλά χρόνια κακουχιών,

μέχρι να βρουν τις ιδανικές συνθήκες για να αναπτυχθούν.

Είναι πολλοί οι παράγοντες που κάνουν τα κύτταρα αυτά ανθεκτικά. Έχουν χαμηλή

περιεκτικότητα σε νερό, πολλές πρωτεΐνες και σκληρό περίβλημα, το οποίο δεν

διαθέτουν τα ώριμα βακτηριακά κύτταρα. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η

διατήρηση των πρωτεϊνών του κυττάρου σε δραστήρια κατάσταση είναι αποφασιστική

για την επιβίωση. Εξίσου σημαντικό φαίνεται να είναι και το χαμηλό επίπεδο

νερού μέσα στο κύτταρο. Όσο για την αντοχή στον παγετό, τα κύτταρα

απομακρύνουν το νερό, δεν παγώνουν και διατηρούν τις πρωτεΐνες ζωντανές.