Ένα ριφιφί – χίλια σενάρια

Ήταν το «ριφιφί του αιώνα». Μια υπόθεση που είχε προκαλέσει τεράστια

ερωτηματικά στις διωκτικές αρχές, από την πρώτη κιόλας στιγμή της αποκάλυψής

της. Έχουν περάσει σχεδόν δέκα χρόνια από το ριφιφί στην Τράπεζα Εργασίας,

στην οδό Καλλιρρόης 19, και η υπόθεση ανοίγει και πάλι.

Οι έρευνες αυτήν τη φορά προσανατολίζονται στην εκδοχή να κρύβονται τελικά

πίσω από αυτή την άρτια οργανωμένη, κοπιαστική και πολυήμερη επιχείρηση μέλη

της 17 Νοέμβρη. Στην πραγματικότητα, δεν είναι η πρώτη φορά που αυτό το

ενδεχόμενο εξετάζεται.

Ενάμιση χρόνο μετά το ριφιφί και ύστερα από έρευνα της Εισαγγελίας Πειραιά

στις φυλακές του Κορυδαλλού, υπήρξαν μαρτυρικές καταθέσεις που συνέδεαν άμεσα

τους τρομοκράτες με αυτό το μεγάλο κόλπο.

Ο ρόλος του περιπολικού

Μάλιστα, ένα στοιχείο που προέκυπτε τότε, ήταν πως το φρεάτιο της ΕΥΔΑΠ, από

το οποίο πέρασαν οι δράστες στην κοίτη του Ιλισού, το φρουρούσε περιπολικό της

Άμεσης Δράσης. Εκείνη την περίοδο, οι αρχές είχαν την πληροφορία ότι οι

τρομοκράτες είχαν στη διάθεσή τους περιπολικό-μαϊμού. Η έρευνα τότε, ωστόσο,

δεν είχε προχωρήσει και μέχρι σήμερα ο φάκελος «ριφιφί στην Εργασίας» φέρει

την ένδειξη «ανεξιχνίαστον».

Τί είχε γίνει όμως, τότε; Οι άγνωστοι δράστες είχαν στήσει ολόκληρο εργοτάξιο

κάτω από τη γη, σε αρκετό μάλιστα βάθος, με γεννήτριες, υποστυλώματα, καλώδια,

βαγονέτα για να βγάζουν τα χώματα, αλλά και άλλα σύγχρονα μηχανήματα με τα

οποία έφτιαξαν υπόγεια σήραγγα. Το τούνελ άρχιζε από φρεάτιο της ΕΥΔΑΠ στον

Ιλισό και κατέληγε στο υπόγειο του υποκαταστήματος της Τράπεζας Εργασίας.

Κανένας δεν είχε αντιληφθεί τι γινόταν επί πόσες ημέρες κάτω από την

Καλλιρρόης. Τελικά, όταν οι δράστες έφτασαν σκάβοντας στο υπόγειο της

τράπεζας, με ειδικό εξοπλισμό άνοιξαν τρύπα 40×40 στα ατσάλινα τοιχώματα και

από εκεί σύρθηκαν και πέρασαν στον χώρο των θυρίδων.

Στην πραγματικότητα, παραμένει άγνωστο τι πήραν από τις θυρίδες οι δράστες,

αφού το περιεχόμενο των θυρίδων το γνωρίζουν μόνο οι κάτοχοί τους. Τότε, είχε

γίνει γνωστό ότι από τις περισσότερες θυρίδες είχαν κλαπεί κοσμήματα, λίρες,

ομόλογα, πλάκες χρυσού, τιμαλφή ανυπολόγιστης αξίας. Η κλοπή έγινε αντιληπτή

τη Δευτέρα 21 Δεκεμβρίου: όλα όμως είχαν τελειώσει και τα μόνα που είχαν

αφήσει πίσω τους οι δράστες, μετά τη μεγάλη μεταφορά που λογικά είχε γίνει το

Σαββατοκύριακο που είχε προηγηθεί, ήταν χαρτιά στο πάτωμα της τράπεζας, όπως

και αντικείμενα μικρής αξίας που βρίσκονταν μέσα στις θυρίδες. Όσο για ίχνη;

Οι αστυνομικοί βρήκαν μια γεννήτρια που είχαν αφήσει πίσω τους οι καλά

οργανωμένοι δράστες, κάπου στο τούνελ.

Επιλεγμένες θυρίδες

Ένα από τα ερωτηματικά που είχαν διατυπωθεί όταν η υπόθεση επανήλθε στο

προσκήνιο, το 1994, ήταν πώς οι δράστες επέλεξαν να ανοίξουν τις θυρίδες: από

το σύνολο των 1.151 θυρίδων είχαν ανοιχθεί οι 301. Ένα από τα σενάρια που

είχαν ακουστεί τότε ήθελε την κλοπή να παίζει ρόλο «κάλυψης» του πραγματικού

στόχου των δραστών, ότι δεν τους ενδιέφεραν στην πραγματικότητα οι περιουσίες

που φυλάσσονταν στις θυρίδες.

Μια ακόμη εκδοχή που είχε προβληθεί μετά την αποκάλυψη του ριφιφί ήθελε τους

δράστες να έχουν συνεργό υπάλληλο της τράπεζας. Μάλιστα, είχε σχηματισθεί

δικογραφία εις βάρος συγκεκριμένου υπαλλήλου, που όμως αργότερα απαλλάχθηκε με

βούλευμα από τις κατηγορίες.

Τα σενάρια και οι πληροφορίες, όμως, για το ποιος κρυβόταν πραγματικά πίσω από

το ριφιφί στην Εργασίας δεν εξαντλούνταν εδώ. Και όσο η υπόθεση παρέμενε

ανεξιχνίαστη τόσο υπήρχε πρόσφορο έδαφος. Μια ακόμη εκδοχή λοιπόν, που είχε

καταθέσει στην έρευνα της Εισαγγελίας Πειραιά στον Κορυδαλλό για το ριφιφί ο

Σύρος κρατούμενος Τζουμάχ Χαλίντ ήθελε έναν εξηνταπεντάχρονο Ελληνοαμερικανό

επιχειρηματία ως εγκέφαλο της κλοπής του αιώνα. Ο ίδιος μάρτυρας, ο Τζουμάχ

Χαλίντ, είχε υποστηρίξει ότι περιπολικό επικουρούσε τις βραδινές ώρες τους

δράστες που έσκαβαν το τούνελ κάτω από την Καλλιρρόης. «Ο Ελληνοαμερικανός που

ήρθε στην Ελλάδα το 1990 έφτιαξε τη δουλειά», είχε πει τότε ο Χαλίντ, ο οποίος

υποστήριζε πως είχε και εκείνος πάρει μέρος στην επιχείρηση – ριφιφί. «Αυτός

έβαλε τα λεφτά, αυτός έκανε όλη την οργάνωση της κλοπής. Τον γνωρίζω από

παλιά, κάναμε πολλές δουλειές μαζί. Είναι πολύ καλός επιχειρηματίας και

θεωρείται επιστήμονας σ’ αυτές τις δουλειές».

Με ειδικές γνώσεις και στα υποστυλώματα!

Η έκπληξη των ειδικών που κατέβηκαν στο τούνελ των ριφιφήδων ακολούθησε την

αποκάλυψη της επιχείρησης. Όπως διαπιστώθηκε, λοιπόν, τα πρώτα δέκα μέτρα του

τούνελ είχαν ανοιχτεί σε χρόνο προγενέστερο σε σχέση με το υπόλοιπο τμήμα

(άλλα δεκαπέντε μέτρα).

Στην εκτίμηση αυτή είχαν καταλήξει παρατηρώντας τα υποστυλώματα και τα

τοιχώματα του τούνελ. Στην είσοδο της σήραγγας είχαν βρεθεί υπολείμματα από

τσιμέντο. Μια εξήγηση που είχε δοθεί τότε, ήταν πως οι δράστες είχαν ξεκινήσει

κάποια χρονική στιγμή την επιχείρηση και για άγνωστο λόγο είχαν σταματήσει,

έτσι έκλεισαν με τσιμέντο το λαγούμι, ώστε να μην αποκαλυφθεί, έστω από τυχαίο

γεγονός, η απόπειρά τους. Ήταν τόσο οργανωμένη η επιχείρηση και τόσο καλά

εξοπλισμένη με τεχνικά μέσα, ώστε είχαν ακόμη και αφρολέξ, που έστρωναν κάτω,

ώστε να μην πληγώνουν τα πόδια τους, κάθε βράδυ που έσκαβαν. Ένα στοιχείο που

είχε προκαλέσει ξεχωριστή εντύπωση για τις ιδιαίτερες γνώσεις που φαίνεται ότι

είχαν οι δράστες, ήταν ο τρόπος με τον οποίο είχαν κατασκευαστεί τα

υποστυλώματα, ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος κατάρρευσης και εγκλωβισμού τους

στο τούνελ.

Οι οργανωτές και εκτελεστές του σχεδίου ριφιφί φάνηκαν στη συνέχεια να

γνωρίζουν πολύ καλά και τον χώρο του υπογείου όπου βρίσκονταν οι θυρίδες της

τράπεζας. Εκτιμήθηκε τότε πως ίσως κάποιος ή κάποιοι εξ αυτών είχαν εμφανισθεί

ως πελάτες, είχαν νοικιάσει θυρίδα και έτσι νόμιμα κατέβηκαν στο υπόγειο,

κάνοντας πλήρη καταγραφή του χώρου και της διαρρύθμισης.